Eniz ORAKCIOĞLU
“KAYNAKLARIMIZ YOK OLMA NOKTASINDA”… Yerbilim Mühendisleri Odası Başkanı Oğuz Vadili, yeraltı kaynaklarımızı koruyamadığımızı, aşırı su çekiminden ve tuzlanmadan dolayı kaynakların yok olma noktasına geldiğini vurgulayarak, kaynakların yetersiz oluşu sebebiyle, 5 yıl önce Türkiye’den “Su Temin Projesi” ile gelen suyun da tek başına yeterli olmayacağını söyledi. Vadili, sadece Türkiye’den gelen su üzerinden su politikası üretmenin stratejik bir hata olduğunu kaydetti.
“SU TEMİN PROJESİNE BEL BAĞLAYAMAYIZ”… Oğuz Vadili, Türkiye’den gelen su ile aküferlerdeki suların artması gerektiğini, ama su seviyesinde farklılık oluşmadığını söyleyerek, Türkiye’den gelen su borusunun koptuğu 9 aylık sürede aküferleri daha çok kullanmamız sonucu 5 sene öncesine göre daha az yeraltı suyu miktarına sahip olduğumuzu belirtti. Sadece su temin projesine bel bağlamamamız gerektiğine işaret eden Vadili, deniz suyu arıtma tesislerini gündemimize alıp faaliyete sokmak zorunda olduğumuzu vurguladı.
“TÜNEL, BİR AN ÖNCE BİTİRİLMELİ”… Güzelyurt ovasına sulama suyu taşıyacak tünel projesinden de bahseden Oğuz Vadili, 2018’de temeli atılan projenin üçte ikisinin tamamlandığını, bu hızla projenin 2021 içerisinde bitmesinin mümkün olmadığı söyledi. Vadili, Güzelyurt aküferinden tarımda kullanmak için her yıl 35-40 milyon metre küp suyu çekildiğini, bunun sürdürülebilir olmadığını belirterek, “Aküferin yıllık beslenme miktarı en yağmurlu yıllarda bile sadece tarım için çektiğimiz miktara yaklaşmıyor” dedi.
Ülkemizin yeraltı kaynaklarının yetersizliği yıllardır konuşulan, birçok kesimler tarafından vurgulanan bir konu olmasına rağmen, bu konuda kayda değer bir çalışma yok.
Yeraltı kaynaklarımızı neredeyse tüketmemizin üzerine, Türkiye’den 5 yıl önce “Su Temin Projesi” ile getirilen suya ek olarak, projede çıkacak herhangi bir hata veya arızaya karşı da hazırlıklı olmadığımız da ortada. Geçtiğimiz yıl ocak ayında Türkiye’den gelen su hattındaki boruda çıkan ve birkaç ay öncesine kadar tamir edilemeyen arızadan sonra ülkemizde su sorunu baş göstermiş ve yerel kaynaklarımızın önemi bir kez daha ortaya çıkmıştı.
KIBRIS Ekonomi’ye konuşan Yerbilim Mühendisleri Odası Başkanı Oğuz Vadili, yerel kaynaklarımızı koruyamadığımızı söyleyerek, Türkiye’den gelen suyun tek başına yeterli olmayacağını, sadece gelen su üzerinden su politikası üretmenin stratejik bir hata olduğunu vurguladı.
Vadili, Su Temin Projesi’nden faydalanıp, bu sürede yeraltı suyunda anlamlı bir artış sağlayamadığımıza dikkat çekerek, “borunun koptuğu 9 aylık sürede aküferleri daha çok kullanmamız sonucu 5 sene öncesine göre daha da düşük su seviyesine ve daha da az yeraltı suyu miktarına indik” şeklinde konuştu.
Güzelyurt ovasına sulama suyu taşıyacak 5 bin 700 metre uzunluğundaki tünel projesinden de bahseden Vadili, Güzelyurt aküferinden tarımda kullanmak için her yıl 35-40 milyon metre küp su çekildiğini, bu rakamlarda su çekmemenin sürdürülebilir olmadığımı kaydetti.
“Su Temin Projesi’ne bel bağlamak stratejik hata”
Oğuz Vadili, ülkemizdeki yerel kaynaklarımızı koruyamadığımızı söyleyerek, 1950’li yıllardan bu yana yerel kaynaklarımızda büyük gerilemeler olduğunu kaydetti.
Vadili, kaynakların özellikle son 10-15 yılda tuzlanmadan dolayı kullanılamama ve aşırı çekimden dolayı yok olma noktasına geldiğini vurgulayarak, bu süreçte çeşitli sebeplerle alternatif kaynakların da yaratılamadığına dikkat çekti.
Kaynaklarımızın yetersiz oluşundan dolayı Türkiye Cumhuriyeti’nden ülkemize Su Temin Projesi kapsamında su geldiğini söyleyen Vadili, Türkiye’den gelen suyun tek başına yeterli olmayacağını kaydetti.
Vadili, Türkiye Cumhuriyeti’nden gelen su ile su politikası üretmenin stratejik bir hata olduğunun altını çizerek, kopan borunun bunun bir kanıtı olduğunu ifade etti.
“Ayrıca adamızın bulunduğu coğrafya ve Türkiye Cumhuriyeti iklim değişikliği kaynaklı kuraklık ile baş başa kalmak üzeredir” diyen Vadili, Türkiye’de su kuyuları kazılıp yeraltı suyu çekimlerinin artırılmaya başladığına dikkat çekti.
Sadece Su Temin Projesi’ne bel bağlamamız gerektiğini yineleyen Vadili, deniz suyu arıtma tesislerini gündemimize alıp faaliyete sokmak zorunda olduğumuzu vurguladı.
“5 yılda yeraltı suyunda anlamlı bir artış sağlayamadık”
Oğuz Vadili, Su temin projesi ile 5 yılda ülkemize 105 milyon metre küp su ulaştığını ve tüketildiğini söyleyerek, “Normal şartlarda bu kadar suyun da yeraltı suyu kaynaklarımızda birikmesi gerekmekteydi. Yapılan çalışmalarda 5 senede Girne Sıra Dağı aküferinde su seviyesinde fark oluşmamıştır. Bu da bu aküfer içerinde, Su Temin Projesi’nin bir faydası olarak su biriktiremediğimiz anlamına gelir.
Yine Güzelyurt aküferinde 3-5 metre ile sınırlı bir yükseliş gözlemlenmiştir. Bu da çok az bir miktarda yeraltı suyu artışına karşılık gelmektedir. Özetle biz su temin projesinden faydalanıp bu sürede yeraltı suyunda anlamlı bir artış sağlayamadık.
Muhtemelen borunun koptuğu 9 aylık sürede bu aküferleri daha çok kullanmamız sonucu 5 sene öncesine göre daha da düşük su seviyesine ve daha da az yeraltı suyu miktarına sahibiz” şeklinde konuştu
“Tarım için her yıl aküferden
35-40 milyon metre küp su çekiliyor”
Oğuz Vadili, 2018 yılında temeli atılan ve iki yıl içerisinde tamamlanacağı sözü verilen Güzelyurt ovasına sulama suyu taşıyacak 5700 metre uzunluğundaki tünel projesinin normal koşullarda mühendislik açısından, mevcut jeolojik birimler ve koşullarda tünelin bitiş tarihi için 2 yıllık bir süre biçilmesinin mantıklı olduğunu kaydetti.
Jeolojik koşullarda 24 saat aralıksız çalışan bir makinenin günlük hızının 40-60 metre arasında gerçekleştiğini, bunun da her şey içinde 2 yıllık süreyi doğruladığını belirten Vadili, tünelin bitmemesinin nedenin mühendislik olduğuna inanmadığını söyledi.
Şuana kadar projenin üçte ikisinin tamamlandığını kaydeden Vadili, bu hızla projenin 2021 içerisinde bitmesinin mümkün olmadığına vurgu yaptı.
Vadili, Güzelyurt aküferinden tarımda kullanmak için her yıl 35-40 milyon metre küp suyu çekildiğine dikkat çekerek, “Bu rakamlarda aküferden su çekmek sürdürülebilir değildir. Çünkü aküferin yıllık beslenme miktarı en yağmurlu yıllarda bile sadece tarım için çektiğimiz 35-40 milyonluk su miktarına yaklaşmıyor. Yani biz sürekli aküferde cepten harcıyoruz. Tünel bir an önce bitirilmeli ve tarımcının kullanabileceği makul bir fiyattan üreticiye bu su kullandırılmalıdır” şeklinde konuştu.
Yorumlar kapalı.