“Santrali ipotekten kurtaracağım”… Başkan Paşa, “Teknecik’teki 60 megavatlık ünite ipotek edilmiş ve karşılığında kredi alınmış. Bu bir akıl tutulmasıydı. Şu anda hala bu ipotek geçerli. Bir kamu bankasına 1.5 milyon dolar borç vardır. 3 ayda bir de 41 bin dolar faiz ödeniyor. Bu da ayda yaklaşık 300 bin TL demek oluyor. Bu para halkın parasıdır. Santral stratejik bir kurumdur bunu nasıl ipotek edersin? Bu nasıl bir siyasal düşüncedir, nasıl bir mantıktır?” diyerek borcu ödeyip santralı ipotekten kurtaracaklarını kaydetti.
“Kablo gemide üretilecek”… Türkiye’den enterkonnekte bir sistem ile çalışacak kablo projesi için fizibilite çalışmanın 1 yıl süreceğini ve kablonun üretim ve döşemesinin de 3-4 yıl alacağını belirten Paşa, “Bu kablo gemide üretilecek ve döşenecek” dedi. Fizibilite raporu sonucunda maliyetin çıkacağına değinen Paşa, bunun KIB-TEK’in yapmasının mümkün olmadığını belirterek, projenin devletler arası yapılacak bir anlaşmayla yapılacağını ifade etti.
“Her üretilen 1 kilowatt başına 1 TL zarar”… KIB-TEK’in 2 milyar TL civarı alacağı, 1.5 milyar TL civarı da borcu olduğunu açıklayan Başkan Paşa, 8 ay sonra bankalara olan tüm borçların kapanacağını kaydetti. Paşa, bir megawatt elektriği 4.30 TL’ye ürettiklerini ama bunu kullanıcıya 3.32 TL’ye sattıklarını belirterek, “Her üretilen 1 kilowatt başına 1 TL zararımız var. Bunu da devlet maliyesi finanse ediyor” dedi.
“15 bin sayaç geliyor”… 9 buçuk ay önce göreve geldiğinde depolarda sayaç bulmadığını söyleyen Paşa, “3 faz sayaçlarda sorun hala var. Bu sayaçlar Slovakya’dan gelir. 5 bin civarında tek faz sayacımız var. 3 faz sayaç bayram sonrasında gelecek. 15 bin sayaç daha ihaleye çıktık. Bunun 13 bini tek faz, kalan 2 bini de 3 faz olacak. Bunlar da gelince hiçbir sayaç problemimiz kalmayacak” ifadelerine yer verdi
Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu (KIB-TEK) Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Paşa KIBRIS TV’de yayınlanan Sabah Sabah programına katılarak Haluk Yerli’nin sorularını yanıtladı.
9 buçuk aydır görevde olduğunu söyleyerek bu süreçte 2 milyar TL’lik borç ödendiğini açıkladı. Paşa, göreve geldiğinde depolarda 1 metre kablo dahi olmadığını söyleyerek şu anda depoların malzemeyle dolu olduğunu kaydetti.
Hükümet ve Başbakan Ünal Üstel’in desteğiyle ilerlediklerini ifade eden Paşa, Türkiye’den kablo ile elektrik gelmesini beklediklerini bunun için yaklaşık 4 yıllık bir süreye ihtiyaç olduğunu söyledi.
Paşa KIB-TEK’in bu süreçte yatırımlarına devam edeceğini 40 megawatt’lık bir yatırım için karar alındığını belirterek, kablo ile elektrik geldiğinde dahi kurulu gücün kalacağını ve KIB-TEK’in aynen şimdiki gibi görevine devam edeceğini kaydetti.
Paşa, kurumun her 1 kilowatt saatlik üretiminde 1 TL zarar ettiğini ancak bu farkın maliye tarafından karşılandığını belirterek, 2006 yılında dönemin Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) hükümeti tarafında bir kamu bankasına Teknecik Elektrik Santrali’nin ipotek verildiğini öğrendiklerini ifade ederek bu durumu akıl tutulması olarak yorumladı. Başkan Paşa, ayda 300 bin TL bu kredi için faiz ödendiğinden dert yanarak, “bu borcu da kısa bir sürede kapacağım” dedi.
“Navlun Türkiye tarafından ödeniyor”
Başkan Hüseyin Paşa, “1 Ocak 2023 tarihinden itibaren TC ve KKTC arasında yapılan işbirliği anlaşması içerisinde yakıt ücretini biz, navlunu da Türkiye ödüyor bizim için” diyerek “Bir geminin gelmesinin maliyeti 6 milyon dolardır” ifadelerine yer verdi.
Kurumun yakıt alımıyla ilgili hiçbir borcu olmadığını ve 25-30 milyon dolarlık da depoda yakıt olduğunu anlatan Paşa, her yıl yüzde 5 gibi bir büyüme olduğunu söyledi. Bundan dolayı KIB-TEK’in sürekli yatırım yapması gerektiğini ifade eden Paşa, 40 megawatt’lık bir güç artırımı için ihaleye çıkacaklarını kaydetti.
Temmuz, ağustos, aralık, ocak ve şubat aylarında en yüksek tüketime ulaşıldığını belirten Paşa, PİK üretime yanıt verebilmek için bu yatırımların yapılacağını kaydetti.
“Kablo ile elektik 4 yıllık bir süreç”
“Türkiye’den kablo ile elektriğin gelmesi durumunda dahi ki gelecek, kurulu gücünüzün burada olması lazım” diyen Paşa, “Burada sendikacılarımız da biz de hükümetimiz de sistemin enterkonnekte çalışmasını istiyor” dedi.
Mevcut kullanılan yakıtın 5-6 yıl sonra dünyada bulunamayacağını ve bu konuda tedbir almalarının şart olduğunu anlatan Paşa, “Türkiye’den kablo ile elektrik için en az 4 yıllık bir sürece gereksinim var. Bir yandan bu yatırım yapılırken biz de KIB-TEK’te yatırımlarımızı yaparak, olası bir arızada ülkemizin elektriksiz kalmamasını sağlamayı hedefliyoruz” diye konuştu.
“Kablo devletler arası anlaşmayla gelecek”
Türkiye’den enterkonnekte bir sistem ile çalışacak kablo projesi için fizibilite çalışmanın 1 yıl süreceğini ve kablonun üretim ve döşemesinin de 3-4 yıl süreceğini belirten Paşa, “Bu kablo gemide üretilecek ve döşenecek. Bu kablo öyle parça parça yapılıp birleştirmekle olmaz. Bir bütün olarak devam edecek. Sahillerimizde de çalışmalar yapıldı. Ülkeye nereden girecekse burada da çalışmalar yapılması lazım. Bunun dışında hatlarımızda ve trafolarımızda çalışmalar yapılması lazım” dedi.
Kablo ile elektrik geldiğinde buradaki enerjinin dağıtımı, hatlarda oluşacak arızaların onarımı konularında KIB-TEK’în her zamanki gibi görevde olacağını ifade eden Paşa, “Önce fizibilite raporu bitecek ve maliyet konusunda bir miktar ortaya çıkacak. Bunu KIB-TEK yapamaz. Bu yine devletler arası yapılacak bir anlaşmayla çözülecek. Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan’ın gelişinde yaptığı açıklamada kablo ile elektriğin geleceğini deklare etti. 20 Temmuz’da gelecek yine Erdoğan ve kablo ile elektrik konusunda çok daha net bilgiler ortaya çıkacak diye düşünüyorum. Çünkü şu anda hem Türkiye bacağında hem de bizim Enerji Bakanlığı’nda çalışmalar devam ediyor” ifadelerine yer verdi.
“Bayramdan sonra istihdam yapacağız”
Kurumun personel eksikliği yaşadığını ve bundan dolayı işlerin aksadığını savunan Paşa, sözlerine şöyle devam etti:
“KIB-TEK’ten 200 kişiye yakın emekli oldu ve üretim devam ediyor. Lefkoşa’da direğe çıkacak sadece 3 kişi kaldı. Şimdi seçim yasakları var. Yasaktan sonra münhal ilan edip bir miktar personel alma yönüne gideceğiz. Çalışanlarımız çok özverili çalışıyor. Aksamalar var bu da personel eksikliğinden kaynaklanıyor. Bu zamanda sokakların karanlık kalmasını kim kabul eder ki? Bu durum personel eksikliğinden kaynaklanıyor. Kurumu devraldığım gün bir tane kablo, bir tane armatür bulmadım. Göreve geldiğimde 2 Eylül’dü, günümüze kadar 2 milyarın üzerinde bir borç ödedik. Tek bir kuruş da borçlanmamız da yoktur.”
“CTP hükümeti Teknecik’i ipotek verdi!”
Kısa bir süre önce öğrendikleri bir bilgiden bahseden Başkan Paşa, yaşanılan süreci bir akıl tutulması olarak nitelendirdi ve izleyicilerle bu olayı paylaştı:
“Teknecik’teki 60 megawattlık kısım ipotek edilmiş ve karşılığında kredi alınmış. Bu bir akıl tutulmasıydı. Şu anda hala bu ipotek vardır. 2006 yılında bir kamu bankasına ipotek verilmiş. Bu bankaya yaklaşık 1.5 milyon dolar bir borç vardır. 3 ayda bir de 41 bin dolar faiz ödenir. Yaklaşık 300 bin TL ayda faiz ödeniyor bu borç için. Bu santralı çok kısa bir sürede ipotekten kurtaracağım. CTP yönetiminde alınan bu karar kurumun ne hali varsa görsün gibi bir durum yaratmış, kabullenmem söz konusu değildir. Çıksınlar “hata yaptık” desinler. 300 bin TL ben faiz öderim, bu para halkın parasıdır. Santral stratejik bir kurumdur bunu nasıl ipotek edersin? Bu nasıl bir siyasal düşüncedir, nasıl bir mantıktır?”
“Her 1 megavat ürerimde 1 TL zarar”
Bankacıların kendisi göreve geldiğinde kurumdan kaçtıklarını şimdi ise bankacılar kuruma borç vermek için gelip gittiklerini anlatan Hüseyin Paşa, “Hiç de borç alma gibi bir düşüncemiz yoktur. Sayın Başbakanımız başta olmak üzere hükümet bize çok destek verdiler. Özellikle yakıt konusunda navlunun TC ödemesi için Sayın Başbakan çok uğraş verdi. Yakıtı da 31 Aralık tarihine kadar yaklaşık 240 bin ton navlun ödemeden temin etmemizi sağladı. Bu da kurumun nefes almasını sağladı. 600-700 bin dolar her gemide navlun var ve bunu ödemiyoruz. Bu ciddi bir katkıdır kurum için” diye konuştu.
Üretim maliyetleri konusunda da bilgiler veren Paşa, bir megawatt elektriği 4,30 TL’ye ürettiklerini ama bunu kullanıcıya 3,32 TL’ye sattıklarını belirtti. “Her 1 kilovat başına 1 TL zararımız var. Bunu da bize devlet maliyesi finanse ediyor” diyen Paşa, ekonomik durumun nedeniyle ücretlere 1 yıldır bir zam yapılmadığını kaydetti.
“2 milyar alacak, 1,5 milyar borç var”
Kurumun mali yapısına ilişkin de bilgiler paylaşan KIB-TEK Yönetim Kurulu Başkanı, sözlerine şöyle devam etti:
“Şu anda kurumun 2 milyar TL alacağı 1,5 milyar TL borcu var. Bunların içinde alınamayacak rakam 300-400 bin TL’yi geçmez. Bizim alacağımız Vakıflar İdaresi’nden, maliyedendir. Zaman zaman aksamalar oluyor ama ödemeler yapılıyor. Ödenemeyecek paralar da mesela; Nijerya’dan bir öğrenci geldi, 5 bin TL kullandı ve gitti. Onu artık alamazsınız, işte alınamayan paralar bu tip işlerden kaynaklanıyor.”
Paşa, kurumun 8 ay sonra bankalara tek bir kuruş borcu kalmayacağını belirterek, eskiden kalan tüm borçların bitirileceğini sözlerine ekledi.
“Aygün’e yeni trafo yapılıyor”
Paşa bir yandan borç öderken, öte yandan da yatırım yaptıklarını dile getirdi. Kurumun kendi imkanlarıyla Aygün köyünde bir trafo yapılması için ihaleye çıkıldığını ve çalışmaların başladığını söyleyen Paşa, “Bu merkezin maliyeti 7 milyon 150 bin dolara mal oluyor. İskele’deki yapılaşmaya yönelik tedbir almalıyız çünkü. Trafonun dışında iletişim hatlarının da güçlendirilmesi gerekiyor. Bunları da yapacağız” dedi.
“15 bin sayaç için ihaleye çıkıldı”
Elektrik sayaçlarıyla ilgili sıkıntıya da değinen Paşa, 3 faz sayaçta sıkıntı yaşandığını anacak onun da çok kısa bir sürede biteceğini müjdeledi. Paşa, şunları söyledi:
“Göreve geldik ve bir baktık ki sayaç yok. 3 faz sayaçlarda sorun hala var. Bu sayaçlar Slovakya’dan gelir. 5 bin civarında tek faz sayacımız var. 3 fazdaki sorunumuz ise 2 bin tane bayram tatilinin içinde gelmesiyle birlikte bitecek. Ayrıca 15 bin sayaç daha ihaleye çıktık. Bunun 13 bini tek faz, kalan 2 bini de 3 faz olacak. Bunlar da gelince hiçbir sayaç problemimiz kalmayacak. Armatürlerimizde sıkıntı kalmadı. İşadamlarının kendi aralarında bir mahkemesi olmuştu o mahkeme bitti, teslimat başladı, stokumuz var artık. Personel sıkıntısını da giderdiğimizde bunları daha rahat dağıtıp bozulanın yerine hızlı bir şekilde yenisini takabileceğiz.”
Yorumlar kapalı.