1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Hem tehlike saçıyor, hem yok oluyorlar

Hem tehlike saçıyor, hem yok oluyorlar

Lefkoşa Surlariçi’nde bulunan ve birer kültürel miras özelliği taşıyan eski binaların harabeye dönmesi kazaya davetiye çıkarırken, diğer yandan Surlariçi’nin kültürel dokusu da tarihe gömülüyor

featured


SORUNUN KAYNAĞI BÜTÇESİZLİK… Lefkoşa Surlariçi’ndeki eski binalar hem tehlike saçıyor hem de bir bir yok oluyor. Bölgedeki eski binaların bakımından, tamirinden ve restorasyonundan Eski Eserler ve Müzeler Dairesi sorumlu olmasına karşın bu dairenin fonuna el konulması Surlariçi’nin de kaderine terk edilmesi yol açmış durumda. LTB, acil durumlarda bu binalara yüzeysel olarak müdahalede bulunsa da hem bütçesinin olmaması hem de bu binaların özel mülk olması sorunun önüne geçilmesine engel teşkil ediyor.

“SURLARİÇİ’NE YATIRIM YAPILIYOR”… LTB Projeler Şubesi Amiri ve Lefkoşa İmar Planı Projeleri takım lideri Ali Güralp, Lefkoşa Surlariçi bölgesinde yüzlerce eski ve bakım isteyen binanın olduğunu, ancak bu binaların özel mülk olması nedeniyle belediyenin sadece yüzeysel bir yaklaşımda bulunabildiğini açıkladı. Güralp, bölgedeki eski evlerin mal sahipleri tarafından önemsenmesi adına Surlariçi’ne yönelik yatırımlar yaptıklarını dile getirerek, “Surlariçi’nin değeri artarsa mal sahipleri mülklerinden kâr elde edebileceği için bu binaları tamir ettirecek, restore edecek” dedi.

Ahmet UÇAR

   Bölgedeki eski binaların korunması, tamiratı ve restorasyonu Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin sorumluluğunda olmasına rağmen, bu fona siyasi bir kararla el konulması nedeniyle Surlariçi’nin hem tarihi dokusu yok oluyor, hem de bu binalar yıkılma tehlikesi yaşıyor.

   Lefkoşa Türk Belediyesi (LTB), toplum açısından büyük bir risk taşıyan eski binalara yüzeysel bir şekilde müdahale etse de bu binaların özel mülk olması ve belediyenin bütçesinin sınırlı olması bu binalara işlem yapılmasını engelliyor.

   Yine Lefkoşa’da yer alan Samanbahçe bölgesinin arka tarafındaki bazı harabe evler de yıkılıyor. Özel şahıslara ait olan ancak kullanılmayan, bakımdan da geçmeyen binalar, ne yazık ki çöplük olarak kullanılıyor.

   LTB Projeler Şubesi Amiri ve Lefkoşa İmar Planı Projeleri takım lideri Ali Güralp, Lefkoşa Surlariçi bölgesinde yüzlerce eski ve bakım isteyen binanın olduğunu ancak bu binaların özel mülk olması nedeniyle belediyenin sadece yüzeysel bir yaklaşımda bulunabildiğini açıkladı.

   Güralp, bölgedeki eski evlerin mal sahipleri tarafından önemsenmesi adına Surlariçi’ne yönelik yatırımlar yaptıklarını dile getirerek, “Surlariçi’nin değeri artarsa mal sahipleri mülklerinden kâr elde edebileceği için bu binaları tamir ettirecek, restore edecek” dedi.

   Lefkoşa Surlariçi’nde bulunan ve birer kültürel miras özelliği taşıyan eski binaların harabeye dönmesi kazaya davetiye çıkarırken, diğer yandan Surlariçi’nin kültürel dokusu da tarihe gömülüyor.

   Surlariçi’ndeki bu evler sit alanı olması nedeniyle koruma altında olmasına karşın, binalar ne yazık ki gerektiği gibi korunmuyor.

   LTB Temizlik Şubesi Sorumlusu İbrahim Taşarkan, belediye ekiplerinin harabe evlere ve yıkıntılara çözüm üretebilmek adına geçmiş dönemlerde de Samanbahçe bölgesine gittiğini belirterek, çevre ve insan sağlığını tehdit eden unsurları ortadan kaldırdığını kaydetti.

Güralp: Sorun 1970’lerden itibaren oluşmaya başladı

   LTB Projeler Şubesi Amiri ve Lefkoşa İmar Planı Projeleri takım lideri Ali Güralp, Lefkoşa Surlariçi’nin bir sit alanı olduğunu belirterek, bu alan içerisindeki listeli olan veya olmayan bütün binaların koruma altında olduğunu kaydetti.

   Bu alan içerisindeki eski binaların korunması, tamir edilmesi ve restore edilmesinin Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin sorumluluğunda olduğunu dile getiren Güralp, bu konuya ilişkin asıl problemin ise 1970’li yıllara dayandığını ifade etti.

   Güralp, 1974’ten sonra Lefkoşa Surlariçi’nde ev sahibi olan kişilerin bu bölgeyi terk etmeye başladığını anımsatarak, bu kişilerin şehir dışında yer alan varoşlara yerleşmeye başladığını ve böylelikle Surlariçi’nde bulunan evlerin boş kaldığını bildirdi.

   Bu boş kalan evlerin ve iş yerlerinin çok düşük fiyatlara hatta ücretsiz denilebilecek düzeyde başkalarına kiralandığını söyleyen Güralp, bu binaların bakımlarının ise mal sahipleri tarafından yapılmadığını anlattı.

   Güralp, zamanla durumun daha karmaşık bir hale dönüştüğüne işaret ederek, “Mal sahipleri bir kişiyken miras yoluyla yeni mal sahipleri ortaya çıkmaya başladı. Birden fazla mal sahibi olunca da binanın rehabilitasyonu veya restorasyonu konusunda anlaşmazlıklar da ortaya çıkmaya başladı. İnsanlar bu evlerle problematik olduğu için uğraşmak istemedi. Bu binalar uzun yıllar bakım görmediği için de tehlikeli bir duruma geldiler ve çökmeye başladılar.

   Örneğin 1900’lü yılların başında yaşamış bir dedenin çocukları oldu, bu çocukların da çocukları oldu. Günümüze geldiğimizde yaşları büyümüş her çocuğun da çocuklarıyla birlikte bir mülkün 20-30 hissedarı oluşuyor. Bu da fikir birlikteliğinin oluşmamasından dolayı bölgedeki tehlikeli binalara yatırımı noktasında sorun yaşanmasına neden oluyor” şeklinde konuştu.

   Örnek olarak Arabahmet bölgesinde yürütülen bir çalışma kapsamında küçük bir parseli almak istediklerini anımsatan Güralp, parselin 30 küsur hissedarının ortaya çıkmasıyla bu niyetlerinden vazgeçtiklerini dile getirdi. .

“Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin gücü elinden alındı”

   Güralp, Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin Dış İşleri Bakanlığı’na bağlı olduğunu dile getirerek, bu dairenin görevinin eski eserleri, binaları korumak olmasına karşın bunu yapacak fona sahip olmadığını açıkladı.

   Güralp, geçmiş dönemlerde müzelerden elde edilen gelirlerin Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’ndeki bir fona aktarıldığını anımsatarak, bu fon ile eski eserlere yönelik girişimlerde bulunulduğunu ancak günümüzde söz konusu fonun siyasi bir kararla bu dairenin yetkisinden alındığını aktardı.

   Güralp, tamiratlar için kullanılabilecek bu fonun ortadan kalktığını söyleyerek, Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin acil müdahaleler noktasında da yetersiz kaldığı için durumun daha da kötüye gittiğini savundu.

   Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin şu an  Surlariçi’ndeki eski eserlere müdahale edebilecek bir bütçesi olmadığını söyleyen Güralp, bu nedenle herhangi bir girişimde bulunamadıklarını anlattı.

   Güralp, devletin eski eserleri korumaya yönelik bir fon desteğinin de bulunmadığını savunarak, “Böyle bir fon olsaydı Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin altında olacaktı. Başka bir örnek vermek gerekirse de şu an söz konusu dairenin inşaat mühendisliği kadroları boştadır ” dedi.

“LTB, sadece çok acil müdahalelerde bulunuyor”

   LTB’nin bu bağlamda kendi olanakları ve yetkisi çerçevesinde müdahale edebildiği noktalara dokunduğunu anlatan Güralp, “Özellikle Arabahmet bölgesinde yer alan yaklaşık 20 binayı restore ettik. Ayrıca o bölgedeki bütün sokak cephelerini, çatıları, çevrelerinin sıvaları yapıldı, acil ihtiyaçları giderildi. Çünkü çatı çökmüşse ve tamir edilmezse ertesi yıl yağacak yağmurlar bina içerisine gidecek ve bu binanın çökmesine yol açacak. Biz Arabahmet bölgesinde bunun önüne geçmek için çalışmalar yaptık ve bu binaların yüzde doksan beşini korumayı başardık. Lefkoşa Gezi Yolu (Mavi Çizgi) üzerinde bulunan binaların da çok tehlikeli olanlarının birkaçı kapsamlı tamir edildi, diğerlerinde ise tehlike yaratmamaları için basit önlemler alındı” dedi.

   Güralp, bu hizmetin tüm şehre ve sürekli bir şekilde verilmesinin mümkün olmadığına işaret ederek, Arabahmet bölgesinde ve Gezi Yolunda yapılan çalışmalarda USAID’den (Amerika) yardım alındığını, bu tamirleri ve restorasyon çalışmalarının bu şekilde yapıldığını anlattı.

   Avrupa Birliği’nin de tehlikeli bina kapsamında olan Belediye Pazarı ve Bedesten’in restorasyonu için fon sağladığını kaydeden Güralp, Asmaaltı Yayalaştırma Projesi’nin ise Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edildiğini bildirdi.

   Surlariçi’nde yüzlerce listeli binanın bulunduğunu, ayrıca bölgedeki diğer binaların da koruma kapsamında olduğunu yineleyen Güralp, bu binaların tamir edilmesi ve bakımlarının yapılmasının Belediyenin imkanları dışında olduğunu vurguladı. Güralp, Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin durumunun da elverişli olmaması nedeniyle binaların bu durumda kaldığını anlattı.

   Tehlikeli bir bina görüldüğünde LTB yetkililerinin mal sahiplerini uyararak sorumluluklarını bildirdiklerini kaydeden Güralp, mal sahiplerinin bazen gereken önlemleri aldığını ancak genel anlamda bu evlere herhangi bir tamirat yapılmadığını ve böylece yaşayan kültürel miras olan binaların bir bir yok olduğunu ifade etti.

“Surlariçi’ne yatırımlar yapılıyor”

   Güralp, bu durumun değişmesi adına Lefkoşa Surlariçi bölgesine yönelik yatırımları artırmaya çalıştıklarını dile getirerek, “Surlariçi’nde yaratıcı girişimcilik, yayalaştırma projeleri, restorasyon aktiviteleri gibi çalışmaları yapıyoruz ki vatandaş bu bölgenin kıymet kazandığını görsün ve kendi malının da değer kazanacağını düşünerek gidip malına sahip çıksın” dedi.

   Bu çalışmalarla bir miktar başarılı olduklarını söyleyen Güralp, Surlariçi’nde belli bir hareketlilik olduğuna, bölgede butik otellerin ve barların çoğalmasının ise bu bölgenin kıymet kazandığının bir göstergesi olduğuna dikkat çekti. Güralp, “Surlariçi’ndeki değer yükselirse çok hisseli olan malların sahipleri için de kayda değer bir kâr söz konusu olacağı için bu kişiler bir araya gelerek ellerindeki mülkiyeti geliştirebilir. Şimdi bir ümit doğdu. Lefkoşa Türk Belediyesi olarak böyle bir çalışma içerisindeyiz” şeklinde konuştu.

   Surlariçi’nin rağbet görmesiyle bölgedeki binaların da mal sahipleri tarafından tamir edileceğine inanç belirterek, Lokmacı Sınır Kapısı’nı örnek gösteren Güralp, bu bölgedeki tehlikeli binaların bir bir ortadan kalmakta olduğunu söyledi.

   Güralp, kişilere sürekli yardımda bulunulması halinde bu kişilerin üreticiliğinin köreltilebileceğini dile getirerek, “Belediye yapsın, devlet veya ailem yapsın” anlayışının söz konusu olabileceğini ve vatandaşın tembelliğe alışabileceğini ifade etti.

   Bakım isteyen binaları hissedarların tamir ettirmesi halinde masrafların bölünmüş olacağını kaydeden Güralp, tüm bu tamiratların sadece bir kuruma bırakıldığı durumda ise büyük bir bütçeye ihtiyaç duyulacağını kaydetti.

   Kişilerin binalarını kendi imkanlarıyla restore etmesi durumunda ise bu emeklerinin karşılığını almak adına üretme faaliyetlerinde bulunabileceğine işaret eden Güralp, dolayısıyla böyle bir yaklaşımın insanların yaratıcılıklarına da katkı sağlayacağını anlattı.

“Surlariçi’ne yönelik stratejik bir plan hazırlanıyor”

   Belediye olarak Surlariçi’ne yönelik stratejik bir plan hazırlığında olduklarını açıklayan Güralp, bu çalışmanın uluslararası bir şirket tarafından Dünya Bankası aracılığıyla ve Avrupa Birliği fonlarıyla yapıldığını anlattı.

   Güralp, bu çalışma kapsamında paydaşlar veya temsilcileri ile işbirliği içerisinde çalışıldığını ve dünyanın başka ülkelerinin bu tür sorunlara nasıl çözüm ürettiklerinin tartışıldığını belirterek, böylelikle Surlariçi’ndeki sorunlara da sürdürülebilir bir çözüm üretmeye çalıştıklarını vurguladı.

   Mal sahibi dururken bir binayı belediyenin tamir etmesinin doğru bir yaklaşım olmadığının altını çizen Güralp, hem belediyenin böyle bir bütçesinin bulunmadığına, hem de bu durumun diğer mal sahiplerinin “Benim binamı neden tamir etmiyorlar” şeklinde haklı serzenişlerde bulunmasına neden olabileceğine dikkat çekti. Güralp, belediyenin ancak kolaylaştırıcı bir rolü üstlenebileceğini savundu.

   Güralp, bu nedenle Surlariçi’ndeki tehlikeli ve diğer binaların mal sahipleri tarafından tamir ettirilmesi gerektiğini tekrarlayarak, tehlike saçan ve acil müdahale gerektiren binalara ise belediye tarafından yüzeysel işlem yapılabildiğini ancak bunun da yeterli olmadığını söyledi.

   Güralp, Stratejik Planın önemine dikkat çekerek, bu planla toplumun sosyo-ekonomik olarak daha iyi bir yaşama erişeceğini ve kültürel mirasın korunacağını kaydetti.

“Binalar belli kriterlere göre restore edilmeli”

   Mal sahiplerinin binaların tamiri ve restorasyonu noktasında göstermesi gereken yaklaşımlar hakkında da bilgi veren Güralp, Surlariçi’ne yönelik stratejik yaklaşımlar konusunda çeşitli kurumlarla işbirliği içerisinde hareket edildiğini vurguladı.

   Güralp, bu stratejik yaklaşımlar noktasında Anıtlar Yüksek Kurulu’nun, Şehir Planlama Dairesi’nin ve LTB’nin tüm teknik ekiplerinin aynı fikirde olduğunu dile getirerek, Kıbrıs Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği Teknik Odaları ile birlikte “Tasarım Özeti” rehberinin çıkartılmasıyla restorasyon, tadilat ve tamirat işlerine onay alma sürecini hızlandırmayı hedeflediklerini belirtti.

   Güralp, bu yöntemin tamir, restorasyon, yeni bina yapacak olan mal sahiplerine belli kriterler sunacağını ifade ederek, “Böylelikle bir vatandaş bir binaya müdahale edeceğinde neleri yapabileceğini neleri yapamayacağını görmüş olacak ve ona göre tasarımını yapacak. Bu çizimler onay makamlarının beklentilerine yanıt verecek şekilde olacak” dedi.

“4 kurumu bir takım haline getirmeyi düşünüyoruz”

   Şehir Planlama Dairesi, LTB, Eski Eserler ve Müzeler Dairesi ile Vakıflar İdaresi’nin teknik ekiplerinden oluşan bir takım (Lefkoşa İmar Planı Ekibi) düzenlemeyi düşündüklerini dile getiren Güralp, böyle bir yapının var olduğunu ancak çok daha aktif hale getirilerek işlere hız kazandırılacağını belirtti.

   Güralp, yetkili kurumların bir araya gelerek çalışmaların hızlı yürütülmesini sağlayacağını anlatarak, projelerin paydaş izin makamlarına temsilcilerinin olduğu takım tarafından daha çabuk değerlendirileceğini ve projelerin bu makamların kendi birimlerinin kriterlerine uygun hale getirilip hayata geçirilebileceğini vurguladı.

“Çalışmalar dijital ortamda gerçekleşiyor”

   Teknolojinin gelişim göstermesiyle toplantıların, görüşmelerin dijital ortam üzerinden yapıldığına işaret eden Güralp, “Geçen günlerde New York, Washginton, Paris, Londra, Güney Kıbrıs ve Kuzey Kıbrıs’tan uzmanlar olarak 75 kişilik bir Webinar toplantısı yaptık. Her şey artık dijital ortamda. Artık kimsenin birinin ofisine gitmesine gerek yok. Sanal oramda toplantılar yapılabiliniyor, EBYS Sistemi’nin geliştirilmesiyle de yazışmalar çok hızlı bir şekilde sonuçlanabilir. Eskiden yazılar yazdığında önce arşive gidiyordu arşiv de kaydını yapıyordu. Odacı alıp ilgili yerlerin arşivlerine götürüyordu. Şu an buradan yazıyoruz, imzalandığı anda EBYS yoluyla aynı anda Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’ne ulaşıyor” dedi.

Taşarkan: Sağlığı tehdit eden unsurları temizledik

   LTB Temizlik Şubesi Sorumlusu İbrahim Taşarkan, belediye ekiplerinin harabe evlere ve yıkıntılara çözüm üretebilmek adına geçmiş dönemlerde de Samanbahçe bölgesine gittiğini belirterek, çevre ve insan sağlığını tehdit eden unsurları ortadan kaldırdığını kaydetti.

   Taşarkan, “Çoğu kişi bu yıkıntıları çöplük olarak kullandığı için doğal olarak burası çöplüğe dönüşmüş durumdaydı. Biz de belediye ekipleri olarak bu çöpleri temizledik” dedi. Taşarkan, ayrıca vatandaşların araçlarını gelişi güzel park etmesi ve sokakların dar olması nedeniyle Samanbahçe bölgesine iş araçlarının giremeyeceğine de işaret ederek, bu noktada vatandaşların duyarlı olması gerektiğine dikkat çekti.

   Samanbahçe muhtarının talebi üzerine önceki günlerde belediye ekiplerinin tekrar bölgeyi incelemeye gittiğini dile getiren Taşarkan, bahsedilen harabe evlerin özel mülk olması dolayısıyla belediyenin bu konuda girişimde bulunamayacağını kaydetti.

   Taşarkan, belediye ekiplerinin bölgedeki sorun ile ilgili elinden geleni yaptığına vurgu yaparak, vatandaşlarının destek talep etmesi halinde gereken yardımın verilebileceğini ifade etti.

Hem tehlike saçıyor, hem yok oluyorlar
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir