Psk. Ayla KAHRAMAN
Araştırmalara göre, dünyada her kültürde, her cinste ve ırkta; yakın ilişkiler içinde yaşanan istismarlar ve şiddet içeren davranışlar had safhada.
Her şekilde, istismar en sessiz haliyle yaşandığında bile içinde güçlü bir şiddet barındırır.
Çocuk kaçamıyor, ancak doğru ellerde korunursa kurtulma şansı buluyor. Kadın kaçamıyor. Karşısına analığı, geleneksel yapısı, kadın oluşu ve yetersiz sosyal yaptırımlar çıkıyor.
Aile kurmak, çoluk çocuğa karışmak ciddi adımlardır.
Şiddet ve istismar kurbanı yetişkinler, bir şekilde hiç beklemedikleri bir yok edici ile karşılaşmakta ve onu tanıyamadan ilişkilerini son noktaya götürecek kararlar almaktadırlar.
İlişki içinde olduğumuz kişilerin şiddete eğilimini ve onlar tarafından istismar edilme olasılığımızı tahmin edebilmemiz mümkün müdür?
Onlar, hiç açık vermeden, sevgili ve koruyucu kimlikleriyle yanımızda dururlarken ve bizi kendimize özel, değerli, doğru yerde hissettirirken; içlerindeki yırtıcıyı anlamamız gerçekten zor.
Bununla beraber, bu konu dünya yüzüne o kadar yayıldı ve o kadar çok kurban veriyor ki; davranış bilimciler bu kişilerle yaşanan ilişkilerin başında bazı belirtilerin, alarm niteliği taşıdığı konusunda hemfikirler.
İlişkinin başında her şey yolunda gidebilir. Sevgiliniz, size düşkün, gözünün önünden ayırmak istemeyen bir sevecenlik içinde olabilir ki çoğu yeni başlayan ilişkide durum böyledir.
Ancak, ilişkide zaman ilerledikçe sevgilinizin sizi kontrol etme çabasının arttığını fark etmeniz mümkündür. Bunu sevgisine, bağlılığına yorumlar hatta bundan hoşlanabilirsiniz. Ancak bu dikkat etmeniz gereken bir noktadır. Artan kontrol ve sahiplenme davranışlarının kökeninde, istismarcı bir kişilik yatıyor olabilir ve ilişkiniz ilerledikçe, sizi saran kontrolcü ve sahiplenici davranışlar da artacaktır.
Sevgiliniz, sanal hesap şifrelerini size verir ve sizden de bunu bekler. Telefon ve bütün hesaplarınızın açıkça ortada olması gerektiği konusunda ikna edicidir çünkü sevecen ve korumacı görünmektedir. Sizi her an takip etme ihtiyacı duyduğunu, nerede olduğunuzu bilmeye ihtiyacı olduğunu ifade eder ve siz buna da bir şey demeyebilirsiniz. Gizli saklınız yoktur ve var zannetmesinden çekinirsiniz.
Size o kadar değer verir görünmektedir ki, arkadaşlık ilişkilerinize sizin iyiliğiniz için bahanesiyle müdahale etmeye başlar. Sizden uzaklaşmasını istediği kişilerden bir şekilde uzaklaşırsınız. Değil mi ki, iyi giden bir ilişkiyi sürdürmek için bazı fedakarlıklar yapmanız gerektiğine inandınız? Bu neredeyse yolun yarısıdır.
İlişkiniz ilerlediğinde mesela resmileştiğinde, ailenizdeki bazı kişilerle yaşadığı gerilimleri fırsat bilerek sizi ailenizden koparmaya da gayret eder. Size karşı o kadar korumacı görünmektedir ki, onun hatırı için kıymet verdiklerinizi geride bırakma kararı alabilirsiniz.
İstismarcı kişiler, gücün her çeşidini kendi ellerinde tutmak isterler. Geliriniz, ailenizden kalan miras, onun ellerinde olmalı, kararları o vermelidir. Onun maddi imkanları yönetme becerisi olduğuna, bir aile ilişkisinde bunu sorun yapmamak gerektiğine uygun bir düşünceniz varsa, çok çabuk, maddi istismarınız gerçekleşir.
Size düşkün görünür ve sizi mutlu edecek yolları bilir. Bunları kullanmaktan da kaçınmaz ama işler istediği gibi gitmediğinde çok rahat fiziksel, duygusal veya ekonomik şiddet uygulayabilir. Sosyal hayatınızı yaşamanızı engelleyebilir. Sizin kendinizi yanlış noktada hissetmenizi sağlayacak bir mantık çıkarımı yapabilir.
İlişkinizde ortaya çıkan sorunların hiçbirisinin kendi davranışlarıyla ilintisi olabileceğini düşünmez ve kabul de etmez. İşler karıştıysa, bu sizin yüzünüzdendir. O her zamanki gibi, düzeltecek kişidir.
Buradaki örnekleri çoğaltmamız kolaydır ancak mesele böyle bir durum yaşanmadan öngörebilme; yaşanıyorsa da son verebilmeyi başarmaktır.
Bu istismara uğrayan kişi açısından gereklidir. Ancak, ilişkiyi bırakıp gitmek şart olsa da bu o kadar kolay değildir. Duygusal bağınız vardır. Sizi sevme ve koruma biçimine bağlanmış olabilirisiniz. Bu sevme biçiminin sizi pasifize ettiğini, yalnız yapamayacağınızı, iradenizin olmadığını düşünebilirsiniz. Bunun yanında, bu tip kişilerden ayrılma girişimi tehlikeli olabilir. Özgürlüğünü kazanmaya çalışırken, yaralanan, sakatlanan hatta ölen pek çok kadın vardır.
İstismarcı kişilerle yaşayan kişiler, korku ve güvensizlik duygularının etkisi altındadır. İlişki sürecinde yalnızlaştıklarından ve sığınabilecekleri yakın kişileri kaybettiklerinden yuvasız kuşlar gibidirler. Kaybettikleri yakınlarını geri kazanmaları gerekir.
İlişkinin gidişatının bir yerlerinde maddi güçlerini de kaybetmişlerdir ve her açıdan zalimin insafına kalmışlardır. İlişki sürecinde duygusal bütünlükleri o kadar örselenmiştir ki, eski benliklerinden bir şey kalmamış gibidir ve bu onları üzer, yetersiz ve güçsüz hissettirir.
Özellikle ortak çocuklar varsa, korku ve gerilim içindeki kadının yalnız başına harekete geçmesi zorlaşır.
İlişkiyi sona erdirmek ve yola sağlıkla devam etmek gerekir. Ancak kişinin bu haklı arzusu, istismarcı eşi tarafından daha fazla zarara uğramasına neden olmamalıdır.
Hepimizin aklına gelen, zalimi durduracak bir yol bulmak ve zulme uğrayanın kurtulmasını sağlamak. Bu gerçekten çözülmesi gereken bir sorunun hedefi olmalıdır. Kadın sığınma evlerinin, kadını ve varsa çocuklarını koruma becerisi yeterli değildir. Yasal düzenlemelere ve bu zalimlere yönelik yaptırım gücü olan değişikliklere ihtiyacımız var. İlişkiyi terk etmeye karar verme kararının içinde o kadar çok ayrıntı var ki. Sadık dostunuz köpeğinizi bile düşünerek davranmak zorundasınız. Çocuklarınızı ve kendinizi yaşatacak ekonomik gücü sağlamak zorundasınız. Onun ulaşamayacağı bir mekân bulmak zorundasınız. Gönlün en çok istediği bu zalimin gözünden düşmek ve unutulmaktır. Ancak bu zalim için ortaya yeni biri çıkarsa mümkün olur. Yeni bir kurban, eskisinin özgürlüğünün anahtarı olur. Ciddi bir çıkmaz.
Bir şekilde, istismarcı bir ilişkiden kurtulmayı başardıysanız ve yeni bir yaşam yolunun başındaysanız; yaşadığınız örselenmenin size gölge yapmaması için psikoterapiye başvurmanız iyi bir tercihtir.
Herkes sağlıklı, doyurucu bir ilişkiyi hak etmektedir. Mesele bu hakkı kullanmayı engelleyecek zalimlere geçit vermemektedir.
Yorumlar kapalı.