1. Haberler
  2. Ekonomi
  3. TL varlıklar baskı altında

TL varlıklar baskı altında

Küresel pazarda haftanın ilk işlem gününde BIST, GOP'lara uyumlu seyretti fakat dolar/TL paritesi yine negatif ayrıştı

featured


Uluslararası piyasalarda haftanın ilk işlem gününde Türkiye içinde ve Avrupa’da veri akışı yoğundu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye içinde işsizlik oranı eylül periyodunda yüzde 14’ten yüzde 13,8’e geriledi ancak geçen yılın aynı ayına göre deyüzde 2,4 oldu. 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı Eylül 2019 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 817 bin kişi artarak 4 milyon 566 bin kişi oldu.

Takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi Ekim 2019’da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,9 arttı. Aynı ayda gıda, içecek ve tütün satışları yüzde 0,2, otomotiv yakıtı hariç gıda dışı satışlar yüzde 9,2; otomotiv yakıtı satışları ise yüzde 5,8 bandında yükseldi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi de Ekim 2019 dahilinde bir önceki aya göre yüzde 0,2 azaldı. Aynı ayda gıda, içecek ve tütün satışları yüzde 0,2;yine otomotiv yakıtı hariç gıda dışı satışlar 0,2; otomotiv yakıtı satışları da yüzde 0,2 düştü.

Merkezi yönetim bütçesi, kasımda 7,8 milyar Türk lirası (TL) fazla verdi. Ocak-Kasım 2018 döneminde 54,5 milyar TL açık veren bütçe, Ocak-Kasım 2019’da ise 92,9 milyar TL açık verdi ve yıllık hedef olan 80 milyar liranın oldukça üzerine çıktı.2018 yılı ocak-kasım döneminde 17,3 milyar TL faiz dışı fazla verildiği halde, 2019 yılı ocak-kasım periyodunda 2,8 milyar TL faiz dışı fazla verildi.

ABD-Türkiye gerginliği yine aktör

Siyasi tarafta ise Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geride bıraktığımız hafta sonu yaptığı açıklamalar sonrasında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Türkiye arasında olası gerginlik riski yeniden gündeme geldi. Cumhurbaşkanı’nın ABD’den gelecek yaptırımlar karşısında üsleri kapatabileceklerini ve kesinlikle taviz verilmeyeceğini açıklaması da TL varlıklarda baskı oluşturdu.

ABD ve Çin arasındaki görüşmelerde iyimser açıklamalar gelmesi ile Amerikan doları küresel piyasalarda gerilerken, TL’nin negatif ayrışması nedeniyle kur 5,85’e yükseldi. Borsada ise fiyatlama gelişen ülke paralarına (GOP) paraleldi ve yükseliş devam etti. BIST de dün 111 bin puana çıkarak son ayların zirvesini gördü.

Avrupa’da ise dün imalat sanayi endeksi (PMI) verileri izlendi. Almanya’da imalat PMI,aralıkta da gerilerken; hizmet PMI değişim göstermedi. Euro Bölgesi’nde ise markit bileşik PMI 50,6 ve imalat PMI 45,9’a geriledi.İngiltere’de imalat ve hizmet PMI son zamanların en düşük seviyesine geriledi. Haftanın ilk işlem gününde dolar, küresel piyasalarda gerilerken; altın ise bin 477 dolar seviyesinde sakin seyir izliyor.

Ticaret savaşları mercek altında

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) son faiz indirimi ve indirimlerin devam edeceği sinyalinin ardından sınırlı yukarı hareket gözlenen dolar/TL kuru, haftaya 5.82’nin üzerinde başlarken; küresel gelişmeler ve ABD ile ilişkilerin seyri izlendi. Dün Türkiye içinde işsizlik ile bütçe verileri açıklandı. Türkiye dışında ise Almanya imalat ve hizmetler PMI, Euro bölgesi imalat ve hizmetler PMI, ABD New York Fed imalat endeksi ve ABD markit imalat PMI kamuoyuna duyuruldu.

Ekonomist çözümlemelerinde, ABD ile Çin’in bir anlaşmaya varmış olmasının piyasalarda olumlu bir hava yaratabileceği ancak TL’de bir miktar negatif ayrışma görülebileceği belirtiliyor.Erdoğan’ın açıklamalarının ardından ABD ile ilişkiler de yakından izleniyor.ABD Senatosu,geçtiğimiz perşembeoybirliğiyle Ermenilerin yüzyıl önce soykırıma uğradıklarını tanıyan yasa tasarısını geçirdi. Bu adım, Türkiye’nin tepkisini çekerken; zaten sorunlu olan ABD-Türkiye ilişkilerini daha da gerdi.

Öte yandan Erdoğan, önceki akşam yaptığı açıklamalarda, ABD Kongresi’nde Türkiye aleyhine yaptırım gibi kararlar alınması halinde Ankara’nın mütekabiliyet esasında cevap vereceğini, ancak gerekmesi halinde Türkiye’deki ABD üslerinin de kapatılabileceğini söyledi. Dünya borsaları, ABD ve Çin’in birinci aşama ticaret anlaşmasında mutabık kaldıklarını açıklaması ve Avustralya’da para politikasının gevşetileceği beklentileriyle yaklaşık sekiz ayın zirvesini gördü ancak kâr realizasyonu ve anlaşmanın detaylarına ilişkin temkinlilik kazanımları sınırladı.

“İndirimler risk faktörünü katlıyor”

TCMB, yılsonu itibarıyla enflasyonun Ekim Enflasyon Raporu’nda verilen öngörülerin alt sınırına yakın gerçekleşebileceğine işaret ederek, politika faizini 200 baz puan (bp) indirimle yüzde 12 seviyesine çekerken; analistler, bundan sonra indirimlerin sınırlı bir şekilde devam edeceği görüşünde. Merkez Bankası, son dört Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında arka arkaya yaptığı indirimlerle politika faizini toplamda 12 puan düşürürken, bankacılar göre bu adımların henüz TL’de negatif etkisi sınırlı olsa da önümüzdeki dönemde riskleri artırıyor.

Faiz indirimlerinin devamı beklenirken, Erdoğan ise önümüzdeki yıl faizlerin tek haneye ineceğini söylüyor. Bu, önümüzdeki yıl faizlerin en az 225 baz düşmesi anlamına gelirken, bankacılara göre koruma kalkanı olan reel faizin azalması TL’nin artan ya da gerçekleşen risklere karşı zayıf kalmasına neden olacak.

Keza, son dönemde TL’nin oynaklığı oldukça azaldı. Ağustos 2018 kur krizi döneminde 60 seviyesine yaklaşarak tarihi zirveyi test eden 1 ay vadeli ima edilen volatilite, bugünlerde tek hanede seyrediyor. Geçen cuma yaşanan hafta kapanışında 5.8120 seviyesinden kapanan dolar/TL, dün Türkiye saati ile (TSİ) 09.25’te 5,8225/5,8240 seviyesindeydi.

TL varlıklar baskı altında
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir