Ahmet UÇAR
Ülkemizde dere yataklarına yapılan inşaatlar yüzünden her yıl birçok bölgede su taşkınları yaşanıyor.
Uzmanlar, dere yataklarında ‘yapılaşma olmaması’ gerektiği konusunda defalarca uyarı yapmasına rağmen bazı kesimler ısrarla geçmişte yaşananlardan ders çıkarmayı hâlen öğrenemedi.
Ülke genelinde her geçen gün dere yataklarına müdahale ediliyor, bunun sonundan da her yağış sonrası birçok ev ve yol sular altında kalma tehlikesi altında kalıyor.
Dere yataklarına yapılan müdahalelerin bir örneği de başkent Lefkoşa’da Devpa Süpermarket’in arka tarafında meydana geldi.
Lefkoşa’nın Marmara bölgesinden geçen Kanlıdere’nin yakınına yapılan 4 katlı konut inşası derenin içine kadar uzandı.
Derelere müdahale etmek suç unsuru olmasına rağmen derenin içi betonla dolduruldu, istinat duvarı çekildi. Bu durum ise çevre örgütleri tarafından tepkiyle karşılandı. Ancak derenin içerisine taşan binanın izinli bir şekilde yapılması herkesin kafasını karıştırdı.
Şehir Planlama Dairesi ile Lefkoşa Türk Belediyesi’nin (LTB) binanın yapıldığı alanın ‘özel mülk’ içerisinde olduğu gerekçesiyle bu müdahaleye ‘onay verdiği’ iddia ediliyor.
KIBRIS’a konuşan Biyologlar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Hasan Sarpten, Lefkoşa’daki dere yatağına ‘izinli’ olarak yapılan müdahaleye sert tepki gösterdi.
Öte yandan LTB’den edinilen bilgiye göre, derenin geçtiği güzergahla ilgili bölgede yeniden ölçüm yapıldı.
LTB yetkilileri, dereye müdahale edildiğinin tespit edilmesi halinde konunun yargıya götürüleceğini belirtti.
Şehir Planlama Dairesi’nde görevli yetkililer ise LTB’nin inşaat izni verirken gerekli ölçümleri yaptığını, dereyi 3 metre çektirerek ruhsatlandırdığını kaydetti.
Yetkililer, belediye ekiplerinin ölçümünden sonra mal sahipleri tarafından bölgede yasaya aykırı bir işlem yapılmışsa, bunun sorumlusunun ne Şehir Planlama Dairesi’nde, ne de LTB’de olduğunu söyledi.
Yasaya göre ‘suç’
Fasıl 82 Kamu Derelerinin Korunması Yasası’nın 4’üncü maddesinde, “Kimse, herhangi bir derenin kenarlarını veya duvarlarını yıkamaz, kesip deviremez veya onların içini veya altını kazamaz veya başka biçimde onlara zarar veremez veya onları tahrip edemez. Bu maddenin herhangi bir kuralına aykırı davranan herhangi bir kişi suç işlemiş olur ve mahkûmiyeti halinde üç aya kadar hapis cezasına veya ‘10 liraya’ kadar para cezasına çarptırılabilir” ifadeleri yer alıyor.
Sarpten: Dere yatağı ‘betonla’ dolduruldu
Biyologlar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Hasan Sarpten, ülke genelindeki tüm derelerin sahipsiz bırakıldığını belirterek, birçok bölgede derelere müdahale edildiğini söyledi.
Derelere yapılan müdahalelerin su akışını engellendiğine dikkat çeken Sarpten, bu durumun su baskınlarına neden olduğunu dile getirdi.
Sarpten, Lefkoşa’nın Marmara bölgesinde bulunan Kanlıdere’nin ‘betonla’ doldurulduğunu, ancak bu işlemin ‘izinli’ bir şekilde yapıldığını belirtti.
Sarpten, Kanlıdere’nin geçtiği güzergahın daha önceden değiştirildiğini ve derenin ‘özel arazi’ içerisinde olduğu şeklinde bir sonucun ortaya çıkarıldığını kaydetti.
Devletin mal sahibine tazminat ödeyerek söz konusu alanı kamulaştırabileceğini belirten Sarpten, Fasıl 82 Kamu Derelerini Koruma Yasası’na göre derelerin koruma altında olduğuna işaret etti.
“Bu işlemin en acı tarafı izinli olarak yapılmasıdır”
“Kanlıdere’ye yapılan müdahalenin en acı tarafı bu işlemin izinlendirilmiş bir şekilde yapılmasıdır” diyen Sarpten, söz konusu çalışmaya Şehir Planlama Dairesi ile LTB tarafından izin verildiğini dile getirdi.
Derelere müdahale etmenin suç olduğunu ve yetkililere bu çalışmaya son verilmesi için çağrı yaptıklarını belirten Sarpten, şöyle devam etti:
“Kamu Derelerini Koruma Yasası dikkate alınmadan Şehir Planlama Dairesi tarafından dere yatağına inşaat yapılmasına izin verildi.
Ancak bu izin, orada dere olup olmadığına bakılmadan verildi. Şehir Planlama Dairesi, bu iznin doğru olmadığını ve geçmişte verilen bir izin olduğunu söylüyor.
Maalesef, her zaman benzer tablolarla karşılaşıyoruz. Yöneticilerin çevreyi dikkate alan anlayıştan yoksun olması, her defasında bu gibi sonuçları doğuruyor.”
“Devlet bu araziyi istimlak etmeli”
Sarpten, Fasıl 82 Kamu Derelerini Koruma Yasası’na göre dere yatağının en az 3 metre ilerisinde çalışma yapılabileceğini, ancak söz konusu bölgedeki inşaatın derenin içinde olduğunu belirtti.
Devletin söz konusu araziyi istimlak etmesi gerektiğini kaydeden Sarpten, Lefkoşa’daki derelerin birçok yerinde bu inşaat gibi müdahale yapıldığını söyledi.
Sarpten, derelerin, yağmur sularının şehir dışına taşındığı önemli kanallar olduğunu belirterek, bu kanalların yaşatılması gerektiğini ifade etti.
İnşaat ve planlama konusunda birçok bölgede doğru ölçümlerin yapılmadığını vurgulayan Sarpten, derelerin güzergahlarının değiştirilmeye devam ettiğini dile getirdi.
Marmara’daki derenin güzergahının değiştirilmesi nedeniyle özel bir arazinin içerisine girmiş gibi bir sonucun ortaya çıktığını anlatan Sarpten, “Yapılması gereken sadece suyun aktığı nokta değil, dere yatağının nereye yapılacağı, sel geldiği zaman nerelerde bunun risk oluşturacağının belirlenmesidir” dedi.



















Yorumlar kapalı.