Ceren ÖZBİL
Sigara içmek için ayrılan bölümler dışında kapalı mekânlarda sigara içilmesini yasaklayan Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası’nın yürürlüğe girmesinin üzerinden 10 yıl geçti. Ancak birçok kişi hâlâ bu yasağa uymamakta ısrar ediyor.
Benzer bir olay kısa süre önce de yaşandı. Kapalı bir mekânda sigara içenlere müdahale etmek isteyen Sağlık Bakanı Filiz Besim, sigara içenler tarafından hakarete uğradı.
Bu olayın ardından açıklama yapan Bakan Besim, diğer yasalar gibi bu yasaya da uyulması ve saygı duyulması gerektiği çağrısını yaptı.
Bu arada Sağlık Bakanlığı’nın 2018 yılının şubat ayından kasım ayına kadar olan 10 aylık süreyi kapsayan faaliyet raporunda da bin 523 iş yerinin denetlendiği ve bu yasağa uyup uymadığı kontrol edildiği yer aldı. Bu yasağa uymayan 187 kişiye ise ceza kesildi.
Yasa da kurallar açıkça belirtiliyor…
Söz konusu yasa ile bina ve yerlerde, bu bina ve yerlerin tüm kapalı bölümlerinde (yemekhane, kabul ve bekleme salonu, tuvalet, banyo, koridor, merdiven ve asansörleri dahil) tütün ürünlerinin içimi tümüyle yasaklandı.
Ayrıca, kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında, koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı gerçek veya tüzel kişilere ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında ve taksi hizmeti verenler dahil olmak üzere karayolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında tütün ürünlerinin tüketimi yasak…
Ayrıca yine aynı yasa ile okul öncesi eğitim kurumlarının, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının, kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında, Alkollü içki satılsın veya satılmasın lokanta, kafeterya, büfe, kahvehane, pastane ve benzeri toplu tüketim yerlerinin kapalı alanlarında tütün ürünlerinin tüketimine tümüyle yasak getirildi.
Bazı yerlerde ayrı bölümler oluşturulabilir…
Bu yasaya göre; bina ve yerlerde, bu yasa ve bu yasa uyarınca çıkarılacak tüzük kurallarına uygun olarak, tütün ürünleri tüketilmesine mahsus alanlar oluşturulabilir.
Ancak bu alanlara on sekiz yaşını doldurmamış kişilerin girmesi yasak… Yaşlı bakım evlerinde, ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinde, cezaevlerinde, şehirlerarası veya uluslararası güzergahlarda yolcu taşıyan denizyolu araçlarının güvertelerinde, kumarhane, disko, gece kulübü ve sadece alkollü içki servisi yapılan bar ve birahanelerde tütün ürünlerinin tüketilebileceği özel alanlar oluşturulabilir.
Otelcilik hizmeti verilen işletmelerde, tütün ürünleri tüketen müşterilerin konaklamasına tahsis edilmiş odalar yapılabilir.
Önlem alınmalı…
Bu yasaya göre; tütün ürünleri tüketilmesine tahsis edilen kapalı alanların, koku ve duman geçişini önleyecek şekilde tecrit edilmesi ve havalandırma tertibatı ile donatılması gerekiyor.
Belirtilen yerlerden birinci derecede sorumlu olan işverenler, işletme sahipleri, en üst düzeydeki yöneticiler veya işveren vekilleri, bu madde kurallarının tam anlamıyla ve etkin bir biçimde uygulanması için gerekli önlemleri almak zorunda…
Ayrıca yine aynı kişiler, gerekli düzenlemeleri yapmak ve yasaklara aykırı hareket edenleri uyarmak, onları yasak olan kapalı alanın dışına çıkarmak ve hakkında yasal işlem başlatılmak için denetçilere veya Bakanlığa bildirimde bulunmakla yükümlü kabul ediliyor.
İçilen ve içilmeyen yerler ayrı…
Tütün içilebileceği belirtilen istisnai yerlerde tütün ürünleri içilebilecek ve içilemeyecek yerler, ayrı olarak, o yerin sahibi, yöneticisi veya o yerin işletilmesinden veya yönetiminden birinci derecede sorumlu olan kişi tarafından düzenlenir.
Ancak, tütün ürünü içenler için ayrılabilecek yerlerin alanı, toplam alanın % 50’sini geçemez ve toplam alanı 50m²’nin (50 metre karenin) altında olan yerlerde sigara içilmesi için ayrı bir bölüm veya yer ayrılamaz. Bu tür yerlerde tütün ürünü dumanının, içilmeyen bölüme akışını veya geçişini önleyecek havalandırma sistemlerinin tesis edilmesi zorunludur.
18 yaşından küçüklere satış yapılamaz
18 yaşından küçüklere, kendi kullanımları dışında başkaları için dahi olsa tütün ürününün satışı yapılamaz.
Tütün ürünü satıcıları, satış noktalarına, bu maddenin (3)’üncü fıkrası uyarınca küçüklere tütün satışının yasak olduğunu gösteren açık ve belirgin bir işaret koymak ve kuşkulu durumlarda satın alan kişiye kimlik sormakla yükümlüdür.
Tütün ürünlerinin satışının serbest olduğu yerlere en az 5 cm²’lik (beş santimetrelik) puntolarla, beyaz zemin üzerine büyük harfler ve siyah renk yazı ile, “Yasal Uyarı: 18 Yaşını Doldurmayanlara Sigara Ve Diğer Tütün Ürünleri Satılamaz; Satanlar Hakkında Yasal İşlem Yapılır” ibaresi yazılarak, rahatlıkla görülebilen ve okunabilen yerlere asılır.
Ayrıca 18 yaşını doldurmamış kişiler, tütün ürünlerinin üretiminde, pazarlanmasında ve satışında istihdam edilemez.
Tütünü çağrıştıran oyuncak, şeker ve çerez üretimi yasak…
İçine para atılan makineler aracılığıyla sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışı yasaktır. Küçüklere hitap eden ve tütün ürününü çağrıştıran şeker, çerez, oyuncak veya başka nesnelerin tütün ürünleri şeklinde üretilmesi ve satılması yasaktır.
Uyarıcı bilgi ve ifade kurallarına uymamak suç…
Yasada yer alan, tütün ürünlerinin paket ve ambalajlarında bulunması zorunlu uyarıcı ve bilgilendirici ifadelere uymayanlar, suç işlemiş olurlar ve iki asgari ücret cezadan, dört asgari ücret ile 2 yıl hapis cezasına kadar çarptırılabilir.
Ayrıca ürün paketlerinde kullanılamayacak ifadelere uymayanlar da suç işlemiş olurlar ve iki asgari ücret cezadan, dört asgari ücret ile 1 yıl hapis cezasına kadar çarptırılabilir.
Zifir, nikotin ve karbon monoksit oranı belirtilmeli…
Yasada öngörülen azami zifir, nikotin ve karbon monoksit bırakımlarının üstünde bırakım içeren tütün ürünleri imalatçısı veya ithalatçısı gerçek veya tüzel kişiler, bir suç işlemiş olurlar ve haklarında her bir yükümlülük için asgari ücretin yedi katı tutarında idari para cezası uygulanır.
Söz konusu tütün ürünlerini satan gerçek veya tüzel kişiler de bir suç işlemiş olurlar ve haklarında her bir yükümlülük için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Ayrıca bahse konu tütün ürünleri Bakanlık tarafından piyasadan toplattırılır.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkûmiyet halinde, tütün ürünü imalatçısı veya ithalatçısı gerçek veya tüzel kişiler, asgari ücretin on dört katına kadar para cezasına, üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Söz konusu tütün ürünlerini satan gerçek veya tüzel kişiler ise asgari ücretin dört katına kadar para cezasına, bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Ayrıca mahkeme suç konusu tütün ürünlerini piyasadan toplatma kararı da verebilir.
Yasak olan yerlerde tütün ürünü tüketmenin cezası ağır
Yasak olan yerlerde tütün ürünü tüketen kişiler bir suç işlemiş olurlar ve haklarında asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde, tütün ürünü tüketen kişiler asgari ücretin yarısına kadar para cezasına çarptırılabilir.
Bu yasanın 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (D) bendi kapsamındaki gerçek ve tüzel kişilere ait olan ve herkesin girebileceği bina ve yerlerin kapalı alanlarında, tütün ürünlerinin tüketilemeyeceğini belirten açık bir işaret ve/veya uyarıya yer verilmesine rağmen bu yasağa aykırı hareket eden kişiler, bir suç işlemiş olurlar ve haklarında asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde, tütün ürünü tüketen kişiler asgari ücretin yarısına kadar para cezasına çarptırılabilirler.
Bu Yasanın 9’uncu maddesinin (5)’inci fıkrasında yer alan yükümlülüklere aykırı hareket edilmesinin önlenmesiyle ilgili olarak gerekli önlemleri almayan gerçek veya tüzel kişiler, önce denetçiler tarafından yazılı olarak uyarılırlar ve bu uyarıda verilen süre içerisinde, uyarıda belirtilen önlemlerin alınmaması halinde, bir suç işlemiş olurlar ve haklarında asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanır.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde, gerekli önlemleri almayan gerçek veya tüzel kişiler, asgari ücret tutarına kadar para cezasına çarptırılabilir.
Gerekli önlemi almamak suç…
Tütün ürünleri tüketilmesine tahsis edilen kapalı alanların koku ve duman geçişini önleyecek şekilde tecrit edilmesi ve havalandırma sistemi ile donatılması yönünde 9’uncu maddenin (6)’ncı fıkrasında yer alan yükümlülüklere aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler önce denetçiler tarafından yazılı olarak uyarılırlar ve uyarıda kendilerine verilen süre içerisinde, uyarıda belirtilen düzenlemeleri yapmadıkları takdirde, bir suç işlemiş olurlar ve haklarında asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanır.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde, gerekli önlemleri almayan gerçek veya tüzel kişiler asgari ücret tutarına kadar para cezasına çarptırılabilir.
18 yaşından küçüklere tütün ürünü satmanın cezası 6 aya kadar hapis
Bu yasanın, tütün ürünlerinin 18 yaşını doldurmamış kişilere satılamayacağını ve tüketimine sunulamayacağını düzenleyen 10’uncu maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına aykırı hareket eden kişiler, bir suç işlemiş olurlar ve haklarında asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde, 18 yaşını doldurmamış kişilere tütün ürünü satan kişiler asgari ücretin iki katına kadar para cezasına, altı aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde, bu yasanın 11’inci maddesinde belirtilen yasağa aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler, asgari ücretin iki katına kadar para cezasına, altı aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Asgari ücretin iki katına kadar ve 6 aya kadar hapis cezası öngörüyor
Her türlü sakız, şeker, çerez, oyuncak, kıyafet, takı, aksesuar ve benzeri ürünlerin, tütün ürünlerine benzeyecek veya markasını çağrıştıracak şekilde üretilemeyeceğini, dağıtımının ve satışının yapılamayacağını öngören 12’nci maddede yer alan yasağa aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler, bir suç işlemiş olurlar ve haklarında asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.
Suçun mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde, 12’nci maddede yer alan yasağa aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler, asgari ücretin iki katına kadar para cezasına, altı aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.



















Yorumlar kapalı.