1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Devlet afetlere kaynak yaratıyor

Devlet afetlere kaynak yaratıyor

Meclis Komitesi’nde kabul edilen ‘Deprem ve Diğer Doğal Afetlere Yönelik Mali Yardım ve Hazırlık Yasa Önerisi’ ile KKTC’de meydana gelebilecek doğal afetlerle mücadele için kaynak yaratılması amaçlanıyor. Kimden ne kesilecek, nasıl kesilecek tam metin KIBRIS’ta…

featured


ÖZEL HABER – Ali ÇATAL

DOĞAL AFETLERE HAZIRLIK HEDEFLENİYOR… Yasa, Türkiye’de 6 Şubat 2023’te meydana gelen depremden zarar gören kişilerin barınma ihtiyaçlarının karşılanması; KKTC’ye gelen depremzedelerin acil iaşe, ibate, sağlık ve eğitim harcamalarına katkı yapılması ve depremden doğrudan etkilenen KKTC yurttaşlarının desteklenmesini amaçlıyor. KKTC’de meydana gelebilecek doğal afetlerle mücadele kapsamında çalışmaların yapılması ve ihtiyaçların giderilmesi ile yerel yönetimlerin bu alanlarda yapacağı çalışmalara katkı yapılmasını sağlamaya yönelik kaynak meydana getirilmesi de hedeflenenler arasında.

“KOMİSYON OLUŞTURULDU”…Deprem ve Doğal Afet Değerlendirme ve İzleme Komisyonu, deprem ve diğer doğal afetlere yönelik mali yardım ve hazırlıklar için yapılacak her türlü çalışmaların yürütülmesi maksadıyla oluşturuldu. Buna göre komisyon, Başbakanlık Müsteşarı, Başbakan Yardımcılığı ve Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı’nda görevli bir üye, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nda görevli bir üye, Maliye Bakanlığı’nda görevli bir üye, KTMMOB’den bir üye, KTMB’den bir üye, KTTO’dan bir üye ve kamuda örgütlü yetkili sendikaların kendi aralarından belirleyeceği bir üyeden oluşacak.

   Cumhuriyet Meclisi tarafından hazırlanan ‘Deprem ve Diğer Doğal Afetlere Yönelik Mali Yardım ve Hazırlık Yasa Önerisi’ uyarınca, KKTC’de meydana gelebilecek olası deprem ve diğer doğal afetlerle mücadele kapsamında yapılacak çalışmalara katkı sağlamaya yönelik kaynak oluşturulması amaçlanıyor.

   Bu doğrultuda, mecliste Doğal Afet ve Depremle İlgili Mevzuatın Düzenlenmesine İlişkin Oluşturulan Geçici ve Özel (Ad-Hoc) Komite, geçtiğimiz çarşamba Özdemir Berova başkanlığında toplanmış ve yasa önerisini, Ulusal Birlik Partisi (UBP), Demokrat Parti (DP) ve Yeniden Doğuş Partisi (YDP) mensubu üyelerinin oy birliğiyle onaylayarak genel kurulun gündemine sevk etmişti.

Komite toplantısına davetli olarak, Maliye Bakanlığı, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı, Başsavcılık, Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliği, Kıbrıs Türk Otelciler Birliği, Kıbrıs Türk Ticaret Odası ve Kıbrıs Türk Sanayi Odası’ndan yetkililer de katılarak konu ile ilgili görüşlerini ifade etmiş ve çeşitli önerilerde bulunmuştu.

Kapsam

   Söz konusu yasa, genel bütçeden, belediyelerden, belediyelerin oluşturdukları birlikler ve kurdukları şirketlerden, Kamu İktisadi Teşebbüsleri (Yönetim, Denetim ve Gözetim) Yasası kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinden, kendi özel yasası ile kurulmuş olan kamu tüzel kişilerinden, döner sermayeli kuruluşlardan, Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesinden, kooperatiflerden, kamu bankalarından, herhangi bir yasa altında oluşturulan komite, komisyon, encümen veya makamlardan, idari koordinasyon yönünden Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ve Bakanlıklara bağlı ve/veya ilgili kurum ve kuruluşlardan, Sosyal Sigorta emeklilerinden ve Özel Sektör çalışanlarından Nisan 2023–31 Aralık 2023 dönemine ait, asgari ücrete kadar olan maaş ve ücretler ile on üçüncü maaşlar hariçolmak üzere türlü tahsisat ve ilave ödenek dahil brüt maaş, ücret ve maaş nitelikli ödemeler ile emekli maaşlarından yapılacak kesintiler dahil yapılacak kesinti ve katkılara, elde edilecek kaynağın kullanımına, harcanmasına,  izlenmesine ve Deprem ve Doğal Afet Değerlendirme ve İzleme Komisyonuna ilişkin kuralları kapsıyor.

Ne amaçlanıyor?

   Bahse konu yasa, Türkiye’de 6 Şubat 2023’te meydana gelen depremden zarar gören kişilerin barınma ihtiyaçlarının karşılanması; KKTC’ye gelen depremzedelerin acil iaşe, ibate, sağlık ve eğitim harcamalarına katkı yapılması ve depremden doğrudan etkilenen KKTC yurttaşlarının desteklenmesini amaçlıyor.

   Yanı sıra KKTC’de meydana gelebilecek olası deprem ve diğer doğal afetlerle mücadele kapsamında arama kurtarma, sağlık, geçici zorunlu barınma ve eğitim alanlarındaki çalışmaların yapılması ve bu alanlardaki ihtiyaçların giderilmesi ile yerel yönetimlerin bu alanlarda yapacağı çalışmalara katkı yapılmasını sağlamaya yönelik kaynak meydana getirilmesi de ilgili yasa ile hedeflenenler arasında.

Komisyon

   Deprem ve Doğal Afet Değerlendirme ve İzleme Komisyonu ise deprem ve diğer doğal afetlere yönelik mali yardım ve hazırlıklar için yapılacak her türlü çalışmaların yürütülmesi maksadıyla oluşturuldu.

   Buna göre komisyon, Başbakanlık Müsteşarı (Başkan), Başbakan Yardımcılığı ve Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı’nda görevli bir üst kademe yöneticisi (üye), Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nda görevli bir üye, Maliye Bakanlığı’nda görevli bir üye, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’nden (KTMMOB) bir temsilci (üye), Kıbrıs Türk Müteahhitler Birliği’nden (KTMB) bir üye, Kıbrıs Türk Ticaret Odası’ndan (KTTO) bir üye ve kamuda örgütlü yetkili sendikaların kendi aralarından belirleyeceği bir üyeden oluşacak.

   Komisyon,  başkanın çağrısı ile toplanacak ve toplantı günü, saati, yeri ve görüşülecek konular toplantı tarihinden en az yirmi dört saat önce üyelere yazılı çağrı ve/veya elektronik posta yolu ile bildirilecek.

   Komisyon, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanacak ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alacak.  Oyların eşitliği halinde ise başkanın ‘ayırt edici oyu’ değerlendirilecek.

   Komisyon, ayrıca, gerekli gördüğü durumlarda, karar almadan ilgili kurum ve kuruluşlardan teknik bilgi almak için uzman kişileri de toplantıya çağırabilecek; ancak bu kişilerin oy hakkı olmayacak.

   Komisyon kararları toplantıya katılanlar tarafından imzalanacak ve kararlara şerh düşmek isteyen üyeler, şerhini gerekçeli ve imzalı olarak kararın ekinde sunulmak üzere en geç toplantı bitiminde başkana sunacak.

Komisyonun sekreterya işleri de Başbakanlık tarafından yürütülecek.

Komisyonun görev ve yetkileri

   İlgili yasanın 9’uncu maddesinin (4)’üncü fıkrasının (A) bendinde belirlenen alanlarda olmak üzere önceliklerin saptanması ve kullanılacak kaynağın miktarının belirlenmesi, harcamaların bu yasanın amaçları doğrultusunda ve komisyonun kararları çerçevesinde kullanımının izlenmesi ve deprem ve diğer doğal afetlere yönelik mali yardım ve hazırlıklar için yapılacak her türlü çalışmanın yasa kapsamında yürütülmesi, komisyonun görev yetkileri olarak belirlendi.

   Ayrıca, bahse konu yasa uyarınca verilen görevlerin yerine getirilmesi ve yetkilerin kullanılması da komisyonun uhdesinde.

   Komisyon tarafından alınan kararlar ise Bakanlar Kurulu’nun onayına tabiolacak; yasa kapsamında oluşturulan kaynağın kullanımının sona ermesi üzerine de komisyonun görevi de sona erecek.

Komisyonun çalışmasına ilişkin usul ve esaslar ise bakanlık tarafından hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve ResmîGazete’de yayımlanacak bir tüzük ile düzenlenecek.

Kesinti ve katkı yapılacak gelirler

   Alınan karar doğrultusunda devlet, yerel kuruluşlar, kooperatifler, bankalar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sair kurumlar ile adi ortaklıklar, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler veya diğer herhangi biri, işveren statüsü kapsamındaki işletmeler tarafından hizmetlilere ödedikleri emekli maaşları dahilher türlü maaş, ücret ve maaş nitelikli ödemeler ile emekli maaşlarından ve Gelir Vergisi Yasasının 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki (sosyal yardım, engelli maaş ve ücretleri, cemile yardımları, emekli ikramiyeleri, kıdem tazminatları, asgari ücrete kadar maaş ve ücretler ile on üçüncü maaş hariç) maaş ve ücret sayılan ödemelerin brüt toplamı üzerinden, belirlenmiş alt bentlerde kesintiler yapılacak.

   Buna göre, aylık brüt asgari ücretin 1 TL üzeri-30 bin TL arası da dahilbrüt maaş veya ücret üzerinden yüzde 1, 30 bin TL 1 kuruş-55 bin TL arası da dahil brüt maaş veya ücret üzerinden yüzde 1,5, 55 bin TL 1 kuruş-75 bin TL arası da dahil brüt maaş veya ücret üzerinden yüzde 2 ve 75 bin TL 1 kuruş ve üzeri dahil brüt maaş veya ücret üzerinden yüzde 5 bandında kesinti yapılacak.

   Ayrıca, Yurt Dışında Görev Yapan Personelin Kadroları ve Dış Görev Ödenekleri Yasası tahtında maaş alan mahalli personel hariç personelin aldığı döviz maaşın KKTC Merkez Bankası resmi döviz kuru karşılığı 55 bin TL 1 kuruş-75 bin TL arası maaş aldıkları dövizden yüzde 2, 75 bin TL 1 kuruş ve üzerinde ise yüzde 5 kesinti söz konusu olacak.

   Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Yasası’nın 44’üncü maddesi uyarınca, Merkez Bankasının 2023 yılı kârının nominal sermayeye ulaştıktan sonra yüzde 25’inin ihtiyata alınan kısmı dışında kalan yüzde 75 kârı üzerinden de yüzde 5 kesinti yapılacak.

   Siyasal Partiler Yasası uyarınca, siyasal partilere devlet tarafından ilgili yasanın 45’inci maddesinin (2)’nci fıkrasının (B) bendi ve (3)’üncü fıkra kuralları uyarınca her ay ödenen aylık devlet katkısındada yüzde 10 kesintiye gidilecek.

   Ayrıca, Gelir Vergisi Yasası uyarınca kazançları yıllık beyanname esasında saptanan yükümlülerin, 2022 yılında beyanname usulüne göre beyan ettikleri dönem net kârı yani ‘safi kazanç’ üzerinden ve/veya 2022 yılı ve önceki dönemlere ait ve bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Gelir ve Vergi Dairesi tarafından ikmalen ve/veya resen kesinleştirilen 2022 yılı ve önceki dönemlere ait toplam yıllık vergi matrahı üzerinden de yüzde 1’lik bir katkıya gidilecek.

Dövizde yüzde 3, TL’de yüzde 1,5

   Kurumlar Vergisi Yasası uyarınca, kazançları yıllık beyanname esasında saptanan kurumlar vergisi yükümlülerinin 2022 yılında beyanname usulüne göre beyan ettikleri safi kazanç üzerinden ve/veya 2022 yılı ve önceki dönemlere ait ve bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Gelir ve Vergi Dairesi tarafından ikmalen ve/veya resen kesinleştirilen toplam yıllık vergi matrahı üzerinden yüzde 1 katkı yapılacak; ancak öngörülen bu katkı miktarı, Uluslararası Bankacılık Birimleri Yasası uyarınca vergiye bağlı bankalar için toplam yıllık matrahları üzerinden yüzde 1, Uluslararası İşletme Şirketleri Yasası uyarınca vergiye bağlı şirketler için ise ödenmesi gereken yıllık matrah üzerinden yine yüzde 1 katkı yapılacak.

   Gelir Vergisi Yasasının 31’inci maddesinin (6)’ncı fıkrasına göre, döşeli olarak veya tesisat ve demirbaş ile birlikte kiraya verilenler dahilher türlü taşınmaz mal kiralama ve kullanma bedeli karşılığı avans, depozito olarak alınanlar dahil, tahakkuk eden brüt gelirin döviz olması halinde yüzde 3, TL olması halinde yüzde 1,5’lik, mal ve hakların sahipleri veya temsilcileri tarafından katkı yapılacak.

   Diğer taraftan, Gelir Vergisi Yasasının 31’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (i) bendi uyarınca taşınmaz mal alımı ve satımı veya parselasyonu veya inşası ve satımı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişiler dışındaki yükümlüler tarafından her türlü taşınmaz malın elden çıkarılmasına ilişkin kamulaştırma, vakfa vakfedilmesi, bölünmez mal satışı, mahkeme emriyle satış, ipotekli mal satışı hariç işlemlerde, taşınmaz malı devredenin KKTC yurttaşı olması halinde yüzde 1, diğer ülke vatandaşları için ise Tapu Dairesi tarafından belirlenen taşınmaz malın rayiç bedeli üzerinden Gelir ve Vergi Dairesi’ne ödemekle yükümlü olduğu stopaj miktarına ilave yüzde 2 katkı yapılacak.

   Öte yandan, Gelir Vergisi Yasası’nın 31’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (j) bendi uyarınca taşınmaz mal alımı veya parselasyonu veya inşası ve satımı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişi statüsündeki yükümlüler tarafından her türlü taşınmaz malın elden çıkarılmasına ilişkin kamulaştırma, vakfa vakfedilmesi, bölünmez mal satışı, mahkeme emriyle satış ve ipotekli mal satışı hariç işlemlerde, taşınmaz mal alımı veya parselasyonu veya inşası ve satımı ile uğraşan KKTC yurttaşı kişiler ile mahalli ve yabancı şirketler dahiltaşınmaz malı devredenin Tapu Dairesi tarafından belirlenen taşınmaz malın rayiç bedeli üzerinden Gelir ve Vergi Dairesi’ne ödemekle yükümlü olduğu stopaj miktarına ilave yüzde 2 katkı yapılacak.

Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasası

   Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasası’nın EK-Kısım I, Madde II’nin (1)’inci ve (2)’nci fıkrasında belirtilen motorlu araç kayıt ve ruhsat harçlarının uygulandığı matrah üzerinden, kayıt ve ruhsat harcının uygulandığı matrahın 700 bin TL’ye kadar ve/veya karşılığı döviz olması halinde yüzde 1, kayıt ve ruhsat harcının uygulandığı matrahın 700 bin TL 1 kuruş–1 milyon 500 bin TLve/veya karşılığı döviz olması halinde yüzde 5 ve kayıt ve ruhsat harcının uygulandığı matrahın 1 milyon 500 bin TL 1 kuruş ve üzeri ve/veya karşılığı döviz olması halinde yüzde 10 katkı alınacak.

   Keza, geçici kayıt yapılacak motorlu araçların ödemekle yükümlü oldukları geçici kayıt harcı miktarı üzerinden hesaplanacak yüzde 10 bandında katkı yapılacak.

Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasası kuralları uyarınca, özel seçilmiş plakalar için ödenecek harç üzerinden de yine yüzde 10 katkı yapılacak.

   Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasası’nın EK-Kısım II, Madde VI’da belirtilen motorlu araçlar devir harçları miktarı üzerinden hesaplanacak yüzde 10’luk bir katkı da söz konusu olacak.

Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasası’nın EK-Kısım II, Madde II’de belirtilen altı aylık motorlu araç satıcı ruhsatı ile Madde III’te yeni olmayan motorlu araç altı aylık satıcı ruhsatı harç miktarının da yüzde 10’u oranında katkı yapılacak.

   Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesince, Şirketler Yasası uyarınca kurulacak şirket, ortaklık, unvan ve patent tescillerinden, kuruluş sermayelerinin üzerinden yüzde 2 ile sermaye artış miktarları üzerinden yüzde 1 katkı yapılacak.

Eğlence, avcılık ve şans oyunları

   Yabancı sanatçıların veya yabancı müzik topluluklarının veya kişilerin eğlence maksatlı KKTC’de düzenleyecekleri her türlü faaliyetlerinin ifasından elde edilecek brüt gelir üzerinden hesaplanacak yüzde 10 bandında katkı yapılacak.

   Av ve Avla İlgili Yaban Hayatını Düzenleme Yasası kuralları uyarınca avlanma ruhsatı alan her kişiden 100 TL katkı yapılacak.

   Gelir Vergisi Yasası’nın 32’nci maddesinin (1)’inci fıkrasına istinaden taşınır mal sermaye iratları gerçek ve tüzel kişilere nakden veya hesaben ödendiği anda ödemeyi yapanlar tarafından döviz olması halinde yüzde 2, TL olması halinde yüzde 1 katkı yapılacak.

   Özel İletişim Hizmetleri Vergisi Yasası tahtında, mobil telekomünikasyon altyapısı kurup işletenlerin verdiği hizmetler veya telekomünikasyon işletmeciliği kapsamında ön ödemeli kart satışları dahil sunulan tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri için alınan tutar üzerinden yüzde 1 katkı yapılacak.

   Şans Oyunları Hizmetleri Vergisi Yasası kapsamında şans oyunu salonu izni, ruhsatı alan gerçek ve tüzel kişilerin ve Beden Eğitimi ve Spor Yasası kapsamında müşterek bahis oynatan işletmelerin, devletten herhangi bir şans oyunu faaliyetinde bulunmak için işletme imtiyaz izni alanlardan ve bu faaliyetleri gerçekleştirmek için ödenen vergi miktarları üzerinden yüzde 5 katkı yapılacak.

Şans Oyunları Yasasının (10)’uncu maddesinin (2)’nci fıkrasında belirtilen ve her yıl ödenecek yıllık Şans Oyunu Salonu Ruhsatı ve/veya Şans Oyunu Salonu İşletmecilik Ruhsatı harcına ek yüzde 2 ve aynı yasanın (10)’uncu maddesinin, (3)’üncü fıkrasının (A), (B) ve (C) bentlerinde belirlenmiş fazladan her bir şans oyunu masası ve şans oyunu makinesi üzerinden ödenen harç miktarı için ilave yüzde 5 katkı alınacak.

   Yanı sıra, bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Taşınmaz Hazine Malları (Kiralama ve Değerlendirme) Yasası tahtında kiralanan her türlü taşınmaz mal kira bedelinin döviz olması halinde yüzde 2, TL olması halinde yüzde 10 katkı alınacak.

Kıymetli metaller ve belediye hizmetleri

   Para ve Kambiyo Yasası’nın 14’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası uyarınca yapılan Kıymetli Metaller ve Kıymetli Taşların İthal ve İhracının Usul ve Esasları Tüzüğü tahtında kurulan kıymetli metaller, kıymetli taşlarve bunlardan mamül eşyanın yurda ithali ve/veya yurt dışına ihracı ile iştigal eden iş yerlerinin yapacakları ithal ve/veya ihraç işlemleri anında toplam kıymet bedeli üzerinden yüzde 2 katkı yapılacak.

   Belediyeler Yasası’nın 94’üncü maddesinin (8)’inci fıkrası uyarınca tahsil edilecek kıymet ve tartı ücretinin Belediyeler Yasası’nın 90’ıncı maddesi (Gelirlerin Paylaşımı) başlığı altında (1)’inci fıkranın (B) bendinde Gelir ve Vergi Dairesi Gelirler Veznesine yatırılan kıymet ve tartı ücretinden yüzde 10 kesilerek katkı yapılacak.

Belediyeler Yasası’nın 103’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendi uyarınca tahsil edilecek belediye hizmetlerinden yararlanma resminin Belediyeler Yasası’nın 90’ıncı maddesi (Gelirlerin Paylaşımı) başlığı altında (1)’inci fıkranın (C) bendinde Gelir ve Vergi Dairesi Gelirler Veznesi’ne yatırılan belediye hizmetlerinden yararlanma resminden yüzde 10 kesilerek katkı yapılacak.

   Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası’nın 30’uncu maddesinin (2)’nci fıkrası uyarınca sigorta yöneticisi tarafından kara sınır kapılarında geçişlerde düzenlenen her bir poliçe için aylık 5 Euro, üç aylık 10 Euro, altı aylık 15 Euro, on iki aylık 20 Europoliçe toplam tutarına ilave katkı alınacak.

   Gece Kulüpleri ve Benzeri Eğlence Yerleri Yasası’nın 7’nci maddesinin (1)’inci fıkrasında belirtilen iş yeri izni ve işletme izni için ödenecek harç miktarlar ile ayni yasanın 15’inci maddesinin (11)’inci fıkrası ve 19’uncu maddesinin (5)’inci fıkrası uyarınca Muhaceret Dairesi’ne ödenecek harç miktarları üzerinden hesaplanacak yüzde 5 katkı alınacak.

Devlet afetlere kaynak yaratıyor
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir