Levent TEZEL
Bu haftaki “Geçmişin Yıldızları” köşemizin konuğu Kıbrıs Türk futbolu denince akla ilk gelen isimlerden Zihni Kalmaz. Futbol sitilleri ve başta uzun saçları olmak üzere fiziki benzerliklerinden dolayı Manchester United’in Kuzey İrlandalı yıldızı “George Best” lakabı ile de anılan Zihni Kalmaz, futbol aklı, iki ayağını da ustalıkla kullanabilmesi, topla adeta dans edercesine yaptığı hareketleri, fark yaratan yetenekleri ile sahalarımızda rakip takım ve kalecilerinin korkulu rüyası oldu.
20 Temmuz 1943 yılında Girne’de doğan Kalmaz’ın futbol aşkı Girne’de Türk mahallesinin daracık sokak aralarında başladı. Mahallede kendi aralarında maçlar yaptıklarını aktaran Kalmaz, Türkiye’de oynanan maçları radyodan dinlediğini ve Metin Oktay, Lefter, Can Bartu gibi yıldızları örnek aldığını ekledi. Herkes onu Yenicamili Zihni olarak kabul etse de O, ilk lisansını 15 yaşında Girne Halk Evi’nde çıkardı. Döneminin en önemli isimlerinden biri olarak, Kıbrıs Türk futboluna gerek milli forma ile gerekse de oynadığı Yenicami, Girne Halk Evi, Gönyeli ve Çetinkaya formaları ile çok uzun yıllar önemli hizmetler verdi.
Lisansı Ahmet Sami Topcan’ın özel izni ile çıkarıldı
Kendine has futbol stili ve yetenekleri ile fark edilen Zihni Kalmaz’a, 15 yaşında dönemin Futbol Federasyonu başkanı Ahmet Sami Topcan’ın özel izni ile 1958-1959 sezonunda lisans çıkarıldı. Küçük yaşına rağmen etkili futbolu ile beğenileri toplayan Kalmaz’ı Yenicamili oldukları bilinen ancak Girne’de iş yapan fırıncı Hilmi ve tüccar Hüseyin Turgut ikna ederek ailesinden habersiz gizlice Yenicami antrenmanına götürdü. Kalmaz, gittiği ilk antrenmanda Teknik Direktör Oğuz Karayel’in gözüne girdi. Karayel, “Bu çocuğu mutlaka Yenicami’de isterim.” deyince ailesi ile temas kuruldu. O dönemde Girne’de bir Rum tüccarın yanında çalışan Kalmaz, bu tüccara yanında bir Türk çalıştırdığı için EOKA’dan gelen bir uyarı mektubu sonucu işsiz kalmıştı. Yenicami’den gelen teklif maddi anlamda da iyi olunca ailesi bu transfere izin verdi. Bu, bir futbol efsanesinin doğuşunun da başlangıcı oldu.
29 sezon sahalarda boy gösterdi
1959-1960 sezonuna Yenicami genç takımı ile başlayan Zihni Kalmaz, genç takımda sadece 2 maç oynadı ve sonrasında A takıma alındı. 1959 yılında üzerine geçirdiği siyah-beyaz Yenicami formasını 1981-1982 sezonuna kadar terleten Kalmaz sonrasında Gönyeli (1981-1982), Girne Halk Evi (1982-1983) ve Çetinkaya (1983-1984) formaları giydi. Zihni Kalmaz 1984-1985 sezonunda Yenicami’ye geri döndü ve 3 sezon forma giydikten sonra 1986-1987 sezonunda sahalara veda etti.
1981-1982 sezonunda Yenicami yönetimde kendisine “Sen artık yaşlandın.” dedikleri için takımdan ayrıldığını kaydeden Kalmaz, sonrasında Gönyeli, Girne Halk Evi ve Çetinkaya’da 3 sezon sergilediği futbolla henüz daha yaşlanmadığını kanıtladığını ve tekrardan Yenicami’ye döndüğünü espiriyle karışık anlattı.
Yurt dışında futbol oynama imkanı yakalamasına rağmen şansızlıklar yakasını bırakmadı
Zihni Kalmaz 3 kez ülkemiz dışında bir takımda oynama imkanı yakalamasına rağmen yaşanan bir takım olumsuzlular nedeniyle bunun bir türlü olamadığını dile getirdi. Kalmaz, 1961 yılında Hakkı Yeten’in başkanlığını, Spaiç’in teknik direktörlüğünü yaptığı Beşiktaş’da forma giyme şansını yaşının küçük olması nedeniyle profesyonel sözleşme yapılamaması yüzünden kaybettiğini belirtti.
1968-1969 sezonunda bu kez Ankara PTT’ye Çetinkayalı Orhan ile birlikte transferlerinin söz konusu olduğunu ifade eden Kalmaz, bu kez de takımlarda en çok 2 yabancı oynayabilir kuralına takıldıklarını belirtti. Kalmaz, o tarihe kadar Kıbrıs’tan gelen Türk futbolcular yerli satüde kabul edilirken çıkarılan yeni bir kara ile kendilerinin de yabancı statüsüne girmesi sonrasında bu transferin de suya düştüğünü dile getirdi.
Kalmaz, üçüncü ve asıl fırsat olarak nitelendirdiği fırsatı ise 1971-1972 sezonunda kaçırdığını anlattı. O dönemlerde bazı Türk futbolcuların Rum takımlarında forma giydiğini belirten Zihni Kalmaz, kendisinin de bir süre Girne takımı PAEK’te oynadıktan sonra Lefkoşa takımı olan ve o sezon şampiyonluğu elde eden Olimpiakos ile anlaştığını dile getirdi. O zamanlarda Kıbrıs Ligi’nde şampiyon olan takımın Yunan liginde de maç yaptığını, kendisinin de şampiyon olan Olimpiakos ile buralara gitmeyi Avrupa’ya açılmak olarak gördüğünü ancak Türk-Rum anlaşmazlığı ve dönemin Türk yönetiminin bu nedenden dolayı Rum takımlarında forma giymeye sıcak bakmaması nedeniyle başta kendisi olmak üzere Rum takımlarında forma giyen Türk futbolcuların kendi ligimize dönmek durumunda kaldığını anlattı.
Tarihe geçen penaltı vuruşu
Futbol hayatı boyunca üst düzey bir performans sergileyen Zihni Klamaz, Yenicami’nin şampiyonluklarında takım arkadaşları ile birlikte büyük paya sahip isimlerden biri oldu. Kalmaz, tüm kupa ve şampiyonlukların değerli olduğunu ama özellikle 1970-1971 sezonu namağlup şampiyonluk ve bir sezon aradan sonra 72-73 sezonlarındaki şampiyonluklarda yaşadığı mutluluğun hafızasında yer ettiğini dile getirdi.
Usta yıldız, 71-72 sezonunun son maçında kaçan bir penaltıyla elden giden şampiyonluğun da futbol yaşamında önemli bir yer tuttuğunu vurguladı. Kalmaz, o sezon Gönyeli ile başa baş bir çekişme içinde son maça geldiklerini, son maç olan ve şampiyonu belirleyecek Gönyeli maçında kendisinin kaçırdığı penaltının hikayesinin günümüzde bile hala daha konuşulduğunu hatırlattı. Bu maçta Gönyeli’ye şampiyonluk için beraberliğin yettiğini, kendilerinin ise mutlaka kazanmaları gerektiğinin altını çizen Kalmaz, son ana kadar 0-0 devam eden karşılaşmanın son dakikasında kendisinin de çok yakın arkadaşı olan ve maç öncesi kendisine “Merak etmeyin siz daha iyisiniz, bugün siz kazanacaksınız.” diyen İngiliz hakemin bir hava topu mücadelesinde Yenicami lehine haksız olduğunu düşündüğü bir penaltı kararı verdiğini anlattı. Bu karar sonrasında oyunun 15-20 dakika durduğunu, olayların çıktığını, seyircinin sahaya girdiğini, polisin güvenliği sağlayamaması üzerine Gönyeli’deki Türk Alayı’na bağlı askerlerin sahaya getirildiğini ifade etti. Kalmaz, olaylar devam ederken ve saha seyirci doluyken hakem düdüğünü de beklemeden kendisinin topu alıp penaltıyı kullandığını da aktardı. Sahanın seyircilerden temizlenmesi sonrasında İngiliz hakemin sahada seyirci varken atılan penaltı geçerli değildir diyerek atışın tekrarlanacağını söylediğini, kendisinin ise “Ben bu penaltıyı kullanmam başkası kullansın.” diyerek kenara çekildiğini belirtti. Bu sırada takımdaki “Pele” lakaplı arkadaşlarının “ben kullanırım” diyerek topun başına geldiği sırada Gönyeli futbolcusu İlker Ertemel’in bu oyuncuya sert bir yumruk vurup devirdiğini sahanın bir daha karıştığını ve atışın yine kullanılamadığını dile getirdi. Sonuçta ortalık durulduktan sonra penaltıyı yine kimse kullanmak istemeyince topun başına ikinci kez kendisinin geçtiğini ancak bu kez de yaşananlar nedeniyle oluşan heyecan, stres, gol olursa acaba gene ne olacak? Kaygısı gibi olumsuz düşüncelerle yaptığı vuruşunun direğe çarparak dışarı çıktığını, maçın da Gönyeli’nin şampiyonluğu ile sonuçlandığını anlattı.
Şimdiki futbolcular kendini dev aynasında görüyor
Döneminin yıldız isimlerinden biri olarak günümüzde maçlara gitmediğini zaman zaman televizyondan izlediğini belirten Kalmaz, oynanan futbolu beğenmediğini kaydetti. Geçmişte ülkemizde çok büyük futbol yıldızları olduğunu ve futbolun seyir zevkinin de çok yüksek olduğunun altını çizerek günümüzdeki futbolcuların kendilerini dev aynasında gördüğünü düşündüğünü de ekledi. Kendilerinin mağlup olduklarında 2 gün sokağa çıkamadıklarını vurgulayan Kalmaz, şimdikilerin ise mağlup olunan maçlar sonrasında dahi eğlencesinden, sigara ve içkisinden geri kalmadığını gözlemlediğini, bunun da futbol kalitesini de ciddi anlamda düşürdüğünü söyledi. Kendisinin ihtiyaç olduğunda Yenicami’ye antrenörlük yaptığını, hatta bir dönem kulüp başkansız kalmasın diye başkanlık da yaptığını hatırlatan Kalmaz, başarı için disiplinli çalışmanın, olmazsa olmaz olduğuna vurgu yaptı. Zihni Kalmaz son olarak, günümüzde kulüp sevgisi, forma sevgisi gibi olguların da azaldığını ya da hiç kalmadığını ifade ederek geçmişe dair özlemini belirtti.
Yorumlar kapalı.