1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Virüsün ekonomik etkisi yıllarca sürecek

Virüsün ekonomik etkisi yıllarca sürecek

Dünyayı kasıp kavuran yeni tip Koronavirüs salgını can yakmaya devam ederken, ekonomik dengeleri de alt üst etti. Ekonomistler, ülkemizin derinden etkileyen bu durum sonrası her şeyin bir anda eskisi gibi olmayacağı uyarısında bulundu:

featured


İNSAN HAYATINDAN 10 YIL ÇALACAK… Ekonomist Mehmet Saydam, Koronavirüs’ten sonra bugüne kadar alıştığımız tüm ekonomik modellerin, ticaret şekillerinin, kişisel tüketimlerdeki önceliklerin, birikim tutarlarının, lüks tüketim alışkanlıklarının, zaruri ihtiyaçlara ayrılan fonların, sağlık giderleri ve buna benzer birçok şeyin köklü değişikliğe uğrayacağını söyledi. Saydam, Covid-19 kaynaklı bu değişimin uzunca bir süre belki de 10 yıl insan hayatını etkileyeceğini ifade etti

“EKONOMİNİN DÜZELMESİ UZUN ZAMAN ALACAK”… Ekonomist Erdal Güryay, en kısa sürede gereken önlemler alınarak iş yerlerinin peyderpey açılması gerektiğini savunurken, Ekonomist Göksel Saydam, hastalık minimize edildikten sonra açılması gerektiğini söyledi. Güryay ve Saydam, açılan dükkanlara talebin az olacağını belirterek, ekonominin yeniden toparlanmasının uzun zaman alacağını vurguladı.

Ceren ÖZBİL-Eniz ORAKCIOĞLU

   Çin’in Wuhan kentinde başlayıp dünyaya yayılan yeni tip Koronavirüs salgınındaki vaka ve can kaybı her geçen gün artarken, dünyadaki ekonomik dengeleri de ciddi anlamda etkiliyor.

   Salgın nedeniyle birçok ülkenin sağlığa ayırdığı bütçeyi artırdığı bilinirken, bazı şirketlerin de üretimlerini durdurması ya da ürettiği ürünlerde değişikliğe gitmesi dikkat çekiyor.

   Ayrıca ülkeler arası uçuşların durması ve otellerdeki rezervasyonların iptal edilmesinin de ülkelerin ekonomik durumlarını ciddi anlamda etkileyeceği, bilinen ekonomik sıkıntılar arasında yer alıyor.   

   Ekonomistler, kapalı dükkan ve işyerlerinin açılması konusunda başbakanla aynı fikirde olsa da, bu yerlere talebin az olacağını ve ekonominin düzelmesinin uzun zaman alacağını belirtti.

   Ekonomist Mehmet Saydam, Koronavirüs salgınının sona ermesinin ardından dünyanın ekonomik anlamda nasıl etkileneceğini KIBRIS’a değerlendirdi.

   Saydam, salgının ardından insanların tüketim alışkanlıklarından tutun da, ülkelerin ekonomik modellerine kadar birçok alanda köklü değişiklik olacağını anlattı.

   Ekonomist Erdal Güryay, en kısa sürede gereken önlemler alınarak iş yerlerinin peyderpey açılması gerektiğini belirtirken, iş yerleri açılırken insanların tıkış tıkış olduğu kahvehane gibi yerlerin ise bir süre daha kapalı kalması gerektiğine vurgu yaptı.

   Güryay, belli alanlar açılsa bile buralara çok büyük bir talep olmayacağının altını çizerek, ekonominin toparlanmasının uzun bir süre alacağını, bu sürenin bir yıla kadar uzayabileceği kaydetti.

   Ekonomist Göksel Saydam, bazı iş yerlerinin veya esnafların hastalık minimize edildikten sonra bir yerden başlanıp açılması gerektiğine dikkat çekerek, tek başına çalışan berber, kuaför, makinist, tesisatçı gibi yerlerin gerekli önlemler alındıktan sonra çalışmaya başlayabileceğini kaydetti.

   Paket servisleri ve inşaat sektörünün ekonomiyi hareketlendirmeyeceğini vurgulayan Saydam, sürecin uzaması durumunda hükümetin bankalardan borçlanması ve Türkiye’den yardım almasının şart olduğunu belirtti.

Mehmet Saydam: Köklü değişiklikler olacak

   Ekonomist Mehmet Saydam, Koronavirüs’ten sonra bugüne kadar alıştığımız tüm ekonomik modellerin, ticaret şekillerinin, kişisel tüketimlerdeki önceliklerin, birikim tutarlarının, lüks tüketim alışkanlıklarının, zaruri ihtiyaçlara ayrılan fonların, sağlık giderleri ve buna benzer birçok şeyin köklü değişikliğe uğrayacağını söyledi.

   Saydam, Covid-19 kaynaklı bu değişimin uzunca bir süre, belki de 10 yıl insan hayatını etkileyeceğini ifade etti ve şirketler bazında dahi ticari ilişkilerde yeni bir dönem başlayacağını belirtti.

   Saydam, bu sürecin bize Avrupa’da, Almanya ve Türkiye dışında diğer ülkelerde sağlığın ne kadar kötü yönetildiğini gösterdiğine işaret ederek, şöyle konuştu:

   “Başta İngiltere, İtalya ve İspanya, duruma en basit örnektir.  Bu nedenle Avrupa Birliği’ne bağlı ülkelerin sağlık giderleri artacaktır.

   Devlet güvencesi ile yönetilen Türkiye ve Kıbrıs’taki sağlık sektörü de yapılacak düzenlemelerle, özel sağlık sigortaları ile daha cazip hale getirilecek ve kamudaki sağlık sektörünün özele kayması gerekecektir.  Böylece daha yüksek kalitede hizmet verilmesi sağlanmalıdır.

   Bu anlamda belki de sosyal sigortalara ödenen sağlık bedellerinde bir düzenlemeye bile gidilebilir. Çünkü Covid-19 bize çok şey öğretti ve bunlar arasında da sağlık konusunda Avrupa’nın sınıfta kaldığı da var”.  

“Tüketim alışkanlıklarında değişiklik olacak”

   Mehmet Saydam, halkın artık lüks alışkanlıklarını sınırlayacağına dikkat çekerek, “Artık halk, pahalı arabalar alma, çocuklarını özel okula gönderme alışkanlıklarından yavaş yavaş uzaklaşacak. Kısacası halkın tüketim alışkanlıklarında da değişiklik olacak” şeklinde konuştu.

Güryay: İş yerleri peyderpey açılmalı

   Ekonomist Erdal Güryay, Koronavirüs sebebi ile yaşanan bu olağan üstü dönemde ülkede ekonomi diye bir şeyin kalmadığına dikkat çekerek, en kısa sürede gereken önlemler ve dezenfekteler yapılarak iş yerlerinin peyderpey açılması gerektiğini vurguladı. Güryay, iş yerleri açılırken insanların tıkış tıkış olduğu kahvehane gibi yerlerin ise bir süre daha kapalı kalması gerektiğini ifade etti.

   Güryay, “uzun bir süre daha esnaf ve iş yerleri kapalı kalması halinde daha da kötüye giden bir ekonomi ülkeyi bekliyor” diyerek, hükümetin yavaş yavaş ekonomiyi canlandırmak adına adımlar atması gerektiğinin altını çizdi.

   Güryay, çiçekçiler, küçük esnaf ve Başbakan Ersin Tatar’ın da dile getirdiği gibi paket servisler ile inşaat sektörünün hizmete açılabileceğini belirtti.

   İnsanların gelirlerinin ve birikimlerinin tükenmek üzere olduğuna dikkat çeken Güryay, bu şekilde sürecin devam etmesi halinde hükümetin ekonomik anlamda altından kalkamayacağını söyledi.

“Ekonominin toparlanması 1 sene alabilir”

   Güryay, küçük esnafın kapılarını açsa bile buralara çok büyük bir talep olmayacağının altını çizerek, vatandaşın bir süre zorunlu ve acil ihtiyaçları giderebilmek için para harcayacağını kaydetti.

   Güryay, ekonominin toparlanmasının uzun bir süre alacağını söyleyerek, bu sürenin bir yıla kadar uzayabileceğine dikkat çekti.

   Devletin her zaman bütçe açığı olduğunu hatırlatan Güryay, bu süreçte vergilerin de toplanamamasının devlete ekstra bir külfet olduğunu söyledi.

   Güryay, eğer dükkanlar ve işyerleri açılmazsa hükümetin çalışanların maaşlarını ödeyebilmek ve işyerlerine destek olabilmek için çok büyük oranda borçlanması gerekeceğini belirterek, borçlanmanın da büyük bir sorun oluşturacağını, zaten devletin bir borç yükünün olduğunu vurguladı.

   Güryay, diğer bir seçeneğin ise Türkiye’den yardım gelmesi olduğuna dikkat çekerek, Türkiye’den yardım gelmezse hükümetin çok büyük bir ekonomik sıkıntı içerisine gireceğini kaydetti.

   Güryay, tanınmayan bir ülke olmamızdan dolayı yurtdışından da herhangi bir yardım görmediğimizi hatırlattı.

Göksel Saydam: Ekonomi

konseyi oluşturulmalı

   Ekonomist Göksel Saydam, yaşanan süreci ve ekonomiyi değerlendirerek sağlığın her şeyin önünde geldiğini vurguladı. Saydam, sağlık yoksa ekonominin de olmayacağını, ama tek başına sağlığın da yeterli olmadığını söyleyerek, insanoğlunun en başta gıdaya ve temizliğe ihtiyaç duyduğunu kaydetti.

   Saydam, hükümetin tedbir ve destek paketini eleştirerek, “kamu yine öz evlat, özel sektör üvey evlat” şeklinde değerlendirmede bulundu.

   Sağlık konseyi oluşturulmasını doğru bir hareket olarak değerlendiren Saydam, ekonomi konseyi oluşturulmamasını ise eleştirdi. Saydam, uzman ekonomistlerden oluşan bağımsız ve tarafsız bir ekonomi konseyinin şart olduğunu, ama hükümetin konseyi oluşturma niyeti olmadığını vurgulayarak, Bakanlar Kurulu’ndaki 10 bakanın da kendini “süper ekonomist” olarak gördüğünü savundu.

   Saydam, restoranların paket servislerinin hizmet vermeye başlaması yönündeki düşüncenin hayata geçirilebileceğini fakat bunu yaparken sağlık konseyinin devreye girerek belirli koşulları oluşturması gerektiğini belirtti. Saydam, gerekli tedbirler alınmazsa virüsün başka şekilde yayılacağını da söyledi.

   Paket servisleri ve inşaat sektörünün ekonomiyi hareketlendirmeyeceğini savunan Saydam, kapanan

dükkanların ve restoranların zaten belirli bir stoku olduğunu bu nedenle de ithalata veya pazarlama şirketlerine bir katkı sağlamayacağını belirtti.

   Saydam, herkesin evde kaldığı süreçte yemek yaptığını, hatta ekmek bile yapmaya alıştığının altını çizerek, paket servisin çok talep görmeyeceğini söyledi. Saydam, “belki öğrenci ve bekarlar bir miktar talep gösterir ama onların da bu ekonomik zorluklarda ceplerinde para kaldıysa” şeklinde konuştu.

   Göksel Saydam, bazı iş yerlerinin veya esnafın hastalık minimize edildikten sonra bir yerden işe başlaması gerektiğine dikkat çekerek, tek başına çalışan berber, kuaför, makinist, tesisatçı gibi yerlerin gerekli önlemler alındıktan sonra çalışmaya başlayabileceğini kaydetti.

“Süreç uzarsa borçlanmak

ve TC’den yardım şart”

   Saydam, başka ülkelerin dükkanları kapatırken, kapalı sektörlere ve çalışanlarına ayakta kalabilecekleri kadar bir can suyu ödediğini söyledi.

   Sürecin uzaması durumunda hükümetin bankalardan borçlanması ve Türkiye’den yardım almasının şart olduğunu belirten Saydam, bu borçlanma ve yardımla özel sektördeki kapalı yerlere ve çalışanlara destek verilmesi gerektiğine dikkat çekti.

   Saydam, ülkemize kadar ulaşan salgın hastalık karşısında hükümetin tedbirsiz yakalandığının altını çizerek,  devlet olarak kara günler için bir köşeye akçe konması gerektiğini vurguladı. Saydam, en kısa zamanda olağanüstü durumlar için fon oluşturulması gerektiğini ve bu fon için kaynak aranması gerektiğini kaydetti.

Virüsün ekonomik etkisi yıllarca sürecek
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir