Avrupa Altın Ayakkabı, UEFA üyesi ülkelerin birinci seviye ulusal futbol liglerinde sezon içinde attığı golün, lige ait katsayıyla çarpılmasıyla oluşturulan puan sistemine göre en çok puan toplayan futbolculara verilen ödüldür. Ödül, krampon şeklinde bir heykeldir. İlk kez 1967-68 sezonu sonrasında Fransız L’Équipe dergisi tarafından verilmeye başlanan ödüle 1990-91 sezonundan sonra ara verilmiş, 1996-97 sezonundan itibaren ise European Sports Media tarafından dağıtılmaya başlanmıştır.
Kıbrıslı Rumların itirazları ile 5 yıl ödül verilmedi
1968-1991 yılları arasında ödül, UEFA üyesi ülkelerin birinci seviye ulusal liglerinde en çok gol atan futbolcuya verilmekteydi. 1968’deki ilk ödülü, Benfica formasıyla ligde 42 gol atan Eusébio kazandı. 1990-91 sezonu sonrasında Güney Kıbrıs Futbol Federasyonu, liglerinde bir futbolcunun 40 gol attığını iddia ederek (liglerinin gol krallığını 19 golle iki futbolcu paylaşmasına rağmen) 34 golle ödülü kazanan Darko Pançev’in kazanmasına itiraz etti. Bu olayın ardından L’Équipe, ödülü vermemeye karar verdi.
Listede Türkiye’den Tanju Çolak, Güney Kıbrıs’tan Kaiafas var
1996-97 sezonundan itibaren European Sports Media, kolay liglerle zor ligleri birbirinden ayıracak bir puanlama sistemiyle ödülü vermeye başladı. Bu puanlamada her ligden en başarılı takımların katıldığı UEFA kupalarındaki geçmiş beş sezona bakılarak oluşturulan UEFA katsayılarına göre belirlenen lig sıralaması esas alınmaktaydı. Bu sıralamada en üstte yer alan beş ligde atılan gol sayısı 2 ile, 6 ila 21. sıra arasında yer alan liglerde atılan gol sayısı 1,5 ile, diğer liglerde atılan gol sayısı ise 1 ile çarpılmaktaydı.[2] Yeni sistem sonrasında günümüze dek iki futbolcu, Scottish Premier League’den Henrik Larsson (2000-01) ve Primeira Liga’dan Mário Jardel (1998-99, 2001-02), en iyi beş ligde yer almayıp bu ödülü kazandı.
Avrupa Altın Ayakkabı Ödülü kazananlar listesi
Sezon Ülkesi Futbolcu Kulüp Gol sayısı
1967-68 Portekiz
Eusébio Benfica
42
1968-69 Bulgaristan
Petar Jekov CSKA Sofya
36
1969-70 Batı Almanya
Gerd Müller Bayern Münih 38
1970-71 Yugoslavya
Josip Skoblar Marseille
44
1971-72 Batı Almanya
Gerd Müller Bayern Münih 40
1972-73 Portekiz
Eusébio Benfica
40
1973-74 Arjantin
Héctor Yazalde Sporting Lizbon 46
1974-75 Romanya
Dudu Georgescu Dinamo Bükreş
33
1975-76 Güney Kıbrıs
Sotiris Kaiafas Omonia 39
1976-77 Romanya
Dudu Georgescu Dinamo Bükreş 47
1977-78 Avusturya
Hans Krankl Rapid Wien 41
1978-79 Hollanda
Kees Kist AZ Alkmaar 34
1979-80 Belçika
Erwin Vandenbergh Lierse 39
1980-81 Bulgaristan
Georgi Slavkov Botev Plovdiv 31
1981-82 Hollanda
Wim Kieft Ajax 32
1982-83 Portekiz
Fernando Gomes Porto 36
1983-84 Galler
Ian Rush Liverpool
32
1984-85 Portekiz
Fernando Gomes Porto 39
1985-86 Hollanda
Marco van Basten Ajax 37
1986-87 Avusturya
Toni Polster Austria Wien 39
1987-88 Türkiye
Tanju Çolak Galatasaray
39
1988-89 Romanya
Dorin Mateut Dinamo Bükreş 43
1989-90 Meksika
Hugo Sánchez Real Madrid
38
Bulgaristan
Hristo Stoichkov CSKA Sofya
1990-91* Yugoslavya
Darko Pançev Kızılyıldız 34
1991/92 * İskoçya Ally Mccoist Glasgow Rangers
34
1992/93*
İskoçya Ally Mccoist
Glasgow Rangers
34
1993-94* Galler David Taylor Porthmadog 43
1994-95* Ermenistan Arsen Avitisyan Homenhem 39
1995-96* Gürcistan Zviad Endeladze Margveti
40
1996-97 Brezilya
Ronaldo Barcelona 34
1997-98 Yunanistan
Nikos Mahlas Vitesse 34
1998-99 Brezilya
Mário Jardel Porto 36
1999-2000 İngiltere
Kevin Phillips Sunderland 30
2000-01 İsveç
Henrik Larsson Celtic 35
2001-02 Brezilya
Mário Jardel
Sporting Lizbon 42
2002-03 Hollanda
Roy Makaay Deportivo La Coruña 29
2003-04 Fransa
Thierry Henry Arsenal
30
2004-05 Fransa
Thierry Henry Arsenal 25
Uruguay
Diego Forlán Villarreal
2005-06 İtalya
Luca Toni Fiorentina 31
2006-07 İtalya
Francesco Totti Roma 26
2007-08 Portekiz
Cristiano Ronaldo Manchester United 31
2008-09 Uruguay
Diego Forlán Atlético Madrid 32
2009-10 Arjantin
Lionel Messi Barcelona
34
2010-11 Portekiz Cristiano Ronaldo
Real Madrid 40
2011-12 Arjantin
Lionel Messi Barcelona 50
2012-13 Arjantin
Lionel Messi
Barcelona
46
2013-14 Uruguay
Luis Suárez Liverpool 31
Portekiz
Cristiano Ronaldo Real Madrid
2014-15 Portekiz
Cristiano Ronaldo Real Madrid 48
2015-16 Uruguay
Luis Suárez Barcelona
40
2016-17 Arjantin
Lionel Messi
Barcelona 37
2017-18 Arjantin
Lionel Messi
Barcelona
34
2018-19 Arjantin
Lionel Messi
Barcelona
36
2019-20 İtalya
Ciro Immobile Lazio 35
2020-21 Polonya Robert Lewandowksi Bayern Münih 41
Birden fazla kazananlar
Futbolcu Sayı Kulüp
Lionel Messi 6 Barcelona
Cristiano Ronaldo 4 Manchester United (1), Real Madrid (3)
Gerd Müller 2 Bayern Münih
Eusébio 2 Benfica
Dudu Georgescu 2 Dinamo Bükreş
Fernando Gomes 2 Porto
Mário Jardel 2 Porto (1), Sporting Lizbon (1)
Thierry Henry 2 Arsenal
Diego Forlán 2 Villarreal (1), Atlético Madrid (1)
Luis Suárez 2 Liverpool (1), Barcelona (1)
Kulübe göre kazananlar:
Kulüp Toplam Futbolcu
Barcelona 8 3
Dinamo Bükreş 4 3
Real Madrid 4 2
Porto 3 2
Liverpool 2 2
Sporting Lizbon 2 2
CSKA Sofya 2 2
Ajax 2 2
G.Rangers 2 1
Benfica 2 1
Bayern Münih 3 2
Arsenal 2 1
Ülkeye göre kazananlar
Ülke Toplam Oyuncu
Portekiz 8 3
Arjantin 7 2
Hollanda 4 4
Romanya 4 3
Uruguay 4 2
Bulgaristan 3 3
İtalya 3 3
Brezilya 3 2
Galler 2 2
Yugoslavya 2 2
Fransa 2 1
Almanya 2 1
İskoçya 2 1
Avusturya 2 2
Yorumlar kapalı.