Ali ÖZÇİL
Her meslek grubunun olduğu gibi mutfak profesyonellerinin de kullandıkları kendi tabirleri vardır. İşte mutfak terimlerinden bazıları;
Alaca soymak: kabuklu meyve veya sebzelerde kabuğun birer parmak arayla uzunlamasına soyulmasına denir.
Aperatif: yemekten önce iştah açıcı tadımlık olarak anılan içki ve yiyeceklerdir.
Aroma: meyvelerdeki hoş kokuya denir. Tatlı ve yemeklerde güzel koku vermek amacıyla baharatlar, portakal, limon kabuğu rendesi veya vanilya kullanılır.
Bağlamak: çorba ve soslu yemeklerde, sulu yiyecekleri koyulaştırmaya denir. Günümüzde daha çok nişasta ve krema en iyi iki bağlayıcı olarak kabul görür.
Barsama: güzel kokulu, yaprakları yemeklere konan nane, fesleğen, defne yaprağı ve yaban kekiğinin ortak adıdır.
Benmari: bir tencere yarıya kadar sıcak su doldurularak ağır ateş üzerine oturtulur. Bu tencerenin içine daha küçük bir kap tabanı ve kenarları sıcak su ile temas edecek şekilde yerleştirilir. Yiyecekler bu ikinci kabın içinde pişirilir.
Boca etmek: bir kerede ürünlerin hepsini dökmeye demektir.
Buket garni: birbirine bağlanmış defne yaprağı, maydanoz, kekik gibi çeşitli baharatlara verilen addır.
Çentmek: sebze yada meyveleri bıçakla dikine her yönde kesikler yaparak minik minik doğramak demektir.
Çeşni: yemeklerde farklı tatlar elde etmek için kullanılan çeşitli baharatlara denir.
Demlemek: pişen yiyecekleri ateşten indirerek kapaklarını kapalı tutup kendi buharında dinlenmeye bırakılması durumudur.
Flambe: özel arabasında hazırlanıp sunulan alevli yemek veya tatlılara verilen addır.
Fondan: şekerleme haline gelmiş beyaz kremadır.
Füme: çeşitli aromalı talaş ve baharatlar yapılan yöntemlerinden biridir. Et, balık gibi gıdaların dumanda yapılan işlemdir.
Fiske: baş parmağıyla işaret parmağı arasında kalan miktardır.
Göz göz olmak: muhallebi, pilav gibi yemeklerin suyunu çektikten sonra üzerine oluşan küçük oyuklara denir.
Gratine etmek: genellikle granite edilecek yemeğin üzerindeki sosa rendelemiş peynir serpilerek fırın ızgarasında kızartılması işlemidir.
Harç: kullanılan gereçlerin doğranarak karıştırılmasıdır.
Islatmak: zor pişen kuru baklagillerin pişirme sürelerini kısaltmak için önceden su içinde bekletilmesidir.
Jelatin: toz ya da tabaka halinde bir kıvam vericidir.
Karanfilli soğan: kabukları soyulmuş soğana 2-3 diş karanfil saplanarak bazı yemeklerin haşlanması sırasında kullanılır.(örneğin; beşamel sos)
Kef: kaynatılan yemeğin üzerinde istenmeyen kısımların oluşturduğu köpüktür.
Konkase domates: kaynayan suya atılan domatesler kabukları çatlamaya başlayınca çıkarılır, soğuk suya atılır. Böylece kolayca kabukları soyulur. Domatesler ikiye kesilip çekirdekleri çıkarılır ve tavla zarı büyüklüğünde doğranır.
Közlemek: ızgara ve kömür ateşinde sebzelerin kabuklarıyla pişirilmesidir.
Krim: taze, dinlenmiş sütün üzerinde biriken yağlı kısımdır.
Kuzu gömleği: kuzunun karın kısmındaki iç organlarını göğüs kafesindeki organlardan ayıran zar kısmıdır. Adamızda “Telp” diye geçer.
Marinat: tüm et çeşitlerine lezzet katmak veya yumuşamalarını sağlamak için yağ, taze ot ve baharatlardan hazırlanan sıvılardır.
Meyane (beyaz): eşit miktarlarda un ve yağ kullanılarak hazırlanır. Yağ eridikten sonra unu ilave edip tahta bir kaşıkla karıştırarak ağır ateşte pişirilir.
Meyane (kahverengi): bu meyane de aynı biçimde yapılır. Ancak daha uzun süre pişirilerek meyanenin açık kahverengi bir renk alması sağlanır.
Özemek: birkaç şeyi birbirine karıştırıp iyice çırparak yoğunlaşmasını sağlamaktır.
Pastörize: besinlerin özel cihazlarda 65 derece kadar ısıtılarak birdenbire soğutulmasıyla, içindeki mikropların öldürülmesi işlemidir.
Pembeleştirmek: yağda kavurarak rengin dönmesini sağlamaktır.
Plaki: bol sarımsak, soğan, domates ve zeytinyağı ile pişirilen yemek türüdür.
Poşe etmek: yiyeceğin kaynama noktasının altındaki sıcaklıkta pişirilmesidir.
Silkme: çeşitli sebzeler ve etle pişirilen bir tür sıcak yemektir.
Terbiye etmek: hazırlanan karışımında bir süre bekletilerek yumuşaklık ve lezzet kazandırmak veya yemeklerin suyuna un, yumurta, limon gibi gereçleri ekleyerek koyulaşmasını sağlamak.
Tuzlama: yiyeceklerin bir süre bozulmadan saklanmasına yarayan yöntem ve bu yolla hazırlanan yiyecektir.
**

Diyet Tabağı
Porsiyon: 3
Malzemeler:
300 gr aşurelik buğday
1 adet sarı biber
1 adet kırmızı biber
1 adet yeşil biber
1 adet pancar
1 adet pembe turp
2 yemek kaşığı mısır
1 kahve fincanı zeytinyağı
1 tutam tuz
Yapılışı: Aşurelik buğday bir gece önce suya konur. Ertesi gün haşlanır ve süzülür. Diğer yandan, sarı, kırmızı, yeşil biberler küp şeklinde doğranır ve mısırla birlikte zeytinyağında tavada sotelenir. Portakal dilimi şeklinde kesilen pembe turplar ayrı bir tavada zeytinyağı ile sotelenir. Yine ayrı bir tavada ince dilimler halinde kesilmiş pancar zeytinyağında sotelenir. Sunulurken sebzeli buğdayın yanında sotelenmiş pembe turp ve pancar konarak servis yapılır.
Şefin Notu: Tat ve renkleri karışmaması için ayrı ayrı tavalarda yapılması önerilir.



















Yorumlar kapalı.