“MÜZEVİRLİKLE SİYASET YAPMA ALIŞKANLIKLARI VAR”… “Paket imzalanmaması konusunu kaç kez mecliste izah ettik ama her meclis oturumunda Tatar (Ersin Tatar) ve diğerleri, sorgulamaya devam etti. Bir gün yine meclis kürsüsüne cevap vermeye çıktım, UBP vekillerinden, ‘anlat anlat da sana inanmayacağız’ diye tepki geldi. Ben de ‘Madem ki inanmayacaksınız bana, benim açıklama yapmama gerek yok. Gidin Sayın Erdoğan’a sorun, o anlatsın size’ dedim. Bunu Allah bilir nasıl götürdüler (Türkiye’ye)… Çünkü müzevirlik yaparak siyaset yapma alışkanlıkları var.”
“ERSİN TATAR VE SUNAT ATUN BİZİ TÜRKİYE’YE ŞİKAYET ETTİ”… “Merkez Bankası’ndan avans çekmem konusunda saçma sapan iddialarla çıktılar, Türkiye’ye gittiler yasal değil yapılan diye şikayet ettiler. Ersin Tatar ve Sunat Atun ve engellediler. Türkiye’de yasal değil, çünkü para basma imkanı var ama bizde Merkez Bankası’nın 34’üncü maddesi emredicidir. Yasayı anlattık; ‘gönderin para ihtiyacım kalmasın ama göndermiyorsanız ihtiyacım vardır kullanacağız’ dedik. Olmadı… Başka yerlerden para bulduk, ödemelerimizi yaptık. Kudret, bütün bu attığım adımların önüne geçme gayretini ortaya koydu. Bu 15 ay boyunca para gelmemesine rağmen bizim düzenli ödemelerde bulunmuş olmamız çok mutlu etmedi.”
“TÜRKİYE’YLE GÖRÜŞME TALEP ETTİM, CEVAP ALMADIM”… Türkiye’deki sistem değişikliği sonrasındaki kabineyle hiçbir temasım olmadı, olamadı. Taleplerim oldu ama cevap alamadım. Sistem değişikliği öncesindeki bakanlar Mehmet Şimşek’le, Naci Ağbal’la, Recep Akdağ’la son derece iyi ilişkilerim vardı. Bir sonraki dönem bu tamamen sıfıra indi. Nedenini bilmiyorum. Türkiye beni neden istemez? Bir kere Türkiye değil istemeyen, böyle bir şeyi kabul etmem. Mevcut iktidarın içerisindeki bir grubun benimle bir derdi olabilir ama ne olduğunu da bilmiyorum. Bunca zaman da anlayamadım.”
“TÜRKİYE’YE GÜVEN VERİLEMEDİYSE, BUNUN MÜSEBBİBİ BEN DEĞİLİM”… “Maliye’nin Türkiye’ye güven vermemesi gibi bir şey asla söz konusu olamaz. Türkiye’yle sürekli görüşen, ekonomik protokol de dahil olmak üzere Başbakan ve yardımcısıydı. En çok görüşen de Başbakan Yardımcısı’ydı (Özersay). Bu hükümet mali açıdan Türkiye’ye güven veremediyse, bunun müsebbibi ben değilim. Ekonomik protokolle ilgili görüşmelerin hiçbirinde de bulunmadım. Bir güvensizlik meselesi varsa o benimle alakalı değildir.”
“SEN ALDIĞIN TELKİNİ PERDELEYECEKSİN DİYE… YOK YEMEZLER”… “120’dir, 80’dir, 50’dir açık, ne olur ne olmaz 30 milyon borçlanma kararı alalım, karar orada ama bütçeyi dengelemişim borçlanma yapamam… Bunu adam (Özersay) kendisine gerekli ve yeterli bilgi vermedim diye algılar. Devlet yönetimini bilmediği içindir. Akademisyen olmak, devlet yönetimini anlamak anlamına gelmiyor. Sorsa anlatacağım. Onu da sormaz. Benim müsteşarlarıma sorsa onlar anlatacak kendisine. Ondan sonra sen aldığın telkini perdeleyeceksin diye güvensizlik yarattık diye benim bürokratımı ya da beni mi suçlayacaksın! Yok, yemezler.”
WHATSAPP ÜZERİNDEN BAKANLAR ARASI 24 SAAT İLETİŞİM… “Bakanlar arasında çok iyi uyum oluşmuştu. Sürekli birbirini motive eden, motivasyon düşüklüğü olunca hemen kol kola girip hareket edebilen bir yapı vardı. Oluşturulan WhatsApp grubunda da 24 saat ilişki düzeni vardı. Rahatlıkla kamuoyuna bu hükümetin uyumlu gittiğini demekteydim. Grupta Başbakan Tufan Bey hariç, tüm bakanlar vardı.”
“‘HÜKÜMET BOZMA GÜNDEMİMİZDE YOK’ DEDİ, 2 HAFTA SONRA BOZDU”… “Kudret Bey, pek göz teması kurarak konuşan bir arkadaşımız değil ama bizimle ilk kez göz teması kurarak konuştuğunda, hükümetin bozulmasının gündemlerinde olmadığını söyledi. 3 başkan ona güvendik ama iki hafta sonra hükümeti bozdu. Bunun telkinle yapılmış bir hareket olduğunu söylüyorum. Beni bir anlamda rencide ederek bu hükümetin bozulması planını çıkardı ama itibar kaybına uğrayan ben değil, kendileri oldu.”
“KİMSE BANA MARTAVAL OKUMASIN”… “Kaç kez koalisyon kurdum, kaç kez koalisyondayken hükümet bozuldu ve kendimi dışarıda buldum, sayısını hatırlamıyorum ve hepsinin de nasıl yapıldığını çok çok iyi bilenlerdenim. Onun için bana kimse martaval okumasın. Hiç kimse… Her şey normal giderken aniden Türkiye’den bir bakan geliyor, yemek yeniyor, gidiyor ve ertesi gün de hükümet bozuluyor.”
“İDARE BENDEYMİŞ ALGISI BANA SORUN YARATTI”… “Zam olur ahali bağırır. Elbette çıkıp birinin cevap vermesi gerekir. Ölü taklidi yaparak hiç olmaz, bazı arkadaşların yaptığı gibi. Hep olumsuz konularda insanlar beni karşılarında gördü. Sanki bütün idare bendeymiş gibi bir algı oluştu ama yetki Başbakan’dadır. Kamuoyundaki bu algı ve basının konuyu işlemesi bana her iki koalisyonda da biraz sorun yarattı. Her iki Başbakan da (Özgürgün ile Erhürman) erk bendediri göstermek için hareket etmeye başlayınca, bende de, kabinede de motivasyon kaybı oluştu.”
“YILLARCA BUNLARI DİLLENDİRMEKTEN UTANDIM”… “Kudret Bey’e de ta başından söyledim. Bu üniversite bizim için önemli. Denktaş adına Türkiye’de parklar, bahçeler açılıyor. Burada var mı öyle bir şey? Yok. Kendi kurduğu Cumhuriyet Meclisi’nin bahçesinde bir büstü var mı? Aradan 6 yıl geçti. Yıllarca bunları dillendirmekten utandım. Dedim ki adına bir üniversite kuralım. Burada yapılmak istenen bir yatırım var ve bunu konu eden bir adam var karşımda.”
“ATTIĞIM ADIM, İŞİN GERÇEĞİNİN GÖRÜLMESİNE VESİLE OLDU”… “Yolsuzlukla mücadele edeceğim diyen arkadaş beni yargılayacağına kaçmayı tercih etti açıklamamı kendime güvenerek söyledim. 30 yıldır siyasetteyim, 30 yıldır söylenmedik bir şey bırakılmadı. Bu fırsatı da kullanmak istedim açıkçası. Diyelim ki ahali sana yolsuzlukların üstüne gidecen diye inandı, gel her şeyi denetle, her şeyi… Benim attığım adım, işin gerçeğinin görülmesine vesile oldu. Olayın perde arkası ortaya çıktı.”
“KENDİ KAYNAKLARI İLE ÜLKEYİ YÖNETME PRATİĞİ KAZANDIM”… “Para gelmediği için en fazla çaba harcayan bendim. Bu durum bana kendi kaynakları ile ülkeyi yönetme pratiği de kazandırdı. Bu hükümet devam edebilseydi, bu ülke kendi ayakları üzerinde durabilecek bir yapıya kavuşabilirdi. Para gelmeseydi zorluk olacaktı ama bunu vatandaşa hissettirmeme konusunu hep söylüyorduk. Ödemeler açısından bir sıkıntı olmazdı ama yatırımlar açısından sıkıntıydı.”
“SAYIN TATAR, BULABİLECEĞİ EN İYİ BÜTÇEYİ BULDU”… “2018’de yaşanan döviz krizi karşısında almak zorunda olduğumuz önlemler nedeniyle ve paranın da gelmeyişiyle açık oluştu. Döviz artışı sonrasında vatandaşa yansımasını hafifletelim diye devletin tüm döviz bazlı gelirlerini 1 Ocak 2018 kuruna bağladığımızdan devletin alacağı gelirde de düşüş oldu. Bu da 2019 bütçesine yansıdı. Aldığımız tüm önlemlere karşı, döviz krizi, para akışının olmaması bizi birkaç yıl geriye götürdü. Dolayısıyla Sayın Tatar kötü bütçe bulmadı. Böyle bir ortamda bulabileceği en iyi bütçeyi buldu.”
Bu haftaki konuğumuz, 4’lü koalisyon hükümetinin bozulma sürecinde “hedef ve gerekçe” olarak gösterilen Demokrat Parti (DP) Genel Başkanı Serdar Denktaş oldu.
Halkın Partisi’nin 4’lü koalisyon hükümetinden çekilme kararı almadan Maliye Bakanlığı görevinden istifa eden Denktaş, Ulusal Birlik Partisi ile Halkın Partisi’nin “telkinle” kurulduğu görüşünü yineledi.
Denktaş, UBP ile HP Genel Başkanı, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay’a ciddi eleştirilerde bulundu. Hükümetteyken gerçekleştirdiği ve çok kez gündem olan girişimleri ile sözlerini de konuştuğumuz Denktaş, dikkat çekici bir açıklama yaptı…
Denktaş, UBP’nin müzevirlik yaparak siyaset yapma alışkanlığı olduğunu öne sürdü…
“Zaman zaman protokol konusunda gelen eleştirilere “Sayın Tayyip Erdoğan’a sorun veya Sayın Türkiye Büyükelçisi’ne sorun” gibi konuşmalar aleyhinize olmuş mudur?” sorusu üzerine bu yorumu yapan Denktaş,
“Paket imzalanmaması konusunu kaç kez mecliste izah ettik ama her meclis oturumunda Tatar (Ersin Tatar) ve diğerleri, sorgulamaya devam etti. Bir gün yine meclis kürsüsüne cevap vermeye çıktım, UBP vekillerinden, ‘anlat anlat da sana inanmayacağız’ diye tepki geldi. Ben de ‘Mademki inanmayacaksınız bana, benim açıklama yapmama gerek yok. Gidin Sayın Erdoğan’a sorun, o anlatsın size’ dedim. Bunu Allah bilir nasıl götürdüler (Türkiye’ye)… Çünkü müzevirlik yaparak siyaset yapma alışkanlıkları var” dedi.
Serdar Denktaş, Merkez Bankası’ndan borçlanma yapacağı dönem de ise bu adımın “yasal olmadığı” iddiasıyla Ersin Tatar ile Sunat Atun’un Türkiye’ye gidip kendisini şikayet ettiğini ve işi engellediğini iddia etti. Denktaş, Türkiye’ye gerekli izahat yapılıp, yasa gösterildikten sonra gerçeğin anlaşıldığını belirtti.
Bu haftaki konuğumuzla sohbetimizde de yine 12 soru sınırını aştık… Çünkü soracak çok sorumuz vardı.
SORU 1: Siz birçok kez hükümette bulundunuz. Dörtlü koalisyon ise ülkemizde ilk kez denendi. Hep uyumlu olduğunuzu da söylediniz ama gün geldi, “uyumsuzluk” suçlaması size yüklendi ve hükümet bozuldu. 4’lü koalisyona girerken çekinceleriniz oldu mu? Sizi en çok hayal kırıklığına uğratan siyasi parti ve parti başkanı kimdi? Ortaklarınız arasında kendinize en yakın bulduğunuz isim kim oldu?
DENKTAŞ: 4’lü koalisyona girme kararı çok kolay değildi. Hem ilk defa denenecek bir kadro, hem de ne kadar uyum içerisinde olabileceğimiz konusu soru işaretiydi. Ancak halkın tüm kesimlerini düşünce itibariyle temsil eden oluşum beni cezbetti. Girdik, kurduk, uyumlu çalışmaya da özen gösterdik. Hükümetin bozulmasını gerektirecek bir uyumsuzluk durumu yoktu. Bakanlar arasında çok çok iyi bir uyum oluşmuştu. Sürekli birbirini motive eden, motivasyon düşüklüğü olunca hemen kol kola girip hareket edebilen bir yapı vardı. Oluşturulan bir WhatsApp grubunda da 24 saat ilişki düzeni vardı. Rahatlıkla kamuoyuna bu hükümetin uyumlu gittiğini demekteydim.
(-WhatsApp grubunda tüm bakanlar da var mıydı?-sorusu üzerine)… Başbakan Tufan Bey hariç, tüm bakanlar vardı.
(-Neden Başbakan hariç?- sorusu üzerine)… O katılmak istemedi. Biraz da bu tür gruplarda olmaktan çok haz etmiyor, anladığım kadarıyla. Ama diğer 10 bakan ve Bakanlar Kurulu Sekreteri, irtibat halindeydi.
4’lü hükümet devam edebilseydi, gerçekten bu ülkede kendi ayakları üzerinde durabilen bir yapının oluşabileceğini gösterebilmiş olacaktık. Bazı yeni bakanlık yapan arkadaşlar, iş yapmak ve eleştiri almak arasında bir ayrım yapma yolunda, “aman eleştiri almayım o nedenle iş yapmayım” havasına girdiler.
(-Popülizm denilebilir mi buna?-sorusu üzerine)… Popülizm diyemem buna… Biraz tecrübesizlik. Siyasetteyseniz ve icraat yapacaksanız yanlışınız da olacak, eleştirileceksiniz de, alkışlamayı da çok beklemeyeceksiniz. Çünkü bizim insanımız alkışlamaz. Yuhalar ama alkışlamayı çok seyrek yapar. Bunu bilerek gireceksiniz bu işe.
(-Siz onları cesaretlendirmeye çalıştınız mı?- sorusu üzerine)… Tabii, sürekli…
Yasalara elbette uyacağız ama vatandaşa yönelik bir hak verecekseniz, o yasaları yenmeyi de bilmeniz lazım yoksa başka türlü icraat yapamazsınız. Neredeyse nefes almanızı bile kadük eden yasalarımız var. Siz o yasalara uygun, dört köşe okuyup, yuvarlaştırmayacaksanız köşeleri, bu ülkede hiçbir şey yapamazsınız.
“İtibar kaybına uğrayan kendileri oldu”
Kudret Bey, pek göz teması kurarak konuşan bir arkadaşımız değil. Ama bizimle ilk kez göz teması kurarak konuştuğunda, bu hükümetin bozulmasının gündemlerinde olmadığını söyledi, 3 başkan ona güvendik ama iki hafta sonra hükümeti bozdu. Bunun telkinle yapılmış bir hareket olduğunu her zaman söylüyorum. Saklanacak bir şey yok. Beni bir anlamda rencide ederek bu hükümetin bozulması planını çıkardı ama tam tersi oldu, itibar kaybına uğrayan ben değil, kendileri oldu.
Keşke bu hükümet devam edebilseydi. Böylesi bir yaklaşımla bozmak yerine daha cesaretli yürütmeyi göze alabilmiş olsaydı, hakikaten bu hükümetin ülke yararına verebileceği çok şey olacaktı ve kendi ayaklarımız üzerinde durabileceğimiz yapının oluşmasını sağlayabilecektik. Maalesef olmadı.
SORU 2: Anlattıklarınıza göre başta uyumsuz olduğunuz bakan yok gibiydi ama sonradan mı ortaya çıktı?
DENKTAŞ: Maliye Bakanları her zaman, her hükümetin çirkin çocuğudur. En fazla tartıştığım bakan Tarım Bakanı Erkut Şahali’dir ama en iyi dostluğu da onunla kurdum. Bir şeyi tartışırdık. O sürekli hayvancı, çiftçi için para isterdi. Tarım kaynakları da tamamen yerel bütçedendir. Ona para verebilme imkanı diğerlerine olduğundan daha fazlaydı.
Karayolları, şehit arsaları altyapısı vs. gibi kalemler Türkiye kaynaklıdır. Bizim yerel gelirlerimizden ortaya çıkmaz bu kalemler. 15 ay boyunca Türkiye’den para akışı olmayınca elbette bu anlamda sıkıntılar doğmaya başladı. Yol yapamadık, şehit arsaları için altyapı harcamaları yapamadık, yaptık ama yeterince değildi. Buna rağmen yasaları yenmem gerekir yöntemini de kullanarak oralara para akışı sağladım. Tabii bekledikleri rakamlar değildi.
En son, ‘size şuradan 55 milyon vereceğim’ dediğimde de hükümet bozuldu.
Tek üzüntüm Tolga’yı (Ulaştırma Bakanı Tolga Atakan) çok severim, Ayşegül’ü (İçişleri Bakanı Ayşegül Baybars) de öyle… “Sen tarıma para veriyorsun ama bize vermiyorsun, neden?” deseler, nedenini anlatacağım.
(Sayın Atakan, “Yollar için kaynak yaratılmadı” dedi- hatırlatması üzerine)… Kaynak ayrıldı ama Türkiye kaynaklı.
Türkiye’den para gelmeyince, ne yapıyoruz bu sefer, ben kendi gelirlerimden elbette önce maaş ve maaş nitelikli harcamalara kaynak ayıracağım. Onun dışında kalandan, tarımdan kurtarabildiğimi sana aktaracağım. Başka yolu yok. Bütçenin gelirleri öyle çok çok büyük değil.
15 ay savunmayı da karşılayacaksın, Türkiye’nin ödemekle mükellef olduğu bütçe yasasına göre konulara da kaynak aktaracaksın, maaşları, ek mesaileri, sağlık giderlerini, sosyal yardımları ödemeye devam edeceksin… Kolay bir iş değildir bu. Şimdi dönüp suçluyorlar, “niçin bana yeterince para ayırmadın” diye.
“Kimse bana martaval okumasın”
SORU 3: Ülkemizde cesurca konuşan siyasilerden birisiniz. 4’lü koalisyon hükümetinin bozulması sürecinde UBP ile HP’nin gizliden gizliye görüştüğünü söylediniz. Ancak taraflar bunu hep yalanladı? Ne oldu bu süreçte de koalisyon bozuldu?
DENKTAŞ: Kaç kez koalisyon kurdum, kaç kez koalisyondayken hükümet bozuldu ve kendimi dışarıda buldum sayısını hatırlamıyorum. Ve hepsinin de nasıl yapıldığını çok çok iyi bilenlerdenim. Onun için bana kimse martaval okumasın. Hiç kimse…
Her şey normal giderken aniden Türkiye’den bir bakan geliyor, yemek yeniyor, gidiyor ve ertesi gün de hükümet bozuluyor.
“ ‘Gizli başbakan’ algısı bana sorun yarattı”
SORU 4: UBP’yle hükümetteyken, Sayın Özgürgün’den daha çok çıkıp cevap verdiğiniz, 4’lü koalisyondayken de yaptığınız bir takım açıklamalar ‘sanki gizli başbakan Serdar Denktaş’tır gibi eleştirilere neden oldu. Siz bunu nasıl karşıladınız?
DENKTAŞ: Değil aslında… Sorunlu konuların üzerine korkmadan gittim diye insanlar her şeyi benim yönettiğimi zannetti. Kaza olmuş (Ciklos’ta sel suyuna kapılıp giden araçtaki 4 genç), Allah rahmet eylesin genç çocuklarımız öldü. Hiç kimse çıkıp, bir sorumluluk hissedip bu insanlarla gidip görüşmezken, ben aralarına gittim. Gitmeyip, saklanabilirdim, tepki çekmeyebilirdim ama kendi çocuğumdur, kendi insanımdır hayatını kaybeden… Üzüntüyü paylaştığını gösterebilmen lazım. Samimiyetle gittim aralarına…
Zam olur ahali bağırır… Elbette çıkıp birinin cevap vermesi gerekir, cevapsız olmaz. Ölü taklidi yaparak hiç olmaz. Bazı arkadaşların yaptığı gibi. Çıkıp bunlara cevap vermek durumunda kaldım. Hep olumsuz konularda insanlar beni karşılarında gördüğü için, olumlu bir şey olduğunda çıkıp bunu zil takıp oynamadığım için sanki bütün idare bendeymiş gibi bir algı oluştu. Ama işin esası o değil. Yetki Başbakan’dadır.
Kamuoyundaki bu algı ve basının da bu konuyu işlemesi her iki koalisyonda da biraz sorun yarattı mı bana? Yarattı… Her iki Başbakan da (Özgürgün ile Erhürman) erk bendediri göstermek için hareket etmeye başlayınca, bende de, kabinede de motivasyon kaybı oluştu. O anlamda olumsuzluklarını da yaşamadım değil.
SORU 5: Sayın Özersay, oğlunuza arazi kiralanması konusunu ve yapılmaması konusunda mutabakata varılan konuların tarafınızdan yapıldığını söyledi. Maliye Bakanlığı görevinden istifa ederken de siz gerekçe olarak “aklanmak istediğimden” açıklamasını yaptınız. Bu arazi kiralama meselesi nedir, Sayın Özersay sizi neyle suçluyor?
DENKTAŞ: Özersay beni suçlamıyor artık. Çünkü yasal bir suç olmadığını, esas etik olmayanın bütün üniversitelere ve yatırımlara yapılan katkının bana bırakılmadan aslında hükümetler tarafından yapılması gerekirken, yapılmadığıdır.
4’lü hükümet kurulurken Maliye Bakanlığı’nı özellikle ben istemiyorum, alın dememe rağmen, onların baskısıyla Maliye yine bende kaldı. Bu üniversitenin de bir an önce kurulması, hayata geçmesi gerekiyordu aksi takdirde YÖDAK izni de ortadan kalkacaktı. 2013 yılından beri yapılan bir sürü harcamalar, çalışmalar vardı. Nitekim 2 yıl kaybettirdiler, çocuğa (oğluna). Dolayısıyla bu konuyu konuşmak bile istemiyorum. Geçen gün sosyal medyada bir yorum gördüm istihdamla ilgili (Atakan’ın kayınbiraderini işe aldırması olayı), “İyi ki, soyadı Denktaş değildi” yazıldı. İşi bu noktaya taşıdılar.
“Denktaş’ın kendi kurduğu meclisin bahçesinde bile bir büstü yok”
Kurucu Cumhurbaşkanı’nın anıtını Maliye Bakanı olarak bütçeye ben koydum.
(-Bu konuda çok eleştiri aldınız, “babasının anıtını bitiremedi” diyenler oldu- hatırlatması üzerine)… Hiç başlamadığımız dönemde de, ‘Türkiye’den bekler yapsın’ diye eleştirildik… Kendi yerel kaynaklarımızla, bütçeden kaynak ayırdık. İnşaat basit bir iş de değil. Bitmedi, uzuyor… Doğrudur, bu beni de üzer. Ama inşaatı ben yapacak olmadığıma göre, bir usta, bir şirket tarafından yapıldığını bilerek o sabrı gösteriyoruz.
Bu etik değilse, o da etik değildir. Bu işin içinden nasıl çıkacağız?
Kudret Bey’e de ta başından söyledim… Bu üniversite bizim için önemli. Denktaş adına Türkiye’de parklar, bahçeler açılıyor. Burada var mı öyle bir şey? Yok. Kendi kurduğu Cumhuriyet Meclisi’nin bahçesinde bir büstü var mı? Aradan 6 yıl geçti. Yıllarca bunları dillendirmekten utandım. Dedim ki adına bir üniversite kuralım. Şimdi bir arazi verirsin birine, o verdiğin yakının bunu birilerine satar, durup dururken rant elde eder… Bunu anlarım. Bunun tabii ki olmaması gerekir. Burada yapılmak istenen bir yatırım var. Ve bunu konu eden bir adam var karşımda. Aslında bakarsanız, o ilk yaptığı hareketten sonra benim hiç yaklaşmamam gerekirdi ama siyaset öyle bir şey değil. 20 yıl Eroğlu’yla (Derviş Eroğlu) mücadele ettim, 21’inci yıl gittim cumhurbaşkanlığı seçimde kendisine destek verdim.
Dolayısıyla bu konu (arazi meselesi) benim için kapanmıştır. İş devam ediyor. Şimdi süreyi uzatmaları gerekiyor.
“Rauf Denktaş adı için DAÜ ve LAÜ’ye teklif götürdüm, kabul edilmedi”
SORU 6: Rauf Denktaş adının bir devlet üniversitesine yakıştığı hatta DAÜ’nün Rauf Denktaş Üniversitesi olabileceği görüşleri de geldi… Siz bu konuya nasıl bakıyorsunuz?
DENKTAŞ: Ben bunu yıllarca hem DAÜ, hem de LAÜ’ye teklif ettim. Hatta önerim birinin adının Dr. Küçük, diğerininkinin de Rauf Denktaş olması yönündeydi. Her ikisinden de aldığım cevap, “Biz kendi isimlerimizle uluslararası alanda isim yaptık. Bunu değiştiremeyiz” oldu. Bu safhayı geçtikten sonra Rauf Denktaş Üniversitesi ortaya çıktı. UBP döneminde asker bize “mademki üniversite kuruyorsunuz bu arazide kurun –tam Metehan’ın girişi. Metehan’dan bizim tarafa geçerken solda. Alayköy’e taraf olan yer. İçinde ot bile yok- denildi. Burada kurulması çok iyi olurdu. Çözüm olsa geçişlerin de devam edeceği bir yer. Dereboyu’nun olduğu tarafta “burası park olmalı” diye gitti eylem yaptı (Halkın Partisi). Park olabilecek bir yer değil Alayköy tarafı. O dönemde bu saldırılar olurken, Hüseyin Özgürgün dedi ki; “Biz devlet üniversitesi olarak kuracağız”. Ben de “Hüseyin, yapabileceğimiz bir şey mi?” diye sordum. O da bana “Abi bırak geçirelim bu dönemi” dedi. Ben de, eğer kurabilirse bizim kabulümüz olduğunu, çok da memnun olacağımızı söyledim.
DAÜ’nün özelleştirilmesinin konuşulduğu bir dönemde devlet üniversitesi mi kurulacaktı?
(-Belki de siyasette olmasaydınız bu işler daha kolay olacaktı- yorumu üzerine)… Çok daha kolay olurdu.
“Benim attığım adım, işin gerçeğinin görülmesine vesile oldu”
SORU 7: “Yolsuzlukla mücadele edeceğim diyen arkadaş beni yargılayacağına kaçmayı tercih etti” derken, kendinize olan güveni mi anlatmaya çalıştınız? TDP Genel Başkanı Özyiğit de şikayet edilen şeylerin kendi aranızda çözülemeyecek bir sorun olmadığını ama şikayet edilenlerin çözümlenebilmesi için zaman tanınmadığını söyledi. Doğru mudur?
DENKTAŞ: Doğrudur. Evet, ben kendime güvenerek söyledim bunları. 30 yıldır siyasetteyim, 30 yıldır söylenmedik bir şey bırakılmadı. Bu fırsatı da kullanmak istedim açıkçası. Diyelim ki ahali sana yolsuzlukların üstüne gidecen diye inandı, gel her şeyi denetle, her şeyi… Ben de hükümete destek vereceğimi söylüyorum zaten ve dışta kalacağım. Maliye Bakanlığı için bana başka bakanlık verecekseniz, verin dedim. Açık açık bunu da Başbakan’a belirttim. Maliye Bakanı olarak kimi atayacağınıza siz kendiniz karar verin, ben başka bir bakanlık talep etmiyorum dedim. İki bakanlıktan bir bakanlığa inmeyi de söyledim. Bunu değerlendireceğini söyledi ama hükümeti bozma kararı aldılar. Çünkü o karar zaten alınmıştı.
Benim attığım adım, işin gerçeğinin görülmesine vesile oldu. Olayın perde arkası ortaya çıkmış oldu.
“Türkiye’ye gittiler şikayet ettiler”
SORU 8: Ercan Havaalanı işletmecisi olan şirketin direktörü Emrullah Turanlı’dan devletin alacaklarına karşı avans almanız hem HP tarafından hem de başka kesimlerce eleştirildi. Sizce doğru bir karar mıydı bu?
DENKTAŞ: Neyi eleştiriyorlar?.. Emrullah Turanlı, günlük tahsilattan her gün için belli bir rakamı devletin adına yatırır. Para orada birikir. Hesaplaşma günü geldiğinde, ödemesi gereken parayı belirleriz ve o hesaptaki parayı alabilmemizin yetkisini bankaya verir. Orada birikmekte olan paradan bir hafta sonra hesap kesimi yapılacak, bir hafta içerisinde alacağım 30 milyonun, 15 milyonunu şimdi talep ediyorum. Ne borç talep ediyorum ne de başka bir şey. Sadece bir hafta sonra yapılacak ödemenin bir kısmını, bir hafta önceden istedim.
Üstelik ondan sonra oturup dedik ki; 4 ayda bir alacağımıza bu parayı, aylık alalım. Hem ödeyen için kolaylıktır hem bizim açımızdan daha kullanılabilirdir. Para niye orada dursun ki?
Türkiye’den para akışı düzenli gelmiş olsa, biriken paralara el atma ihtiyacım kalmaz. Ama benim bu paraya ihtiyacım vardı. Ödediğim 372 milyonun içinde 15 milyon da oradan vardı. Bunu konu etti arkadaş (Özersay).
“Merkez Bankası’ndan avans çekmek, faiz ödenmesi suçtur. Çünkü faiz ödeme kalemi yoktur” dedi Başbakan (Ersin Tatar), eski bir Maliye Bakanı olarak bunu nasıl söyler anlamış değilim.
Yıllardan beridir, yapılan her bütçenin içinde faiz ödeme kalemi vardır ve olacaktır. Çünkü çiftçi için, hayvancı için, stopaj ürünleri için, kamu borçları için gibi faiz öderiz. Bunu bildiği halde gelecek yılın kâr payından avans aldığım doğrudur. Buna yüzde 13 faiz öderiz, yüzde 24 de banka faizidir. Yüzde 13’ün de yüzde 75’ini ocak ayında geri alacağım.
Ödemem gereken mükellefiyetlerim varken, var olan kaynağı kullanmayıp, Türkiye’den para gelmedi diye askerimi ödeyemiyorum, Elektrik Kurumu’na ödeme yapamıyorum diye ağlayacak mısın? Elektrik Kurumu ödeme alamadığında mazot alamayacak, bunu yapamayınca memleket karanlıkta kalacak. O para da orada duracak.
Saçma sapan iddialarla çıktılar, Türkiye’ye gittiler yasal değil yapılan diye şikayet ettiler.
(-Kimdi şikayet eden?- sorusu üzerine)… Ersin Tatar ve Sunat Atun… Ve engellediler.
Türkiye’de yasal değil, çünkü para basma imkanı var. Ama bizde Merkez Bankası’nın 34’üncü maddesi emredicidir. Bakanlar Kurulu karar aldığı anda Merkez Bankası Başkanı söylenen rakamı, gösterilen hesaba yatırmakla mükelleftir. Yatırmam, param yok diyemez.
Türkiye’ye gittiler şikayet ettiler. Orada yasak olduğu için müdahale edildi. Ne zaman ki yasayı ve maddeyi anlattık, gönderin para ihtiyacım kalmasın ama göndermiyorsanız ihtiyacım vardır kullanacağız dedik. Olmadı. Başka yerlerden para bulduk, ödemelerimizi yaptık. Ama yol tamiratı için 55 milyonu oradan aldık.
Kudret (Özersay), bütün bu attığım adımların önüne geçme gayretini ortaya koydu. Bu 15 ay boyunca para gelmemesine rağmen bizim düzenli ödemelerde bulunmuş olmamız çok mutlu etmedi. Bunun önüne geçilmeliydi, itibarsızlaştırma mıydı… Zaman doğruyu yanlışı ortaya çıkaracak.
“Ülke kendi ayakları üzerinde
durabilecek bir yapıya kavuşabilirdi”
SORU 9: Türkiye’den para gelmemesi, hükümeti kendi kaynakları ile ülkeyi yönetme pratiği yapmaya zorladı. Bu zorunluluk yönetici olarak size bir şeyler kattı mı? Türkiye’den para gelmemesi sürecinde en büyük yük maliyenin üzerinde miydi? En fazla bu konuda çaba harcayan kişi siz miydiniz?
DENKTAŞ: Para gelmediği için en fazla çaba harcayan bendim. Bu durum bana kendi kaynakları ile ülkeyi yönetme pratiği de kazandırdı. Bu hükümet devam edebilseydi, bu ülke kendi ayakları üzerinde durabilecek bir yapıya kavuşabilirdi. Maliye Bakanı bir nevi orkestra şefidir.
(-Hükümet sürse ve para gelmemeye devam etseydi, tıkanma yaşar mıydınız?- sorusu üzerine)… Hayır. Zorluk olacaktı ama bunu vatandaşa yansıtmama, hissettirmeme konusunu söylüyorduk. Ödemeler açısından bir sıkıntı olmazdı ama yatırımlar açısından sıkıntıydı. Yeni yol, bina, altyapı konusunda sıkıntı olurdu.
Diğer ülkeler gider Dünya Bankası’ndan kredi alır, yatırımcı bulur yatırım yapar, bizim öyle bir imkanımız yok. Derlerse ki zorlayıp başka yollardan bulabilir misin? Bulunabilir. Ama biraz bankete düşme olur bu.
“Herkes benim kadar deli değil”
SORU 10: Ekonomide kendi ayaklarının üzerinde durma söylemini birçok kesim dile getiriyor. Ancak iş pratiğe gelince bunu kimse yapmıyor. Bu sloganı savunanlar, çok samimi değil gibi. Belli bir noktaya geldiğinizde o desteği görmediniz sanki…
DENKTAŞ: Doğrudur göremedim. Eğer hükümet edenler bir gün sendikalar, sivil toplum örgütlerinden gelecek bazı baskılara, başka çare olmadığını göstererek bir duruş sergilerse ve başka çare olmadığının da gerçek olduğunu görürse toplum bu feragatlerde bulunabilir.
Sendikalarla bazı şeyleri konuşmaya başlamıştık. Bir takım feragatler isterken hayatın ucuzlamasını da sağlamak lazım. Alınacak tedbirler tek taraflı olmamalı.
Günün sonunda Türkiye bizi aç ve susuz bırakmayacak, para gönderecek inanışı devam ettiği sürece, hiçbir siyasi boşu boşuna kahramanlık yapmaz. Herkes benim kadar deli değil. Bir yerde durur taviz verir, orta yol bulur. Sendikalar da “bastıralım nasıl olsa Türkiye’den alacak bunlar parayı” der, ama alınmayacağının anlaşılması halinde bir takım adımlar atılabilir.
SORU 11: 4’lü koalisyon hükümetinin ekonomik çalışmaları sırasında sizi engelleyen veya sizin engellediğiniz bir talep veya proje oldu mu?
DENKTAŞ: Engel çıkarttığım bir proje yok. Özellikle tarımla ilgili “şu kadar ödeme yapalım” dendiğinde, hayır bu olmaz şu kadarda kal dediğim olmuştur. Yatırımların hızlanması yönünde sürekli “yasalara uygun değil” tavırlarını çok gördüm. Bunu da anlatmaya çalıştım. Devlet yatırım yapamıyor. Özel dış yatırımcının önünü açmazsak bu çark dönmez. Tıkanırız bir yerde.
Sanal bet, kaçak olarak yapılıyor. Bunun önüne geçmemiz mümkün değildir. Gelin bunu yasal boyuta getirelim, bundan hem vergi alalım hem de sanala geçildiğinde köylerdeki bet ofisleri kapanacak dedim. Geçmişte Türkiye buna karşı çıkmaktaydı. Naci Bey’in (TC eski Maliye Bakanı Naci Ağbal) bakanlığı döneminde ona da bunu anlattım. Türkiye’de bu yapılıyor, ne kadar engellemeye çalışırsan çalış, bunun yüzde 1’ini bile ben Kıbrıs’a çekebilsem senden para istememe gerek kalmaz, çarkı döndürür dedim. Bunun gibi birçok konuda “olmaz” denilen yaklaşımlar oldu. Yavaş yavaş bu akıllarına yatacak diye düşünüyorum.
Seyrüseferin akaryakıtın üzerine geçirilmesi konusunda HP, inatla “olmasın” dedi. “Göksel Bey’le konuşun o kabul ederse, tamamdır” dediler. İtirazının ne olduğunu ona sordum. Doğrudan vergi ile dolaylı vergi arasındaki dengeyi bozarmış diye bir bahane sundu bize. Bu bahane değil. Bu ülke, normal bir başka ülke değil. Bürokrasiyi, kayı dışılığı önleyebileceğim bu sistemi yaptıramadık. Ama bu projeyi elbet bir gün hayata geçireceğim.
“Sayın Tatar, bu ortamda bulabileceği en iyi bütçeyi buldu”
SORU 12: Başbakan Tatar, bize yaptığı açıklamada “kötü bir bütçe bulduk” dedi. Bu açıklamaya yanıtınız nedir? Siz nasıl bir bütçe bırakmıştınız, bu eleştiriyi hak ediyor musunuz?
DENKTAŞ: 2016’da devraldığım açık bütçeyi, 2016 sonunda denk bütçe olarak kapattık. 2017’yi artı bütçe, 2018’i artı bütçe olarak kapattık. 2018’de yaşanan krizlerin, dövizin patlaması vs. gibi, bir sonraki yıla olumsuz etki edeceğini hatta 2017’de bütçesiz yıla başlamamızın, 2018-2019 ve 2020’yi etkileyeceğini hep söyledik. Ama “bir şey olmaz, bir şey olmaz” diyen de hep kendileridir.
2018’de yaşanan döviz krizi karşısında almak zorunda olduğumuz önlemler nedeniyle ve paranın da gelmeyişiyle açık oluştu. Türkiye’den para gelmesi halinde yerel açık 850 milyar, gelmemesi halinde ise 1.3 milyar hatta 2 milyara kadar çıkacak bir rakam. Ama bizim öngörümüz Türkiye’den para gelmemesi halinde bu açığı 400 milyar civarına düşüreceğiz, Türkiye’den para akışı başlarsa da artı bütçeyle bitirebilirizdi.
Birikim Özgür’ün “Döviz arttı ama devletin de dövize bağlı gelirleri arttı” şeklinde bir açıklaması olmuştu. Ama bu doğru değildir. Çünkü döviz artışı sonrasında vatandaşa yansımasını hafifletelim diye devletin tüm döviz bazlı gelirlerini 1 Ocak 2018 kuruna bağladık. Dolayısıyla artış değil, düşüş bile oldu. Ağustos’taki kur ile ocak ayındaki kur arasında çok fazla fark vardır.
Ocak 2018’e kuru bağlayınca, devletin alacağı gelirde de düşüş oldu. Bu da 2019 bütçesine yansıdı.
Yıllar içerisinde aldığımız tüm önlemlere karşı, bizim elimizde olmayan nedenlerle karşımıza çıkan döviz krizi ardından para akışının olmaması bizi birkaç yıl geriye götürdü.
Dolayısıyla kötü bütçe bulmadı Sayın Tatar. Böyle bir ortamda bulabileceği en iyi bütçeyi buldu ve kendisine en iyi ekibi bıraktık.
Maliye Bakanlığı’nda olan Bütçe ile Hazine Dairelerini Başbakanlık’a bağlama kararı konusunda uyarı yaptık, Allah’tan o yanlıştan döndüler. Bu yanlıştan döndükleri için kendilerine teşekkür ettim ve şimdi sizin vasıtanızla da teşekkür ediyorum.
“Müzevirlikle siyaset yapma alışkanlıkları var”
SORU 13: Türkiye’nin sizi muhatap almadığı, hükümette istemediği iddia edildi. Hatta siz birçok kez görüşme talep ettiğinizi ancak yanıt alamadığınızı söylediniz. Türkiye’nin size karşı bir tepkisi var mıdır? Zaman zaman protokol konusunda gelen eleştirilere “Sayın Tayyip Erdoğan’a sorun veya Sayın Türkiye Büyükelçisi’ne sorun” gibi konuşmalar aleyhinize olmuş mudur?
DENKTAŞ: Türkiye’deki sistem değişikliği sonrasında oluşan kabineyle benim hiçbir temasım olmadı, olamadı. Taleplerim oldu mu? Evet… Cevap aldım mı? Hayır…
Sistem değişikliği öncesindeki bakanlar Mehmet Şimşek’le, Naci Ağbal’la, Recep Akdağ’la son derece iyi ilişkilerim vardı. Bir sonraki dönem bu tamamen sıfıra indi. Nedenini bilmiyorum. Bunu ısrarla Ulusal Birlik Partisi milletvekilleri mecliste, “Sana niçin randevu vermiyorlar? Niçin seninle görüşmüyorlar?” diye sorular yöneltince ben de bunun cevabını verebilecek durumda olmadığımı, Türkiye’nin burada Büyükelçisi var, bu konuda açıklama yapma yetkisi ondadır dedim. Bu sorunun cevabı hâlâ budur.
‘Erdoğan’a sorun’ açıklamam da yine “paket (ekonomik) niçin imzalanmıyor?” sorusu geldi. Paketin imzalanması konusundaki sorunun hükümette olmadığını belirttim. Biz paketi görüşmeye hazırız ama ortada paket yok, ortada görüşeceğimiz teknik bir heyet yok. Bunlar olmadığı müddetçe neyi konuşacaksın? Neyi imzalayacaksın? Bunları ben, Başbakan kaç kez mecliste izah ettik. Ama her meclis Tatar (Ersin Tatar) ve diğerleri, sorgulamaya devam etti. Bir gün yine meclis kürsüsüne cevap vermeye çıktım, sabırla da cevap vermeye çalışıyoruz, UBP vekillerinden, “anlat anlat da sana inanmayacağız” diye tepki geldi. Yanlış hatırlamazsam bunu söyleyen de Olgun Amcaoğlu’ydu. Bunun üzerine ben de dedim ki ‘Madem ki inanmayacaksınız bana, benim açıklama yapmama gerek yok. Gidin Sayın Erdoğan’a sorun, o anlatsın size’ dedim. Bunu Allah bilir nasıl götürdüler (Türkiye’ye)… Çünkü müzevirlik yaparak siyaset yapma alışkanlıkları var.
“Mevcut iktidarın içerisindeki bir grubun benimle bir derdi olabilir”
Türkiye beni neden istemez?.. Bir kere Türkiye değil istemeyen, böyle bir şeyi kabul etmem. Mevcut iktidarın içerisindeki bir grubun benimle bir derdi olabilir ama ne olduğunu da bilmiyorum. Bunca zaman da anlayamadım. Türkiye’ye karşıtlığım da yok, olamaz da zaten.
Beni seçen halkın da hakkını koruma açısından ne ağzım durur, ne dilim durur, ne de beynim durur, konuşurum. Karşımdakine de söylerim. Nezaket olsun diye susmayı da tercih etmem. Normal bir sosyal toplantı olabilir bu veya resmi olabilir, düşüncelerimi açık açık söylerim. Bu hoşlarına gitmiş, gitmemiş durup da bunun muhasebesini pek yapmam. Çünkü sorumlu olduğum yer beni seçen, bana oy veren veya vermeyen insanlardır. Bu tavrım herhalde pek hoş karşılanmıyor. Bugüne kadar kimseye de saygısızlık ettiğimi düşünmüyorum. Saygıda kusur etmem ama karşımdaki benim seviyemin altındaysa yani biri seçilmiş biri atanmış ise ve o atanmış haddini aşıyorsa, ona da izin vermem. Dur bakalım senin temsil ettiğin bir makam olabilir ve ben de senin karşısında seçilmiş bir milletvekiliyim, bakanım derim.
Bu sadece, temaslarımız onlarla daha fazladır diye Türkiye’den değil… İngiliz, Alman olabilir…
“Türkiye’yle en çok görüşen Başbakan Yardımcısı’ydı, güven vermediyse müsebbibi ben değilim”
SORU 14: Sayın Özersay, maliyenin Türkiye’ye güven vermediğini söyledi? Güven vermeyen yalnızca maliye miydi?
DENKTAŞ: Benimle alınıp verilemeyen nedir, bilemiyorum. Yaşananlara dönüp baktığımda, 2016’da teknik heyet raporu, 2017 teknik heyet iki dönemlik rapor, 2018 teknik heyet iki dönemlik raporu; tümünde Maliye’nin uğraşlarını ve başarılarını takdir eden raporlardır. Başarılı olamadığımız tek konu ek mesailerin aşağıya çekilmesidir. Bunun da nedenini 2018’de izah ettik, 2019’da uygulamasını başlattık. Sağlıkta, Yataklı Tedavi Kurumu’na fazladan 72 hemşire aldık ve buradan artık resmi tatiller hariç ek mesai talebi gelmeyecekti. Karşı tarafı ikna ettik ve bu uygulama başladı. Çünkü başka türlü ek mesaiyi aşağıya çekemezdik.
Dolayısıyla Maliye’nin güven vermemesi gibi bir şey asla söz konusu olamaz. Türkiye’yle sürekli görüşen, ekonomik protokol de dahil olmak üzere Başbakan ve yardımcısıydı. En çok görüşen de Başbakan Yardımcısı’ydı (Kudret Özersay). Bu hükümet mali açıdan Türkiye’ye güven veremediyse, bunun müsebbibi ben değilim.
(-Ekonomik protokolle ilgili görüşmelerde siz hiç bulunmadınız mı?- sorusu üzerinde)… Hiçbirinde… Hiçbirinde…
(-O zaman kendilerini mi sorgulasınlar?- sorusu üzerine)… Evet… Beni değil. Bir güvensizlik meselesi varsa o benimle alakalı değildir.
“Akademisyen olmak devlet yönetimini anlamak anlamına gelmez”
Kudret Bey gelip bir hafta ‘120 milyon açık var’ derdi, sonra bu 80’e düşerdi, sonra ‘50 milyon borçlanmak ister’ derdi, sonra ‘borca gerek kalmadan ödenir’ derdi. Maliye’de bizim işleme yöntemimiz şuydu… Ayın 26-27’sine kadar gelir öngürümüz, ayın 27’sine kadar da gider öngörümüz vardı. İkisine ayın başında bakıldığında 120 milyon açık gördük. Biz gelirleri artırdığımız müddetçe bu açık kapanır. Giderlerde de öteleme yapabildiğimiz konularda giderlerde de azalma olur. Dolayısıyla ayın sonuna doğru bunu bir şekilde dengeleriz. Sadece maaşlar değil, piyasaya ödemeler var, başka ödemeler var…
120’dir, 80’dir, 50’dir açık, ne olur ne olmaz 30 milyon borçlanma kararı alalım, karar orada ama bütçeyi dengelemişim borçlanma yapamam… Bunu adam (Özersay) kendisine gerekli ve yeterli bilgi vermedim diye algılar. Devlet yönetimini bilmediği içindir. Akademisyen olmak, devlet yönetimini anlamak anlamına gelmiyor. Sorsa kendisine niçin bunun böyle olduğunu anlatacağım. Ama onu da sormaz. Benim müsteşarlarımı istediği zaman çağırma yetkisine sahipti ve çağırdı da, onlara sorsa onlar anlatacak kendisine.
Ondan sonra sen aldığın telkini perdeleyeceksin diye güvensizlik yarattık diye benim bürokratımı ya da beni mi suçlayacaksın! Yok, yemezler…
(-Tüm bunlar itibarsızlaştırma çalışması mı?- sorusu üzerine)… Bence öyledir.
(-Ve bu sizi rahatsız ediyor, değil mi?- sorusu üzerine)… Yoo, ben o kadar alıştım ki rahatsız da olmam.
Yorumlar kapalı.