Özel Haber – Ali ÇATAL
Bütçe gerçekleşmesi ‘büyük ölçüde’ sağlanacak… Bütçe Uzmanı Mustafa Baturalp, bütçe konusunda ‘karşılaşılan her zorluğa rağmen’ mevcut hükümetin ‘gayet iyi bir iş çıkardığını’ vurguladı. Baturalp, 2022 yılının ilk 10 aylık dönemindeki vergi gelirleri başta olmak üzere 12 milyar TL’nin üzerinde kayda geçen yerel gelirlerin, yılın sonuna yönelik ‘bütçe gerçekleşme’ hedefini sağlayacağı öngörüsünde bulundu. Baturalp,yeni bütçenin ‘yetersiz kalacağı’ iddialarına ise katılmadığını söyledi.
Artış gayet makul… Resmi verilerin, yılın ikinci dönemine yönelik hayat pahalılığını yüzde 29,50 olarak gösterdiğini ve hem kamu çalışanlarına hem de asgari, ücrete ‘yüzde 30’lar bazında’ bir hayat pahalılığı artışının öngörüldüğünü belirten Mustafa Baturalp, asgari ücret artışının ‘hemen akabinde’ zam yapmaya başlayan esnaf ve 2022 yılı bütçe gerçekleşme verileri göz önünde bulundurulduğunda, yaşanan artışın ‘gayet makul’ olduğunu söyledi.
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda 2023 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı görüşmeleri 27 Aralık 2022 itibarıyla başlayacak; görüşmeler, 6 Ocak 2023’te tamamlanacak.
Açıklamaya göre, Genel Kurul’daki bütçe görüşmeleri toplam sekiz oturumda tamamlanacak. Genel Kurul’da, komitede 35 milyar 850 milyon TL olarak onaylanan “2023 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı” ele alınacak.
Buna göre, 27 Aralık Salı yapılacak oturumda Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi’nin tasarıya ilişkin raporu Komite Başkanı Resmiye Eroğlu Canaltay tarafından okunacak, tasarının bütünü üzerindeki görüşmelere Maliye Bakanı Alişan Şan’ın sunuş konuşması ile başlanacak. Konuşmaların ardından rapor ve tasarının bütünü üzerindeki görüşmelerin tamamlanması ve tasarının madde madde görüşülmesine geçilecek.
Genel Kurul, 28 Aralık Çarşamba, Cumhurbaşkanlığı, Cumhuriyet Meclisi ve Başbakanlık, bütçelerini ele alacak. 29 Aralık Perşembe ise Sayıştay Başkanlığı, Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı ile Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı bütçeleri görüşülecek.
Ardından, 2 Ocak Pazartesi Hukuk Dairesi (Başsavcılık), Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı bütçeleri görüşülecekken; 3 Ocak Salı da Mahkemeler, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı bütçeleri Meclis’in gündeminde olacak.
Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı ile Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı bütçeleri 4 Ocak Çarşamba; Polis Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanlığı bütçeleri ise 5 Ocak Perşembe ele alınacak.
Bütçe görüşmelerinin tamamlanacağı 6 Ocak Cuma ise Maliye Bakanlığı ile gelirler bütçesi görüşülecek.
Ardından, tasarının madde madde görüşülmesine ve bütününün onaylanmasına geçilecek.
Başsavcılık bütçesi artırıldı
Cumhurbaşkanlığı’nın 2023 bütçesi Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye ve Bütçe, Plan Komitesi’nde oy çokluğuyla onaylandı. Ana muhalefet Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) üyelerinin ret oyu verdiği Cumhurbaşkanlığı 2023 bütçesi, komitede 143 milyon 205 bin TL olarak onaylandı.
Komite, Cumhurbaşkanlığı bütçesini oyçokluğu ile oylanmasının ardından Cumhuriyet Meclisi Bütçesi’ni görüştü ve Cumhuriyet Meclisi için öngörülen 146 milyon 794 bin 50 TL tutarındaki ödeneği yine oy çokluğu ile onayladı. Daha sonra komite, Başbakanlık bütçesi için öngörülen 467 milyon 464 bin 10 TL tutarındaki ödeneği de oyçokluğu ile onayladı.
Komite, bir sonraki oturumunda ise 2023 Mali Yılı Bütçesi’nde Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) bütçesi için ön görülen 11 milyon 535 bin TL tutarındaki ödeneği de oybirliği ile onayladı.
Komite, Hukuk Dairesi (Başsavcılık) bütçesini de görüştü ve Başsavcılık için öngörülen 80 milyon 777 bin 200 TL tutarındaki ödeneği, 1 milyon 500 bin TL artış önerisi ile 82 milyon 277 bin 200 TL’ye yükselterek oy birliğiyle onayladı.
Daha sonra komite, Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı Bütçesi için öngörülen 523 milyon 581 bin TL tutarındaki ödeneği de oy çokluğuyla onayladı.
Komite, sonraki birleşiminde ise Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı Bütçesi için öngörülen 1 milyar 36 milyon 455 bin 200 TL tutarındaki ödeneği oy çokluğuyla onayladı.
Komite, ardından önce Sayıştay Başkanlığı bütçesini görüştü ve 43 milyon 949 bin 900 TL tutarındaki ödeneği oy çokluğu ile onayladı; daha sonra Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı bütçesi için öngörülen 103 milyon 400 bin TL tutarındaki ödeneği oy birliği ile onayladı.
Ekonomi ve Enerji Bakanlığı bütçesi için öngörülen 128 milyon 653 bin 200 TL tutarındaki ödeneği oy çokluğuyla onaylayan komite,daha sonra Dışişleri Bakanlığı bütçesi için öngörülen 362 milyon 417 bin 980 TL tutarındaki ödeneği oy çokluğuyla kabul etti.
Milli Eğitim’de artırım, Maliye’de azaltım
Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye ve Bütçe, Plan Komitesi, Mahkemeler bütçesini de görüştü ve öngörülen 236 milyon 796 bin 700 TL tutarındaki ödeneği oybirliği ile onayladı. Komite, daha sonra Milli Eğitim Bakanlığı bütçesini ele aldı ve 4 milyar 130 milyon 908 bin 200 TL tutarındaki ödeneği, 11 milyon 460 bin TL’lik artış önerisini dikkate alarak 4 milyar 142 milyon 368 bin 200 TL’ye yükselterek oyçokluğu ile onayladı.
Komite, Sağlık Bakanlığı bütçesi için öngörülen 3 milyar 115 milyon 355 bin 400 TL tutarındaki ödeneği de oy çokluğu ile onayladı.
Komite, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı için öngörülen 1 milyar 996 milyon 600 bin TL tutarındaki ödeneği oy birliği ile onayladı. Daha sonra komite, Polis Genel Müdürlüğü Bütçesi için öngörülen 1 milyar 830 milyon 731 bin 100 TL tutarındaki ödeneği oy birliği ile onayladı.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı bütçesi için öngörülen 1 milyar 315 milyon 545 bin 400 TL tutarındaki ödenek de komitede oy çokluğu ile onayladı. Komite, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı için öngörülen 1 milyar 388 milyon 110 bin TL tutarındaki ödeneği de oy çokluğu ile onayladı.
Komite, son görüşme programı uyarınca önceki gün Maliye Bakanlığı Bütçesi’ni görüştü ve Maliye Bakanlığı için öngörülen 17 milyar 715 milyon 104 bin 700 TL tutarındaki ödeneği, öneri üzerine 17 milyar 712 milyon 144 bin 700 TL’ye düşürerek oy çokluğuyla kabul etti.
Şan. Mali disiplinden taviz yok
Maliye Bakanı Alişan Şan da 2023 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı’nın kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması, hesap verebilirlik ve mali saydamlığın sağlanması yaklaşımı ile hazırlandığını vurguladı.
Şan, “Sorunlarla yüzleşmemiz ve sürdürülebilirliği sağlamak açısından plan ve programlara bağlı kalarak mali disiplinden taviz vermeyecek çözümler üretmemiz gerekmektedir. Bu çözümler kesinlikle insanlarımızın gelir seviyesini düşürme politikaları olmayıp, gelecek nesillerin çıkarlarını da öngörerek çok daha iyiye ulaşmak olmalıdır” dedi.
Şan, yeni yılın bütçesinde olağanüstü ihtiyaçlar haricinde ek ödenek ihtiyaçlarına karşılık verilmeyeceğini açıkladı.
Ek mesai giderlerinin 570 milyon TL’ye ulaşmasının beklendiğini bildiren Şan, bunun kamu maliyesi yönünden sürdürülebilirliği olmadığını vurguladı; “Verimlilik, adalet, istihdam açısından sorgulanmak zorunda olup hükümetimizin ivedi tedbir alması zorunluluk arz eden bir sorundur” dedi.
Şan, kamu maliyesinin ana hedefinin; “mali disiplinin sağlanması, sürdürülebilir kamu finansman dengesinin kurulması, gelir artırıcı tedbirler yanında harcama disiplini sağlanarak kamu kaynaklarının verimli kullanılabilmesi” olduğunu ifade ederek, “Gelir artırıcı tedbirler yanında harcama disiplini sağlanarak sürdürülebilir kamu finansman dengesinin sağlanmasında ödün vermeden çalışmalar sürdürülecektir” dedi.
Gerek bütçe açıklarının kapatılması gerek ekonomik sıkıntıların aşılmasında Türkiye ile KKTC arasında imzalanan protokollerle, hükümetin bu zorlukların üstesinden geldiğini ve gelmeye devam edeceğini ifade eden Şan, “Kamu yararını göz önünde bulundurarak, vergi kayıplarına sebebiyet vermeden, ödeme gücüne göre, daha adil ve güven veren bir vergilendirme düzeni kurarak, bu amaçla her türlü sorumluluğun farkında olarak imkânlar dâhilinde gerekli çalışmaları yürütmek de görevimizdir” dedi.
Toros: Bütçe ‘rakamlardan’ ibaret değildir
Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkan Vekili Fikri Toros ise 2023’te ‘gerçek hayat pahalılığı’ oranında maaş artışları yapılması ve hayatı ucuzlatmak için gerekli tedbirlerin mutlaka alınması gerektiğine işaret ederek, “2023, 2022’deki zorlukların daha çetin olacağı bir yıl olacaktır” dedi.
Toros, ana muhalefet CTP olarak, bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada, toplam ödeneği 35 milyar 850 milyon TL olan tasarının içeriğine ilişkin eleştirileri yaparken, mali sıkıntılara çözüm üretmek için öngörülen bütçe rakamlarının neden yeterli olmadığını argümanlarıylaortaya koyacaklarını ifade etti.
Toros, ayrıca, yapıcı muhalefet ilkesine bağlı kalarak, Türk lirasına bağımlılığın sonuçlarından aşırı enflasyon karşısında yoksullaşmanın önlenmesine ve finansal sağlığın iyileştirilmesine dair çözümler önereceklerini kaydetti.
Toros, şöyle devam etti:
“Bütçe olgusunun sadece rakamlardan ibaret olmadığını, esasen bir performans öngören nitelikte olması gerektiğini anlatacağız. Ülkemizdeki ekonomik aktivitenin büyütülmesi, bunun yanında işsizliğin azaltılması, sağlık, eğitim, turizm, ticaret ve sanayi alanlarının küresel rekabet koşullarına göre yeniden şekillendirilmesi gibi birtakım siyasi hedeflerin, bütçenin temel unsurları arasında olması gerektiğini anlatacağız.
Tüm bunların hayata geçmesinde etkin kaynak temini ve dağılımı, kuşkusuz özel bir öneme sahiptir. Bu bakımdan, genelde teşviklerin, özelde ise bütçe kalemlerinde herhangi bir alana ayrılmış olan kaynağın, ilgili alanın finansal açıdan sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasına hizmet etmesi gerektiğine dikkat çekeceğiz.
CTP olarak demokrasi, insan hakları ve yoksullukla mücadelede adil gelir dağılımı olgularıyla özdeşleşmiş tüm evrensel değerlere dair ciddi hassasiyetimiz olduğu unutulmamalıdır. Temel vizyon ve ilkelerimiz üzerine bina ettiğimiz politikalar, bu olgular etrafında şekillenmektedir. Bir ilerici siyaset olan sosyal devlet anlayışı çerçevesinde mali sürdürülebilirliğin sağlanması, yapısal dönüşümün esas amaçları arasındadır. Bu bağlamda, önümüzdeki dönemde gelecek nesillerin kendilerini güvende hissedecekleri koşulların yaratılması amacıyla, her alana olduğu gibi mali alanlara da çağdaş, bilimsel ve gerçekçi politikalarımızla yön vermeye devam edeceğiz.”
Baturalp: ‘Fiiliyatta’ yüzde 65 artış var
Bütçe Uzmanı Mustafa Baturalp ise 12 milyar 700 milyon TL olarak belirlenen ancak ‘tadilatla’ 12 milyar 770 milyon TL’ye yükseltilen 2022 bütçesine kıyasla yapılan “Üç misli artış yaşandı” açıklamasını “Doğru; ancak izaha muhtaç” olarak yorumladı.
Yeni bütçenin de sene içerisinde tadil edilmesinin ‘son derece olası’ olduğunu belirten Baturalp, “Üç misli artış var” demeden, söz konusu bütçeler içerisindeki ‘Türkiye yardımlarını’ belirten kalemin toplam bütçelere oranına da bakmak gerektiğini vurguladı.
Bahse konu bütçeler içerisindeki Türkiye yardımları kalemi çekildiğinde elde kalan mevcutların ‘üç misli artışı’ sağlayıp sağlamadığının da açıklanması gerektiğini vurgulayan Baturalp, temmuzda yüzde 56,76 bandında hayat pahalılığı ödenince, akabinde siyasi istikrar krizi de nüksedince Türkiye’nin yardımlarını içeren kalemin 2 milyar 800 milyon TL’den 4 milyar 250 milyon TL’ye çıkarıldığını hatırlattı.
Böylece bütçenin de 21 milyar 400 küsur milyon olduğunu aktaran Baturalp, böylece bütçeler arası ‘fiili’ farkın da yüzde 65 olduğunu belirtti.
Bütçe konusunda ‘karşılaşılan her zorluğa rağmen’ hükümetin ‘gayet iyi bir iş çıkardığını’ da vurgulayan Baturalp, 2022 yılının ilk 10 aylık dönemindeki vergi gelirleri başta olmak üzere 12 milyar TL’nin üzerinde kayda geçen yerel gelirlerin, yılın sonuna yönelik ‘bütçe gerçekleşme’ hedefini sağlayacağı öngörüsünde bulundu.
Resmi verilerin, yılın ikinci dönemine yönelik hayat pahalılığını yüzde 29,50 olarak gösterdiğini ve hem kamu çalışanlarına hem de asgari, ücrete ‘yüzde 30’lar bazında’ bir hayat pahalılığı artışının öngörüldüğünü de belirten Baturalp, asgari ücret artışının ‘hemen akabinde’ zam yapmaya başlayan esnaf ve 2022 yılı bütçe gerçekleşme verileri göz önünde bulundurulduğunda, yaşanan artışın ‘gayet makul’ olduğunu söyledi.
Yeni bütçenin ‘yetersiz kalacağı’ iddialarına ise katılmadığını söyleyen Baturalp, 35 milyar 850 milyon TL’lik toplam tutarın ‘tadil edilme durumunda kalınsa bile’ makul göründüğü bilgisini verdi.
Yorumlar kapalı.