Spor Servisi Müdürü Songuç Kürşad’ın yanında yazarlar Ogün Genç Kaçmaz, Şükrü Burağan, Levent Tezel, Can İpcioğlu, Serhan Kablan, Güren Tilki, Ebru Akgür ve Ahmet Özyaşar, gelinen süreçte neler yapılması gerektiği, liglerin durumu ve gelecek sezon yabancı kontenjanının kaldırılacak olmasının düşünülmesi konulardaki düşüncelerini açıkladılar.

Songuç KÜRŞAD:

Tüm dünya ile birlikte olağanüstü günler yaşıyoruz. Doğal olarak da her alanda olduğu gibi futbolda da dönemin şartlarına uygun olağanüstü kararlar almak ve uygulamalar yapmak durumundayız. Liglerin bitimine 8 haftalık süre kaldı. Futbol Federasyonu Başkanı Sertoğlu sürecin ta başından bellidir liglerin tescil edilmeyeceğini ve hızlandırılmış olsa bile mutlaka tamamlanacağını söyledi. Sertoğlu’nun doğru olan bu yaklaşımı UEFA’nın 55 üye federasyonla yaptığı görüşme sonrasında ortaya koyduğu ligleri tamamlayın görüşü ile uyuşmuş oldu. Kıbrıs’ın sıcak yaz ayları dikkate alınarak ve önce sağlık düşünülerek en erken zamanda bunun planlanması gerekmektedir. Ortaya çıkan bir başka gerçek de yabancı futbolcuların önümüzdeki sezon takımlarda yer almayacak olması. Yabancı futbolcuların lige kattığı heyecan ve getirdiği kaliteyi savunan birisi olarak bu karara sıcak bakmasam da kulüplerin yaşayacağı ekonomik darboğaz adına elzem bir uygulama olarak görülüyor. Ancak yabancı futbolcuları gönderirken yerli futbolcuların da sözleşme duruma getirilmesi şarttır. Böylelikle futbolun parası olan ve hevesi geçince giden kulüp başkanlı merkezli olması önlenmiş olur, piyasa döne döne 5-10 futbolcunun transferi ile sınırlı kalmaz ve ödenen ücretler arasında uçurumlar yaşanmaz.

Ogün Genç KAÇMAZ:

Yaşanan süreç olağan dışı. Dünyada da bizde de sağlık yönetimleri ve hükümetlerin aldıkları kararlarda ilkler yaşanıyor. Futbolda da durum bu merkezde, her ülke kendi koşullarına göre çıkış yolu arıyor. UEFA ulusal liglerin tamamlanması yönünde federasyonlara “tavsiye kararını” bildirdi. Ülkemizde Süper Lig ve 1.Lig’in yüzde 73’ü oynandı yani 8 maçlık periyot kaldı, bunun yanında play off-play out maçları ve Kıbrıs Kupası maçlarıyla liglerdeki takımların yarısı 11 maça çıkacak. Önce sağlık önce insan hayatı, sağlığın riske edilmesini kimse istemez. Covid-19 Koordinasyon Kurulu’ndan olumlu rapor gelirse antrenmanlar başlayacak. Futbol Federasyonu değil Sağlık Kurulu başlama usulünü gösterecek, federasyon bilimsel görüşleri de alarak takvimlemeyi yapacak. Bu nedenle bir kaşık suda fırtına koparmaya gerek yok. Kulüplerin birçoğu onay alınırsa 8 maçı Eylül ayına bırakmadan sonlandırma düşüncesinde. Bu durumda kulüpler önlerini görüp gelecek sezon için hazırlıklarını yapacak, ekonominin daralmasıyla bütçelerini aşağıya çekip öze dönüşü başlatabilecekler. Altyapılar daha iyi organize edilmelidir.

Yabancı futbolcu kontenjanının kaldırılması gündemde. Gelecek sezon yabancı hakkının bire düşürülmesinin kalite, yerli-yabancı bonservis dengesi ve geçiş sezonu açısından yararlı olacağını düşünüyorum. Her kesimin özveri göstermesi gereken dönemdeyiz. Ligi tescil veya iptal etmenin doğru bir yaklaşım olmadığını, sonucun masada değil sahada alınması gerektiğini başından beri savunuyorum. Sokağa çıkacağız ancak değişecek dünyada virüse karşı yaşamanın koşulları öğrenilmeli, spor alanlarında tedbirlerle hareket edilmelidir. Sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerin hayatımızda daha çok anlam taşıyacağını göreceğiz. Hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını herkes kabul ediyor. Önemli olan bunu fırsata çevirip futbolumuzu dizayn ederek yeniden yapılanma yoluna gitmektir.

Şükrü BURAĞAN:

Dünyada ‘sağlık’ için yapılan ancak artık tarafı ‘ekonomik’ olan futbol sektöründe sabırsızlık iyice hissedilir durumda. Milyar Euro’ların harcandığı bu ekonomik piyasa içinde futbolun yönetenleri ve büyük kulüpler bir kısım paranın geri dönüşümünü bekliyor. Yayın gelirleri, sponsorluklar, federasyonlardan ve UEFA’dan gelecek kaynaklar oldukça çekici rakamları yansıtıyor. Bu düşünceyle UEFA ‘Ligler tamamlanmalı’ derken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) UEFA’ya ‘Yapmayın’ diyor. Ekonomik pastanın dev ölçekte olduğu Avrupa futbolundan ülke şartlarına göre fazla harcanan amacı kısıtlı futbolumuza döndüğümüzde bir takım gerçeklerle yüzleşmek durumunda kalıyoruz. Sponsorluk anlaşmalarının sözlü yapıldığı, sözleşmenin olmadığı, birinci ile sonuncu arasında ciddi katkı payı farkı bulunmadığı bir futbolumuz var. Çoğu oyuncunun olaya profesyonel spor olarak değil de bir sosyal aktivite olarak baktığı, önce esas işine odaklanıp kalan zamanda da futbol oynadığı bir yapıdayız. Böyle bir yapı içinde 2 ay evde hareketsiz kalmış, kondisyondan düşmüş oyuncuların 4 haftada çakı gibi olacağını ve yaz aylarında haftada 2 maç çıkaracağını düşünmek çok mantıklı gelmiyor. Kaldı ki bu denilenlerin olması için de Mayıs ayı başında idmanların başlaması gerekiyor. 1 hafta sonra Mayıs ayına gireceğiz ve sıkı tedbirler hala yürürlükte. Her şeyden ötesi futbol gibi yoğun temasa dayalı bir oyun için bu süre hiç yeterli gelmiyor. KTFF’nin ciddi çalışan bir kurum olduğundan hiç şüphem yok. Ancak bir konuda zafiyet seziyorum. O da futbolu yönetirken sadece kulüplerin düşünülmesidir. Daha lig ne olacak belli olmadan yabancı kaldırılma kararı verilmesi bunun en sıcak örneğidir. KTFF için futbolun tüm paydaşlarını düşünerek, hassasiyetlere önem vererek ilerlemek çok daha faydalı olacaktır. Yaşanan bu sorunu nasıl halledeceğimiz konusunda geri dönüşünü alamayacağımız ‘para’ yönünü çıkarınca geriye 2 şık kalıyor. Futbol mu, sağlık mı?

Can İPCİOĞLU:

Tüm spor müsabakalarının virüs nedeni ile durdurulması sonrasında geçen zor günlerde önce sağlık diyerek hayatında devam ettiğini unutmadan hareket etmek ve heyecanla spor müsabakalarının kaderini belirleyecek kararları beklemek gayet doğal karşılanmalıdır.

Herkesin ayni fikirde olması mümkün olmamakla birlikte orta yolun bulunacağına olan inancımız tamdır. Kendi fikirlerimi paylaşmadan önce Sağlık ve Bilim Kurulunun vereceği karar sonrasında takımsal olarak idmanlardan uzak kalan sporcularımız için herhangi bir yarışa başlamadan önce belirli bir zamanın verilmesi konusunda cimri davranılmamalı ve oyuncuları yaşabilecekleri sakatlık riskini en aza düşürmeleri için onlara yardımcı olunmalıdır. Önemli olan bu sürecin uzamaması çünkü her geçen zaman işleri zorlaştıracak. Bu arada başka ülkelerin de sergileyeceği tavırlar dikkatle takip edilmeli ve örnek olarak uygulamaya geçebiliriz. Ekonomik olarak zorlanmalarından dolayı gündeme yine kulüplerin birleşmesi gelebilecektir düşüncesindeyim. Liglerin tescil edilebilmesi de mümkün olabilir. Meksika da yapılan uygulama da 5 yıl lige çıkma ve düşmenin kaldırıldığını biliyoruz. Biz de de gelecek sezon lig statülerinde yapılacak değişiklikler sayesinde Süper ligden düşme kaldırılır. Birinci ligden belli bir sayıda takım bir üst lige alınarak Süper ligi iki grupta oynatılabilir ve bunun gibi değişik uygulamalar olur. Tüm bunlar sürecin ne kadar uzayacağı ile ilgili verilecek kararlardır. Demokrasilerde çareler tükenmez.

Levent TEZEL:

Kritik günlerden geçiyoruz. Bu güne kadar gelişmiş ülkeler diye bildiğimiz ülkelerin çoğu virüsle mücadelede sınıfta kaldı. Türkiye’de sağlık sisteminin gelişmiş oluşu yaşanan üzücü ölümlere rağmen bilinçli ve sağlam bir mücadele verilmesini de beraberinde getiriyor. Ülkemizdeki durum iyi gibi gözükse de tedbiri elden bırakmamak şart. Eleştiriler olsa da alınan tedbirler yerinde. Bazı cahil cesaretliler dışarı insanımızın büyük çoğunluğunun kurallara uyması ile de geçmişten günümüze sıkıntıları olan sağlık sistemimiz içerisinde iyi bir mücadele veriliyor. Güney Kıbrıs’ta da virüsle yoğun bir mücadele var. Ancak her geçen gün artan vaka sayısı sadece onlarda değil bizim tarafta da ciddi bir tedirginlik yaratıyor.

Virüs tehlikesi azalıp alınacak tedbirlerle iş yerleri yavaş yavaş açılsa bile Türkiye ve Güney Kıbrıs’ta sıkıntı devam edeceği için bunun ekonomik yansımaları olacaktır. Bu sıkıntı sadece ülkemiz maliyesini değil spor kulüplerimizi de olumsuz etkileyecektir. Yöneticilerin fedakarlıkları yanında sadece ülkemize özgü olan “modern dilencilik” denilen modelle yönetilen kulüplerimiz yeni dönemde doğal olarak azalacak gelirleriyle beraber 2020-2021 sezonunun sonunu nasıl getirecekleri konusunda akla karayı seçeceklerdir.

Maçlar başlayacak mı başlamayacak mı tartışması aldı başını gidiyor. Her ne kadar maçlar oynanacak dense de daha sonra topun bir anlamda Sağlık Kurulu’na atılması, karar alıcıların inisiyatif alma ve sporcu sağlığı gibi kritik bir konuda zorlandıklarını gösteriyor. Diğer taraftan futbolculardaki kafa karışıklığı, sporcu ailelerindeki tedirginlik de önemsenecek bir konudur. Bir de federasyon tarafından her şey netleşmeden yabancı oyuncularla ilgili yapılan zamansız bir açıklama var. Bu lig tamamlanacaksa ve bu durum Eylül ayına sarkacaksa seneye olmayacaklarını bilen bazı yabancı oyuncuların başına çare arama düşüncesi ile adadan ayrılma durumunu ortaya çıkabilir. Bu da çok daha başka sıkıntılar yaşatmaya adaydır.

Serhan KABLAN:

Tüm dünya ile birlikte ülkemizi de saran ve dünyada binlerce kişinin ölümüne neden olan Covid-19 salgını nedeniyle yaklaşık iki aydan beridir futboldan uzak kaldık. Bu süreçte futbolumuzun geleceği konusunda bir çok görüşler ortaya konuldu. Futbolumuzun patronu Hasan Sertoğlu, liglerin bir şekilde tamamlanması konusunda ısrarcı bir tutum sergilerken, motivasyonlarının kaybolduğunu dile getiren futbolcuların yanında kulüp başkanları ve teknik adamların elleri kolları bağlı durumda. Maddi ve manevi yönden şu anda çöküş dönemi geçiren kulüplerin ayağa yeniden kaldırılması için kafa yorulmalı ve çözüm yolu üretilmelidir.

Sağlığımız her şeyden önemlidir. Ne futbol nede başka bir şey bunun önüne geçemez. Fakat sürecin bu seyirde devam etmesi ve vaka sayısının artmaması durumunda bir aylık bir sürenin ardından yavaş yavaş geri dönüş için adımlar atılabilir. Dünyada örnekleri olduğu gibi antrenmanlara başlanmadan önce gerekirse test yapılarak bir nebze de olsa tedirgin olan futbolcuların içleri rahatlatılabilir.

Futbolculardan ellerini taşın altına konulması ve maaşları konusunda insaflı davranmaları istenirken, gün gelir yemedikleri hakaret ve küfür kalmayan futbolcuların da düşünülmesi gerekiyor. Kulüpler de kendilerine göre haklılar fakat sahada ter döküp, emek veren ve camialarının başarısı için canla başla mücadele edenlerin de onlar onların olduğunu göz ardı edilmemesi gerekiyor.

Yabancı oyuncu konusuna gelirsek, onların her zaman futbolumuzu güzelleştirdiğini sadece bizler değil sahada ortaya koydukları performanslarla kendileri fazlasıyla gösteriyor. Attıkları golleri ve sahada verdikleri mücadeleleri büyük bir keyifle izliyoruz. Fakat bu süreç sonunda kulüplerin maddi yönden zora gireceği de düşünülürse, gelecek sezon olmayıp, bir sonraki sezonda yeniden yabancı oyuncu getirilebilir. Geçiş döneminde bir çok sorunla karşı karşıya kalacağımız bir gerçek. Bunun üstesinden gelinebileceği ve sürecin doğru yönetilmesi durumunda aşılabileceğini düşünüyorum…

Güren TİLKİ:

Olağanüstü gelişen bu durumda maçların ertelenmesi gayet normaldi. Futbol federasyonu bundan sonra ki süreçte sağlığı ön plana çıkarıp bilim kurulu ve sağlık kurulunun vereceği karara göre hareket etmelidir. Şu anda bakıyorum gerek başkanlar gerekse teknik adamların birçoğu ligdeki konumlarına göre yorum yapıyorlar. Federasyon bu konuda duygusal davranmamalı icap ederse önümüzdeki sezonu feda etmeli bu yılki ligi ne zaman başlatacaksa düzgün bir şekilde başlatıp düzgün bir şekilde bitirmeli. Sırf bu lig tamamlansın diye Yazın sıcağında haftada 2 maç yaparak birbirimizi kandırmaya gerek yok icap ederse bu sezonu Eylül de başlatıp düzgün bir şekilde bitirecek ve önümüzdeki yılın planlamasına ekonomik duruma göre karar verip devam edecektir. Özellikle bu yılın başında büyük yatırım yapan MTG, Mesarya gibi takımların hakkını yemeye kimsenin hakkı yoktur. Önümüzdeki yılın planlamasını yaparken ekonomik duruma göre yabancı kısıtlaması gidilebilir ama yabancı tamamen kaldırılması futbolda kaosu da beraberinde getirir. Kalite çok düşer futbolu geçmiş sezonlarda bakan yaşlı futbolculara bile kapılar açılır. Dolayısı ile azaltılabilir tamamen kaldırılmaması lazım.

Ebru AKGÜR:

Dünyayı sarsan Koronavirüs her alanı etkilediği gibi futbolu da etkilemiştir. Dünyada yapılan uygulamaları da inceleyerek ülkemize uyarlamamız gerekmektedir. Mayıs ayında antrenmanların kontrollü bir şekilde başlayabileceğini düşünüyorum. KKTF nin belirleyeceği hazırlık döneminin ardından ki bu dönem 3 haftadan az olmamalıdır liglerin tamamlanarak yeni sezon için planlamaya geçilmesi gerekmektedir. Özellikle futbol için alınacak kararların sadece ekonomik yönünü değil ,futbolun gelişmesinin önünü kesecek faktörleri de göz önüne alınarak değerlendirme yapılmalıdır. Çünkü en çok tartışılan konu yabancı oyuncu sayısı ve maliyetleridir. Kaliteli yabancı oyuncuların lige katkısı ise asla yadsınamaz. Yabancısız bir lig planlanacaksa yerli oyuncuların özellikle yıldız dediğimiz futbolcuların ücretleri tavan yapacaktır bu çok net. Yani yine mali durumu iyi olan kulüp en iyi yerli oyuncuları toplayacaktır. Futbolun tüm paydaşlarından süreci her açıdan değerlendirerek karar üretmelerini bekliyoruz.

Ahmet ÖZYAŞAR:

İçinde bulunduğumuz dönem ve yaşadıklarımız birçoğumuz için belki de aklımızın ucandan geçmeyecek olaylardı. Mart ayının ortalarında Korona virüs hayatımıza ilk girdiği zaman tüm spor kamuoyu bu kadar uzun bir ara olacağını hiç düşünmemişti bile. Bundan dolayıdır ki birçok sporcu çok kısa süre sonra yeniden müsabaka yapacakmış gibi bireysel idmanlarına devam etmişti. Fakat süreç uzadıkça ve tünelin sonunda ki ışık görülmedikçe sporu yönetenler ve sporcular ciddi bir motivasyon kaybı yaşadı. Bununla beraber birçok sporcu bireysel çalışmayı bıraktı. Kısaca artık her şeyin başına dönmüş gibiyiz. Bundan dolayı yeniden müsabakalar yapmak hiç kimse için kolay olmayacaktır. Başta sporcu sağlığı da düşünülerek müsabaka takvimlerinin çok iyi ayarlanması gerekir. Ayrıca içinde bulunduğumuz durumun yarattığı ve uzun süre yaratacağı ekonomik şartlar her kesimi olduğu gibi elbette sporumuzu da ciddi şekilde etkileyecektir. Bu yaşanan krizi fırsat ortamına çevirmek tüm spor paydaşlarının elindedir. Özellikle ekonomik anlamda küçülme yaşayacağımızın kesin olduğu bu ortamda altyapılara daha fazla önem vermek, kısa değil orta ve uzun vadeli planlar yapmak tüm spor camiasını ekonomik anlamda rahatlatacağı gibi uzun vadede yetenekli daha çok sporcumuzun ortaya çıkmasını sağlayacaktır. Geçmişte özellikle ekonomik açıdan yapılan büyük hatalardan bu virüs sayesinde çıkaracağımız çok büyük dersler olabilir. Bundan dolayı bu hatalarımızı daha iyi analiz ederek artık öz kaynaklarımız kadar büyümenin ve hareket alanı yaratmanın zamanı gelmiştir.