1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. 20 Temmuz’da güneş, ‘Kuzey’den doğdu

20 Temmuz’da güneş, ‘Kuzey’den doğdu

featured


Barış ve Özgürlük Bayramı’nın canlı tanıklarından Celal Bayar, Kıbrıs Türkleri’nin adanın yüzde üçlük bir bölümüne hapsedilmelerine rağmen verdikleri direniş mücadelesini KIBRIS’a anlattı :

 

 

 

“Ölsek bile gam yemeyiz dediğimiz an”.. “Bizim için en güzel gün o 20 Temmuz’u yaşamaktı” diyen Bayar, “O çıkartmayı, o paraşütleri, beş parmak dağlarındaki harekatları gündüz ve gece bir film izler gibi izledik ve tanrıya şükrettik. Bizim için 20 Temmuz’da güneş, Kuzey’den doğdu. Ölsek bile gam yemeyiz dediğimiz bir andı.” ifadelerini kullandı

 

Emine Gül ÖZER

 

Çamlıköy’de 27 Aralık 1940’ta dünyaya gelen Celal Bayar, Türk Lisesinden mezun olduktan sonra edebiyat bölümünü bitirdi.. Türkiye’de öğretmen olarak görev yaparken, 1959’da Türk Mukavemet Teşkilatı’nın üyesi oldu.

21 Aralık 1963’te Kanlı Noel olaylarının patlak verdiği günlerde, Küçük Kaymaklı’da ‘Sarıpetek 4, dal 3’ olarak göreve giden Bayar, evinden, okulundan, görevinden ayrıldı ve bir daha geri dönemedi..

O tarihi günleri birebir yaşayan Bayar, çok bedellerin ödendiğini, çok fazla kanın döküldüğünü söyledi.   Rumların her zaman, mühimmatlarına ve çeşitli silah yoğunluğuna güvenerek hareket ettiğini kaydeden Bayar, “Rumlar her zaman, Türkiye müdahaleye gelirse, kurtaracak Türk bulamaz’ mantığıyla hareket etti. En büyük hatayı 15 Temmuz 1974’te Enosis’i ilan ederek yaptılar. Bize çok ambargo uyguladılar, her konuda kendi insaflarına bıraktılar ama Türkiye tavrında kararlıydı.” dedi.

20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı’nın 50’nci yılında o tarihi günleri KIBRIS’a anlatan Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) Mücahitler Derneği Başkanı Bayar, “direnişten hiç vazgeçmedik. Türkiye o gün havadan, denizden çıkartma yaparak buna son vermek istedi. Bizim için en güzel gün o 20 Temmuz’u yaşamaktı” dedi.

 

“Bedeller ödendi, şehitler verildi”

 

   21 Aralık 1963’te Kanlı Noel olaylarının patlak verdiği günlerde, Küçük Kaymaklı’da ‘Sarıpetek 4, dal 3’ olarak göreve giden Bayar, Küçük Kaymaklı’nın Lefkoşa’nın en büyük bölgesiydi olduğunu ve o dönem 5 bin 126 nüfusu olduğuna dikkat çekerek, Rumların da hedef aldığı bir konum olduğunu şu ifadelerle aktardı:

“Konumu itibariyle Yenişehir, Kızılbaş, Büyük Kaymaklı arasında.. Tabi Rumların Akritas Planı gereğince Lefkoşa’yı muhasara etmeleri gerekiyordu onun için bir taraftan Kumsal’dan bir taraftan da Küçük Kaymaklı’dan Lefkoşa’yı kuşatmaları gerekiyordu. 48 saatte bunu başaracaklarını zannettiler ama 21 Aralık’tan 25 Aralık’a kadar, Kaymaklı’yı geçemediler. Kumsal’dan da girdiler ama oradan da geri çekilmek durumunda kaldılar.”

Bu uğurda çok fazla bedelin ödenerek, şehit verildiğini belirten Bayar, “ Özellikle Kumsal’da, doktor binbaşının eşi ve 3 çocuğu hunharca katledildi. Küçük Kaymaklı’da yeterli silahımız kalmamıştı. Cephanede bitince en son orayı terk etmek zorunda kaldık. Hamitköy’le bütünleştik ve tekrar Kaymaklı etrafında mevzilendik. 1 Mart 1964’te, şu an belediye evleri dediğimiz bölgede 44’üncü bölüğü kurduk ve 31 Mayıs 1969’a kadar 44’üncü bölük komutanı olarak görev yaptım.” dedi.

 

“1964 yılı bizim için çok zor bir yıl oldu”

 

21 Aralık 1963’ten,  1974’e kadar 11 yıl boyunca Kıbrıs Türk Toplumunun çok büyük ambargolara maruz kaldığını kaydeden Bayar, sözlerine şöyle devam etti:

“İnsanlar sokakta kaldı.. 30 bine yakın göçmen vardı. Bunların barınması, beslenmesi hepsi birer sorundu… Çoğu evini sırtındaki elbiseyle terk etmek zorunda kaldı. Dolayısıyla 1964 yılı bizim için çok zor bir yıl oldu.. Bu arada devlet dairelerinden silah zoruyla dışlandık.. Katliama uğradık. O yaraları sarmak, idareyi tekrar kurabilmek için özellikle hastane gerekti.. Şehitlerimizi gömmek için, mezarlığa ulaşamadık. Tekke Bahçesi’ni mezarlık yaptık. Bu arada Rum’un ambargosu devam etti. Mevzi yapmak için, çimento, demir, mazot her şey Rum’un insafına kaldı. Dünyayla, bölgeler arası irtibat kesildi. Gıda bulamadık.. Anavatan’dan gelen Kızılay yardımlarıyla yaralar sarılmaya çalışıldı. O yokluklar içerisinde adım adım, polis teşkilatı, posta, Bayrak Radyo Televizyonu, devlet daireleri, okullar birer birer hayata geçirildi. Bir devlette olması gereken her şeyin temelleri o günlerde atıldı. Önce bir genel komite kuruldu. Gelen Kızılay yardımları ölçülü dağıtıldı, göçmen evleri yapıldı. Bir taraftan savunma ihtiyaçları karşılanırken, bir taraftan halkın sosyal, ekonomik ihtiyaçları sağlandı.”

 

“5 köy, 1 köyde toplandı”

 

1964’ün zor olduğunu yineleyen TMT Mücahitler Derneği Başkanı Celal Bayar, Rumların Lefkoşa’dan sonra bütün kazalara taarruz gerçekleştirdiğine dikkat çekerek,  “ Larnaka, Baf, Limasol, Mağusa, Erenköy’de taarruz başladı.. Özellikle Erenköy’de.. Anavatan’da yükseköğrenim gören 500’e yakın genç, buraya gelip Erenköy’e koştu. Rum orayı ele geçirip, bizim gençleri denize dökmek için 4-5 Ağustos’ta taarruza geçti.  8-9 Ağustos’ta çok ağır çarpışmalar oldu. Oradaki 5 köy, 1 köyde toplandı ve Türkiye uçaklarını gönderip orada bir harekat gerçekleştirdi ve Rumlara ağır darbe vurdu. Fakat Rumlar her defasında dış güçlere dayanarak, taarruzlarına devam etti, bir ders almadılar. Cengiz Topel’in uçağı hedef alındı, içinden sağ kurtulmasına rağmen Rumlar işkenceyle onu şehit ettiler.” Diyerek o dönemde yaşanılan acı olayları anımsattı.

“1968’te nispeten bir rahatlama geldi”

 

Bayar, Rumların Erenköy savaşlarından sonra, Geçitkale- Boğaziçi’ne saldırı düzenlediğine dikkat çekerek, “Orada da iki köyümüzü yakıp yıktılar, 24  şehidimiz oldu. Ancak Türkiye daha kararlı olarak müdahaleye girişti. Nispeten bir rahatlama geldi 1968’te.. Geçici Türk Yönetimi kuruldu, barikatlar kalktı, serbest dolaşım geldi.. Ama Rum yine, bütün kasaba ve köyleri abluka altında tuttu. Bu defa polis teşkilatı olarak yine Eokacılar faaliyet gösterip, istediğine istediğini yapıyordu.” ifadelerini kullandı.

15 Temmuz 1974’te Yunan Cuntası’nın buradaki Enonisçilerle, Makarios’a karşı bir darbe yaptıklarını kaydeden Bayar, o günleri şu ifadelerle özetledi:

 

Barış Harekatı neden yapıldı?

 

“Aslında darbe Enosis darbesidir.. Kıbrıs Helen Cumhuriyeti ilan edildi. Darbeci Nikos Sampson da Cumhurbaşkanı ilan edildi. Türkiye’ye baktı ki burada statü değişiyor, çünkü bu bir nevi Enosis ilanı demektir. Başbakan Bülent Ecevit ve yardımcısı Necmettin Erbakan hemen müdahale kararı aldı. Askeri birlikler, Mersin, Adana’ya kaydırıldı. Gemiler denize açıldı, Ecevit önce İngiltere’ye uçtu.. garantör ülkeyle birlikte hareket etme çareleri arandı. İngiltere de buna yanaşmadı. 20 Temmuz 1974’te barış harekatı gerçekleşmiş oldu. Bu hareket gerçekten Kıbrıs’a barışı getirdi. Sadece bize değil, Rumlara ve Yunanlılara da barış geldi. Cunta idaresi yıkıldı. Makarios’a karşı gelenler sindirildi. Kıbrıs Türküne de barış, özgürlük gelmiş oldu. Atilla hattı özellikle 2. Barış harekatından sonra Mağusa ve Lefke’ye kadar olan bölge, bir nevi bizim bugünkü devletimizin sınırlarını belirledi. Sonrasında Kıbrıs Türkü olarak bu ülkede birinci sınıf vatandaş olduk. özgür olduk.. Kendi egemen idaremiz ve devletimizin olduğu günler geldi.”

 

“KKTC’yi kurmak kaçınılmaz oldu”

 

İlk önce Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi oluşturulduğunu, 13 Şubat 1975’te Federe devlet ilan edildiğini ve bugünkü devletimizin de alt yapısının yavaş yavaş tamamlandığını ifade eden Bayar, “1983, 15 Kasım’da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni ilan ettik. Baktık ki, Rumların niyeti Kıbrıs’ın tümüne sahip olup, Kıbrıs Türkü’nü azınlık yapmak. Avrupa devletlerini de arkalarına alıp, gerçekleştirme emelleri olduğu ortaya çıkınca, KKTC’yi kurmak kaçınılmaz oldu.” dedi.

Türkiye’nin her defasında, bizi yalnız bırakmayacağını Rum’a gösterdiğinin altını çizen Bayar,  “Rumlar, ‘Türkiye gelirse, kurtaracak Türk bulamayacaklar’ mantığıyla hareket ederek en büyük hatayı 15 Temmuz 1974’te yaptı ve Enosis ilan ettiler. Türkiye o gün havadan, denizden çıkartma yaparak buna son vermek istedi. Bizim için en güzel gün o 20 Temmuz’u yaşamaktı. Bizler hiç umudu kaybetmedik ve tanrı bize o günü yaşattı. Bizim için en önemli anlardan. O çıkartmayı, o paraşütleri, beş parmak dağlarındaki harekatları gündüz ve gece bir film izler gibi izledik ve tanrıya şükrettik. Herkes bu günü göremedi. Şehitler verdik, kanlar döküldü.. Bedeli ağır oldu ama özgür olduk. Bugün egemen eşit bir devletimiz var.” şeklinde konuştu.

 

“Yaşasın anavatan, yaşasın yavru vatan!”

 

Mutlu Barış Harekatı’nın üzerinden tamı tamına 50 yıl geçtiğine dikkat çeken Bayar, “Rumlar bizi dünyadan izole ettiler, ambargo uyguladılar, 103 köyü terk ettik, adanın yüzde üçlük bir  bölümüne hapsetti ama biz direnişi devam ettirdik. Bu basit bir şey değil. Darbe yapmaları bıçağın kemiğe dayandığı nokta oldu. ‘Gelemez, kurtaracak Türk bulamaz’ dedikleri anda, Türkiye hamlesini yaptı.” diyerek sözlerini şu şekilde tamamladı:

“O hamleyle biz dünyanın en mutlu en özgür insanları haline geldik. Bizim için 20 Temmuzda güneş, Kuzeyden doğdu. Ölsek bile gam yemeyiz dediğimiz bir andı. Güçlü bir anavatan bizim için en büyük garantidir. Rumlar bizi anavatandan koparmak istiyor, ne kadar silahlanırsa silahlansın bunu başaramayacaklar. Mutlu barış harekatının 50. Yılında bunları haykıralım, canlı tutalım. 50 yıl sonra Kıbrıs’ta geri dönüş mümkün değildir. Yaşasın anavatan, yaşasın yavru vatan.”

20 Temmuz’da güneş, ‘Kuzey’den doğdu
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir