Girne Amerikan Üniversitesi (GAÜ) Siyasal Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Öğretim Görevlisi ve Uluslararası Güvenlik Araştırmaları Merkezi Direktörü Dr. M. Sadık Akyar, BM’in 74’üncü Genel Kurulu’nda konuşan TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın’ın İran’ı hedef alan açıklamalarının, uluslararası ilşikiler ve dünya siyaseti bakımından önemli olduğunu söyledi.
Toplantıda, iklim değişikliği, BM 2030 yılı sürdürülebilir prensiplerinin ele alınan ana konular arasında olduğunu ifade eden Akyar, Danimarkalı 16 yaşındaki aktivistin dünya liderlerini suçlayan konuşmasının dikkat çekici olduğunu belirtti.
KIBRIS Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ali Baturay’ın KIBRIS TV’de dunduğu “Markaj” programına konuk olan Akyar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Genel Kurulda yaptığı konuşmanın içerik ve sunuş olarak iki boyutta değerlendirilebileceğini söyledi. Erdoğan’ın konuşmasının Ankara Zirvesi’nde dikkat çektiği konuların bir özetiyle başladığını ifade ederek şöyle devam etti:
“Bunlar; sığınmacıların durumu, geri dönüşleri ve güvenli bölge ile ilgiliydi. Güvenli Bölge’nin tesisi konusunda Türkiye’ye siyasi ve ekonomik anlamda destek verilmesi durumunda, Güvenli Bölge’nin Rakka ve Deyrizor’a kadar uzatılabileceğini ve böylece yaklaşık üç milyon sığınmacının geri dönebileceğini bir kez daha BM kürsüsünden tüm dünyaya ilan etmiştir”.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın küresel meselelerle ilgili, Türkiye’nin görüş ve politikalarını açıkladığını ifade eden Akyar, dünyanın başına bela olan; ırkçılık, yabancı düşmanlığı ve İslamafobia hakkındaki konuşmasına işaret etti.
“Eleştirdi, kınadı”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın küresel meselelerle ilgili, Türkiye’nin görüş ve politikalarını açıkladığını ifade eden Akyar, dünyanın başına bela olan; ırkçılık, yabancı düşmanlığı ve İslamafobia hakkındaki konuşmasına işaret etti.
Akyar, İsrail’in Filistin ve Filistin halkına yaptıkları, toprak ilhakları, Mısır’ı Mursi’nin mahkeme salonunda ölmesi, Suudi Arabistan’ı ise Cemal Kaşıkçı olayından dolayı sert şekilde eleştirdiğini, kınadığını ifade etti.
Akyar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın daha sonra Karabağ, Myanmar’da Rohinga Müslümanları’nın dramı, Libya ve Doğu Akdeniz konusundaki görüşlerini açıkladığını söyledi. Akyar, şöyle dedi:
“Cumhurbaşkanı’nın konuşmasından şu sonuçların çıkarılabileceği öngörülmektedir. Türkiye, Suriye meselesinin çözümü için artık tüm ülkelerin ve BM’in inisiyatif almasını istemektedir. Türkiye’nin İsrail ve Mısır ile ilişkilerinde yakın ve orta vadede bir iyileşme olmayacağı, ilişkilerin bu şekilde seyredeceği öngörülmektedir. Eğer İsrail ve Mısır’da halen işbaşında bulunan Netenyahu ve El Sisi’nin bir şekilde hükümet ve devlet başkanlığı görevlerinden ayrılmaları durumunda, belki yeni hükümetler ile ABD’nin de etkisiyle ilişki kurulabilir.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Libya ve Doğu Akdeniz konusunda kısmen yumuşak ve pozitif bir konuşma yapmıştır. Özellikle Doğu Akdeniz konusunda “win-win” konusunu tekrar gündeme getirmiş ve paydaş ülkelere çağrısını yinelemiştir. Erdoğan’ın konuşmasının ikinci yönü olan sunuş teknikleri konusunda dikkat çeken konular vardır.
Cumhurbaşkanı açıklamalarını yaparken konusuna göre, Aylan Bebek, Filistin topraklarının 1948’den itibaren nasıl İsrail tarafından ele geçirildiğini gösteren harita, Suriye’deki güvenli bölge haritaları ile konuşmasını desteklemiştir. Ayrıca sosyal medya kullanılarak, cumhurbaşkanının konuşması canlı olarak yayınlanmıştır. Takip edebildiğimiz kadarıyla sosyal medya anonsları Türkçe ve Arapça olarak yapılmıştı. Bu bildirimlerin Arapça’nın yanında BM’nin diğer resmi dilleri ile yapılması veya İngilizce olarak da yapılması daha etkili olabilirdi.
Türkiye, BM Genel Kurul toplantısına iyi şekilde hazırlanmıştı. Bu nedenle Dişişleri Bakanlığı ekibini ayrı olarak kutlamak gerekir. Çünkü takip edebildiğimiz kadarıyla Türkiye; iklim değişikliklerinden, atıklara, yerel yönetimlere kadar bir çok konuda çok taraflı ve ikili görüşme gerçekleştirmiş, hemen hemen her organizasyon ve etkinlikte yer almıştır. Dolayısıyla Genel Kurul hazırlıklarını koordine eden Şerpa veya Şerpaların hakettikleri payeyi almalarını ümit ediyoruz”.
“BM 75’inci Genel Kurulu
Başkan adayı; Volkan Bozkır”
Sadık Akyar, Türkiye için önemli bir gelişmeye de dikkat çekerek Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Emekli Büyükelçi ve bir dönem AB Bakanlığı da yapan Volkan Bozkır’ın BM 75’inci yıl Genel Kurulu için Başkanlığa aday gösterildiğini söyledi.
Türkiye’nin de dahil olduğu Batı grubundan şu ana kadar başka bir aday açıklaması olmadığını belirten Akyar, Batı grubundan başka aday çıkmaması durumunda, Volkan Bozkır’ın Batı grubunun adayı olarak, diğer gruplar tarafından üzerinde anlaşmaya varılması halinde, tek aday olarak seçime gidilmeden bu göreve getirilebileceğini ifade etti. Akyar, Bu nedenle, bu konunun BM’nin 75’inci kuruluş yılında önemli olduğunu ve üzerinde çalışılması gerektiğini söyledi.
“Körfezdeki gerginlik devam ediyor”
Sadık Akyar, Suudi Arabistan’daki rafineri saldırısı sonucunda ABD-Suudi Arabistan ve İran arasındaki gerginliğin hem uluslararası gündemde, hem de BM gündeminde konuşulmaya devam ettiğini belirtti. ABD Başkanı Trump’ın İran’ı; İran’ın ise ABD’yi suçladığını söyleyen Akyar, ABD’nin Trump’ın konuşmasından saatler sonra, Suudi Arabistan’a aralarında Patriot sistemlerinin de olduğu 200 kadar asker, silah ve teçhizat gönderileceğini açıkladığın kaydetti.
Akyar, BM zirvesi öncesinde, Almanya-İngiltere ve Fransa rafineri saldırısından İran’ı sorumlu tuttuklarını açıkladıklarını anımsatarak “Bu nedenle, yaklaşık altı ay önce Suudi Arabistan’a silah satışı ambargosu koyan ve yaklaşık bir hafta önce bu kararını yenileyen Almanya, belki bu açıklamadan sonra Suudi Arabistan’a silah satışını tekrar serbest bırakabilir. Zirve esnasında BM Genel Sekreteri Guiterres’de körfezde yaşanan bu gerilime dikkat çekmiş ve sonuçlarının felaket olabileceğini belirtmişir” dedi.
“Türkiye-ABD ticaret hacmi
hedefi; 100 milyar dolar”
Akyar, Türkiye’nin ABD ile son zamanlarda problemler yaşasa da, her iki taraftan ekonomik anlamda ilişkilerin geliştirilmesi için adımlar atıldığını belirtti.
Önce ABD Ticaret Bakanı, daha sonra Trump’ın açıklamalarıyla Türkiye ve ABD arasında, halen 45-50 milyar dolar civarında olan ticaret hacminin yaklaşık 100 milyar dolara çıkarılması için görüş birliğine varıldığını ifade eden Akyar, ABD’nin F-35, Patriot diğer askeri ekipman satışının yanında, Türkiye başta alüminyum olmak üzere çelik ve demir ile buna karşılık vermesini beklendiğini kaydetti.
Akyar, “Bu gelişmenin, ABD ve Çin arasında yaşanan ticaret savaşı ve kota uygulamaları yüzünden, Çin’in rekabet gücünü kaybettiği ürünlerde Türkiye’nin yararına olacağı öngörülmektedir. Ayrıca ticaret hacminin artırılması kararından, Türkiye’nin F-35 programına devam deceği sonucu da çıkarılabilir” dedi.



















Yorumlar kapalı.