100 MİLYON TL VE ÜSTÜ… Merkez Bankası’nın verilerine göre Mart 2022 – Mart 2023 döneminde işletme kredileri 32.764,9 milyon TL’den 42.455,2 milyon TL’ye, tüketici kredileri ise 7.727,5 milyon TL’den 10.617 milyon TL’ye çıktı. En çok kullanılan kredi miktarının ise 100 milyon TL ve üstü olması dikkat çekti.
KREDİLERİN DÖNÜŞÜNDE SORUN… 2022 yılının Aralık sonu itibarıyla 2.639,7 milyon TL olan bankacılık sektörünün toplam tahsili gecikmiş alacakları, 2023 Mart ayı sonu itibarıyla yüzde 3,06 artarak 2.720,5 milyon TL’ye yükselirken, tahsili gecikmiş alacaklarda bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 61,73 artış yaşandı.
MEVDUATLARDA ARTIŞ… Bankacılık sektörünün en önemli fon kaynağı olan mevduatlarda artışlar yaşandı. Bankalardaki mevduatlar 2023 yılı birinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 7,86 arttı. Bir yıllık dönemde mevduat yüzde 53,37 artış göstererek, 2023 yılı Mart ayı sonunda 112.525,3 milyon TL’ye ulaştı.
Cemre CEMALİ
Her geçen gün alım gücü düşen vatandaş, çareyi borçlanmada buldu. Gerek bireysel ihtiyaçlar gerekse şirketler ciddi oranda krediye ihtiyaç duydu. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın 3 ayda bir yayınladığı bültendeki rakamlar da bunu doğrular nitelikte.
Gerek işletme kredileri, gerekse kişisel alınan kredilerde ciddi bir artış yaşanırken, bankaların mevduatlarında da önemli bir yükselme olduğu görülüyor.
Tüketici kredisi 10.617 milyon TL’ye ulaştı
2023 yılı Mart ayı itibarıyla 42.455,2 milyon TL olan işletme kredileri, geçmiş dönemlerde olduğu gibi krediler toplamı içinde birinci sırada yer alırken, bunu 10.617 milyon TL ile tüketici kredileri izledi.
Geçtiğimiz yıla oranla kredi miktarlarında ciddi bir artış oldu. Buna göre Mart 2022 – Mart 2023 döneminde işletme kredileri 32.764,9 milyon TL’den 42.455,2 milyon TL’ye, tüketici kredileri ise 7.727,5 milyon TL’den 10.617 milyon TL’ye yükseldi.
Brüt krediler 2023 yılı birinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 7,15 artış gösterirken Mart 2022- Mart 2023 döneminde brüt kredilerde 15.471,1 milyon TL artış gerçekleşti.
Tercih TL cinsi kredi
Kredi miktarları incelendiğinde vatandaşın TL cinsinden borçlanmayı tercih etse de TL’nin değer kaybı nedeniyle yabancı para biriminden alınan borç rakamları daha yüksek görünüyor.
2023 yılının birinci çeyreğinde kredilerin 23.662,8 milyon TL’si Türk Lirası (TP) cinsinden iken 34.249,7 milyon TL’si Yabancı Para (YP) cinsinden tercih edildi.
Söz konusu dönemde, bir önceki çeyrek döneme göre TP cinsinden kredilerde yüzde 11,9, YP cinsinden kredilerde yüzde 4,42 artış gerçekleşti.
En çok 100 bin TL ve üstü krediler kullanıldı
2023 yılı birinci çeyreği sonunda 100 bin TL’den büyük kredilerin toplam krediler içindeki payının yüzde 90,46 olduğu görülürken aynı dönemde, kredi büyüklüklerinde ikinci sırayı yüzde 3,15’lik payla 11-50 bin TL dilimindeki krediler aldı.
51-100 bin TL ve 0-bin TL tutarlarındaki krediler ise, toplam kredilerin sırasıyla yüzde 3,1 ve yüzde 1,81’ini oluşturdu.
En düşük kredi kullanımı ise yüzde 1,47’lik payla 1-10 bin TL tutarındaki krediler diliminde gerçekleşti.
Kısa vadeli krediler tercih ediliyor
Bu yılın birinci çeyreğinde bir önceki çeyrek döneme göre kısa vadeli krediler 15.303,3 milyon TL’den 16.514,5 milyon TL’ye, orta ve uzun vadeli krediler ise 38.644,1 milyon TL’den 41.398 milyon TL’ye yükseldi.
Mart 2022 – Mart 2023 döneminde kısa vadeli kredilerde yüzde 41,82, orta ve uzun vadeli kredilerde ise yüzde 30,04 artış yaşandı.
Vatandaşlar krediye başvuruyor ancak Bankalarda Tahsili Gecikmiş Alacaklar (TGA) bakiyesi de artıyor. 2022 yılının Aralık sonu itibarıyla 2.639,7 milyon TL olan bankacılık sektörünün toplam tahsili gecikmiş alacakları, 2023 Mart ayı sonu itibarıyla yüzde 3,06 artarak 2.720,5 milyon TL’ye yükselirken, tahsili gecikmiş alacaklarda bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 61,73 artış yaşandı.
“Şube bankalarının payı arttı”
2023 yılı birinci çeyreğinde kamu eliyle yönetilen bankaların ve özel sermayeli bankaların toplam TGA içindeki payları bir önceki çeyreğe göre azaldı, şube bankalarının payı ise arttı.
Buna göre, Aralık 2022 – Mart 2023 döneminde kamu eliyle yönetilen bankaların payı yüzde 8,41’den yüzde 7,84’e, özel sermayeli bankaların payı yüzde 79,97’den yüzde 74,84’e geriledi, şube bankalarının payı ise yüzde 11,62’den, yüzde 17,32’ye yükseldi.
Mart 2022 – Mart 2023 döneminde özel sermayeli bankaların toplam TGA içindeki payı yüzde 71,54’ten yüzde 74,84’e, şube bankalarının payı yüzde 14,92’den yüzde 17,32’ye yükseldi, kamu eliyle yönetilen bankaların payı ise yüzde 13,54’ten yüzde 7,84’e geriledi.
TGA’lar 2.720,52 milyon TL
2023 yılının birinci çeyreğinde, toplam aktifler 136.913,75 milyon TL, toplam brüt krediler 60.633,01 milyon TL seviyesinde gerçekleşirken, TGA’lar 2.720,52 milyon TL, özel karşılıklar 1.279,71 milyon TL oldu.
Banka grupları bazında incelendiğinde, 2023 yılı Mart ayında kamu eliyle yönetilen bankalarda toplam aktifler
26.627,15 milyon TL, toplam brüt krediler 11.763,43 milyon TL, TGA’lar 213,31 milyon TL, özel karşılıklar ise 206,98 milyon TL seviyesinde gerçekleşti.
Özel sermayeli bankalarda toplam aktifler 60.571,92 milyon TL, toplam brüt krediler 30.785,24 milyon TL, TGA’lar 2.036,02 milyon TL, özel karşılıklar 846,46 milyon TL düzeyinde.
Şube bankalarında toplam aktifler 49.714,68 milyon TL, toplam brüt krediler 18.084,34 milyon TL, TGA’lar 471,19 milyon TL, özel karşılıklar 226,27 milyon TL seviyesinde.
Mart ayında TGA dönüşüm oranı azaldı
2020 yılı Mart ayından itibaren düşüş trendinde olan TGA dönüşüm oranı 2022 yılı Eylül ayından itibaren artmaya başlayarak Aralık ayında yüzde 4,89 seviyesinde gerçekleşti.
2023 yılı Mart ayında ise TGA dönüşüm oranı azalarak 4,49 seviyesine geriledi.
TGA için ayrılan özel karşılıkların toplam TGA’ya oranı 2022 yılı Aralık ayında yüzde 49,61 iken 2023 yılının Mart ayında 2,57 puan azalarak yüzde 47,04 seviyesine geriledi.
En büyük pay tasarruf mevduatında
Öte yandan bankacılık sektörünün en önemli fon kaynağı olan mevduat, 2023 yılı birinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 7,86 arttı. Bir yıllık dönemde mevduat yüzde 53,37 artış göstererek 2023 yılı Mart ayı sonunda 112.525,3 milyon TL oldu.
Geçmiş dönemlerde olduğu gibi, mevduattaki en büyük pay 2023 yılı Mart ayı sonu itibarıyla 78.635,2 milyon TL ile tasarruf mevduatında. Bunu sırasıyla 27.171 milyon TL ile ticari mevduat, 4.644,7 milyon TL ile resmi mevduat izledi.
Mart 2022 – Mart 2023 dönemine bakıldığında da tasarruf mevduatında yüzde 49,17 ticari mevduatta yüzde 78,52, resmi mevduatta ise yüzde 12,62 artış gerçekleşti.
Birinci tercih aylık mevduat
Bankacılık sektörü mevduatındaki vade yoğunluğu, 2023 yılı Mart ayı itibarıyla önceki dönemlerde olduğu gibi yüzde 43,97’lik pay ile bir ay vadeli mevduat toplamında oldu.
1 ay vadeli mevduatı, yüzde 28,81’lik pay ile vadesiz, yüzde 16,32’lik pay ile 3 ay vadeli, yüzde 8,45’lik pay ile 1 yıl vadeli ve yüzde 2,45’lik pay ile 6 ay vadeli mevduatında meydana geldi.
Mevduatın vade payı bir önceki çeyrek dönemle kıyaslandığında ise vadesiz mevduatta 1,15 puan, 1 ay vadeli mevduatta 0,84 puan artış yaşanırken 3 ay vadeli mevduatta 0,84 puan, 6 ay vadeli mevduatta 0,25 puan, 1 yıl vadeli mevduatta ise 0,9 puan azalış gerçekleşti.
Mart 2022 – Mart 2023 döneminde vadesiz mevduat ve 3 ay vadeli mevduatın payı sırasıyla 8,51 ve 0,73 puan artarken, 1 ay vadeli, 6 ay vadeli ve 1 yıl vadeli mevduatın payları sırasıyla 5,63, 1,12 ve 2,48 puan azaldı.
1 – 10 milyon TL arası mevduat 38.992 milyon TL
Ülkemizde faaliyet gösteren bankaların KKTC Merkez Bankası’na gönderdikleri aylık formlar doğrultusunda mevduat büyüklük dilimleri değişti.
Bankacılık sektöründe mevduatın büyüklüğüne göre dağılımına bakıldığı zaman 2023 yılı Mart ayı sonu itibarıyla; 0-200 bin TL arası mevduat 16.062 milyon TL, 200 bin – 1 milyon TL arası mevduat 37.794 milyon TL, 1 – 10 milyon TL arası mevduat 38.992 milyon TL, 10 – 20 milyon TL arası mevduat 6.951 milyon TL, 20-50 milyon TL arası mevduat 6.868 milyon TL, 50 milyon TL üzeri mevduat 5.858 milyon TL olarak gerçekleşti.
2023 yılının birinci çeyreğinde, 1 – 10 milyon TL üzeri mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 34,65, 200 bin-1 milyon TL arası mevduatın toplam mevduat içindeki payı ise yüzde 33,59 oldu.



















Yorumlar kapalı.