1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Narenciye hasadında kriz

Narenciye hasadında kriz

featured


Güzelyurt’ta narenciye hasat dönemi bu yıl işçi kriziyle başladı. Cypruvex’in, yeterli sayıda kesim ekibi bulamaması hasadın gecikmesine ve ürünün kesilememesine neden oldu. Cypruvex, sorunu aşmak için çabalıyor, üreticinin zarara uğramaması için de tazmin sözü veriyGüren TİLKİ

Narenciye kesim işçi sayısının az olması hasat sezonunu tehlikeye soktu. Ürünlerin hasadındaki gecikme üreticiyi zarara soktu, ihraç edilecek ürün için tehlike oluşturdu.

Kıbrıs Türk Narenciye Üreticiler Birliği Başkanı Ali Alioğlu, Cypruvex’in kesim işçisi bulma konusunda yaşandığı sıkıntı nedeniyle üreticiden aldığı greyfurt, yafa, Washington ve limon ürününü hasat etmekte zorlandığını söyledi. “Cypruvex, şubat ayına girdiğimiz bu günlerde kingmandalin hasadına girişmesi gerekirken, halen greyfurt, limon ve yafa ürünlerini kesmedi” diyen Alioğlu, haziran ayına kadar hasadın sürmesinin büyük olumsuzlukları da berberinde getireceğini belirtti.

Cypruvex Genel Müdürü Cemal Redif, kesim işçisi sayısındaki yetersizlik ve kötü hava şartları dolayısıyla narenciye hasadında sıkıntı yaşandığını belirtti.

55 bin ton mandoradan sadece 16-17 bin ton ürün hasat edilebildiğini söyleyen Redif, hasattaki gecikmenin, ürüne zarar getirmeden tamamlanmasını planladıklarını ifade etti. Greyfurtun 1.500 ton olarak hasat edildiğini geriye kalan 800 tonun kesiminin, W.Murcotmandalin hasadı için durdurulduğunu belirten Redif, Cypruvex’in greyfurt kesimini yerli istihdamla devam ettirdiğini kaydetti.

Redif, geçtiğimiz senenin çok kurak olması, tuzluluk oranının artması nedeniyle de 65-70 bin ton Valencia ürününün sofralık kaliteye ulaşamadığını söyledi.

Redif: Mandora hasadı mart sonuna sarkabilir

KIBRIS’a konuşan Cypruvex Genel Müdürü Cemal Redif, kesim işçi sayısının azlığı ve kesim yapılabilir gün sayısının yağışlardan dolayı az olmasıyla hasadın geciktiğini söyledi.

Redif, yeterli sayıda kesim işçisi olmadığından 55 bin ton mandora rekoltesinden sadece 16 ile 17 bin tonunun hasat edilebildiğini açıkladı.

Mandora hasadının en geç 10 Mart’ta tamamlanması gerektiğini ancak gecikme nedeniyle bu sürenin 20 Mart’a uzayabileceğini belirten Redif, “Mandora en geç 10 Mart’ta toplanmalıdır. Mandora ürün çeşidinin özelliğinden dolayı şubat ayının 20’si itibarı ile bölgelere göre farklılık göstermek üzere ürün dalından yere düşer. Bu bağlamda bu ürünü şu ana kadar en az 25- 30 bin tonunun hasat edilmiş olmalıydı ki ilerde dökülme risk oluşmasın” ifadelerini kullandı. 

Redif, “Bu konuda işletmemizin yapmış olduğu çalışmalarda üreticilerimizin ürünlerini şirketten kaynaklı herhangi bir zarar ziyanına müsaademiz yok. Elimizde olmayan nedenlerden dolayı herhangi bir şekilde oluşacak zarar ziyanın da tespiti durumunda üreticilerimizi tazmin edeceğiz” dedi.

“Yeterli sayıda kesim işçisi gelmedi”

Cypruvex Genel Müdürü Cemal Redif, kesim ekipleri birliğinin üyelerinin yapmış olduğu işçi getirme müracaatlarının 35-40 ekip olmasına rağmen, aralık ayından itibaren bugüne kadar adaya gelen ekip sayısının 23-25 yani yaklaşık 900 kişi olduğunu söyledi. Redif, 900 işçiyle hava şartlarının müsaade etmesi durumunda günlük yapılabilecek kesim oranının bin ton civarında olduğunu belirtti.

Redif, şöyle devam etti:

“Cypruvex, aralık ayında kesim ekibi sayısı konusunda uzlaştı. Bu sayı satın aldığımız ürünlerin hasadını zamanında yapabilmek için yeterliydi. Ancak içinde bulunduğumuz pandemi şartları ve Türkiye’deki tarım kesiminde çalışan işçilerin gelirlerinin KKTC’de çalışanlara yakın ücret alması, kötü hava koşulları nedeniyle yola çıkamamaları nedenleriyle anlaşmaya vardığımız ekiplerin bazıları adaya işçisini getiremedi, getirenlerin işçi sayıları da az oldu.”

“Greyfurt hasadı da geç başladı”

Cemal Redif, her yıl olduğu gibi üreticilerin ürettiği greyfurt ürününün yüzde 80’inin Cypruvex sıkma tesislerinde değerlendirildiğini anımsattı.

Redif, konsantrenin satıldığı ülkedeki alıcının talepleri doğrultusunda ürünün şeker, asit ve su oranlarının beklenen düzeye geldiği tarihin ocak ayı başı olduğunu belirtti. Konsantreyi satın alan ülkenin kendi standartlarına göre ürünün imalatına başlamadan önce her aşamayı izlemesi için Avrupa’dan özel sertifika uzmanını adaya gönderdiğini anlatan Redif, söz konusu kişinin de pandemi şartları nedeniyle 10 Ocak’ta ülkeye gelebildiğini belirtti.

Redif, bu sebeple Cypruvex’in greyfurt hasadına 10 Ocak’ta başlayabildiğini, o tarihte adaya gelmiş olan kesim ekiplerinin sayısının 2-3 ekip olduğundan greyfurtun 1.500 ton olarak hasat edilebildiğine vurgu yaptı.

Redif, geriye kalan 800 ton civarındaki greyfurt kesimi tamamlanmadan başka firmalar tarafından anlaşma yapmış olan kesim ekiplerinin W.Murcot mandalinin hasadı için greyfurt kesiminden vazgeçtiğini, kendilerinin de kalan greyfurtu yerli istihdamdan fayda sağlamak adına bahçelerde kesmeye çalıştığını anlattı.

Kesimine devam edilen ürün miktarının 200 ton civarında olduğuna vurgu yapan Redif, önümüzdeki hafta greyfurt ile Washington portakal hasadının tamamlanacağını ve az miktarda olan limon hasadı ile sıkıntıların aşılacağını kaydetti.

Redif, “Yaptığımız çalışmalarda Türkiye Cumhuriyeti’nden bizlerle birlikte çalışmak üzere yeter sayıda olmasa da kesim işçisi getirilmesi noktasında sorunlar en kısa sürede çözümlenecektir ancak yine de toplamdaki kesim işçisi sayısı olması gerektiği 1500-2000 bin seviyelerine ulaşamayacaktır” dedi.

“Valencia alımına devam edeceğiz”

Cypruvex Genel Müdürü Cemal Redif, döviz krizi nedeniyle serbest piyasadaki narenciye ihracatçılarının Valenciya ürünü alımından kaçındığını anlattı.

Redif, “Şirketimiz dar sermayesi ile üreticilerimizin yanında olduğunu hissettirmek adına ve piyasalarda dengeyi kurabilmek için günün şartlarına göre bir fiyat belirlemiş ve şu ana kadar 10 bin ton civarında sofralık olacak ihracata yönelik Valencia ürününü üreticilerimizden satın almıştır” dedi.

Redif, şirket yönetimi ve bakanlığın bilgisi ve kararları doğrultusunda sofralık olabilecek kalitedeki Valencia ürünlerinin alımına Cypruvex olarak devam edeceklerini açıkladı.

Redif, “Mevcut 65-70 bin ton Valencia’nın ne yazık ki geçtiğimiz senenin çok kurak olması, suların ciddi şekilde azalması ve tuzluluk oranının artmasından dolayı ciddi bir miktarda ürün, sofralık kalitede olabilecek çap ve boyuta ulaşamamıştır. Şirketimizin bu konuda yapabileceği tek şey, üreticilerimize sofralık kalitesinde olmayan ürünlerini bir an önce sıkma tesislerimizde değerlendirmek üzere kayıt yaptırmalarıdır” dedi.

“Ürüne zarar gelmeden hasat tamamlanıp, alıcıya ulaştırılacak”

Cemal Redif, hava şartları elverdiği ölçüde satın alınan mandora ürününe bir zarar getirmeden mart ayının 10’una kadar hasadını tamamlayacaklarını ve ihracat için satışı gerçekleştirilen ürünü de zamanında alıcıya teslim etmeyi amaçladıklarını belirtti.

Redif,  kesim işçisi sıkıntısının narenciye işiyle uğraşan herkesi etkilediğini ifade ederek şöyle devam etti:

“2021–22 narenciye sezonu beklentileri karşılamasa da üreticilerimizin ürünleri dökülmeden, dalında kalmadan değer bulup, KKTC’ye şu anda yapılan hesaplama ile 700 milyon civarında bir ekonomik katkı sağlayacak. Bu da şunu gösteriyor hükümetler ve KKTC halkı, gayri safi milli hasılata büyük katkısı olan narenciye üreticilerine ve bölgemize daha fazla ehemmiyet verilmesi gerektiğini düşünüyorum”.

Kıbrıs Türk Narenciye Üreticiler Birliği Başkanı Ali Alioğlu da, Güzelyurt’ta hasat döneminin başladığını, ancak Cypruvex’in, yeterli sayıda kesim ekibi olmadığı için hasat etme sıkıntısı yaşandığını söyledi.

Alioğlu, Cypruvex’te işçi krizinin olduğunu belirterek, “Üretim durma noktasına geldi” dedi.

Cypruvex’in yaşadığı bu krizin üreticiden aldığı ürünün kesilememesi ve hasat yapılamaması anlamına geldiğini belirten Alioğlu, bunun da bölgeye ve genelde ülke ekonomisine zarar verdiğini vurguladı.

“Cypruvex, şubat ayına girdiğimiz bu günlerde kingmandalin hasadına hızlı bir şekilde girişmesi gerekirken, halen greyfurt, limon ve yafa ürünleri kesilmedi” ifadesini kullanan Alioğlu, “Bu süre uzarsa hasat süresi uzayacak. Haziran ayına kadar hasadın sürmesi büyük olumsuzlukları da berberinde getirecektir” dedi.

Cypruvex’in işçi sorununu çözemediği için sivil toplum ve vatandaşlardan alınan katkılarla bu sorunu çözmeye çalışmaya devam ettiğini belirten Alioğlu, bölgede bu olaydan rahatsız olanların Cypruvex’i müfettişlere şikayet ettiğini öğrendiklerini vurguladı.

Alioğlu, “Yapılan bu şikayet ne tüccara, ne de ülkeye işçi getiren kesim ekiplerine yaramayacak. Sadece Cypruvex’in ürün aldığı üreticilerinin ürününün dalında kalmasını sağlayacaktır. Bazı çıkar gruplarının yaptığı bu şikayet neticesinde Cypruvex’in kesimleri durma noktasına gelmiştir” dedi.

Böylesi bir durumun hiçbir paydaşın eline güç vermeyeceği gibi üretime de sekte vurmakta olduğunu ifade eden Alioğlu, bazı hesapların sorulmasının gününde ve zamanında yapılması gerektiğine dikkat çekti.

Şimdi herkesin elini taşın altına koyması gerektiğini vurgulayan Alioğlu, milli değer olan narenciyeye sahip çıkma zamanı olduğunu söyledi.

Cypruvex’in düşmüş olduğu bu durumun üreticiye kesilmemesi gerektiğini ifade eden Alioğlu, “Ülke ekonomisine büyük getiri sağlayan ve döviz getirisi olan narenciye ürününün tümünün de hasat edilmesi için el ele vermemiz gerekirken, birbirimizin ayağına kurşun sıkmamalıyız” dedi.

“Üretici birlikleri olarak her ne pahasına olursa olsun bu ürünün kesilmesine engel olanların karşısında olacağımızı bildiririz” ifadelerine yer veren Alioğlu, KKTC’de girdisi yüksek bu ürünü üretmenin ne kadar zor olduğunun farkında olduklarını söyledi.

Narenciye sektörünün, birkaç kişinin çıkarı için yok olup gitmesine müsaade etmeyeceklerini vurgulayan Alioğlu, “Kesim ekipleri ve ihracatçı birliklerini de üreticinin ürününün hasat etmesi için daha duyarlı davranmaya çağırıyoruz” dedi.

Narenciye hasadında kriz
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir