Ahmet KARAGÖZLÜ
Ülkemizde son yıllarda giderek artış gösteren girdi maliyetleri birçok sektörde olduğu gibi hayvancılık sektörünü de olumsuz etkiliyor.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 Faaliyet Raporu’na göre, ülkemizdeki hayvan sayısı son dört yılda 396 bin 147 hayvandan 356 bin 542’ye düştü.
Rapor, 2014-2018 periyodunda hayvan sayısında 39 bin 605’lik bir azalmanın olduğunu ortaya çıkardı. Ancak, Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları aslında bu rakamın 100 bini bulduğunu söyledi.
KIBRIS Ekonomi’nin yaptığı çalışmaya göre, ülkemizdeki hayvan sayısı son dört yılda yüzde 5,26 oranında azalırken, hayvancılık sektörünün 15 Aralık 2018’den itibaren bir artış ivmesi yakaladığı saptandı.
Yine aynı çalışmaya göre, besi hayvanlarından toplanan süt miktarı incelendiğinde ise dört yıllık zaman zarfında yüzde 8’in üzerinde bir artışın yakalandığı göze çarptı.
KIBRIS Gazetesi’ne konuşan uzmanlar ise, hayvan sayısının azalması durumunda ülkede çok ciddi sorunların ortaya çıkacağını ve bu durumun halka pahalılık olarak yansıyacağından endişe duyuyor.
Naimoğulları: Ülkede en az 100 bin hayvanımız eksildi
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, ülkemizde son dört yılda hayvan sayısının ciddi oranda düştüğünü belirterek, “Ülkede en az 100 bin hayvan eksildi” dedi.
Naimoğulları, hayvan kayıt sistemine göre, mevcut hayvan sayısı ile üreticilere hayvan başına verilen desteğin aynı olmadığını belirterek, hayvan kayıt sisteminin doğru dürüst çalışmadığını öne sürdü.
“Küçükbaş hayvan üreticilerine son ödenen destek ile hayvan sayısında ciddi bir farklılık var” şeklinde konuşan Naimoğulları, hayvan kayıt sisteminin düzgün bir şekilde çalışmadığını, bu nedenle de Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından hesaplanan hayvan istatistiklerinin gerçeği yansıtmadığını savundu.
“50 bin hayvan bruselladan imha edildi”
Naimoğulları, son dört yıl içinde hayvan sayısında düşüş yaşanmasının birçok nedeninin olduğunu belirterek, şu şekilde konuştu:
“Avrupa Birliği’nin hayvan hastalıklarıyla ilgili yürüttüğü proje kapsamında ülkemizde iki defa geniş çaplı tarama yapıldı ve bu taramalarda yaklaşık 50 bin hayvan bruselladan dolayı mezbahalara gönderilip imha edildi. Ayrıca son üç yıldır ülkemizde hakim olan kuraklık ve arpa fiyatlarında yaşanan yükselişten dolayı da birçok hayvan üreticisi hayvanlarını satmak zorunda kaldı. Tüm bunlar da ülke genelindeki hayvan sayısının azalmasında önemli bir etken oldu.”
“Hayvan kayıt sistemi doğru dürüst çalışmıyor”
Naimoğulları, hayvan kayıt sisteminin doğru dürüst çalışmadığını, bu nedenle de ülkedeki hayvan sayısının tam olarak bilinmediğine dikkat çekti.
Birçok hayvanın kulak numarasının doğru takılmadığını öne süren Naimoğulları, “Hayvanlara takılan kulak numaraları düzgün takılmadığı için hayvanların kulaklarından düşüyor. Daha sonra da o hayvanlara sanki de yeni doğmuş bir hayvan gibi yeni numara takıyorlar. Bu nedenle ülkedeki hayvan sayısı tam olarak bilinemez, çünkü rakamlar gerçeği yansıtmıyor” dedi.
Hayvan kayıt sisteminin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ifade eden Naimoğulları, ülkemizde son dört yılda en az 100 bin hayvanın eksildiğini ve bunun çok ciddi bir tehlike olduğuna dikkat çekti.
“Ülkeye yeni hayvan ırkları getirilmeli”
Avrupa Birliği tarafından yürütülen hayvan hastalıkları projesinin geliştirilmesinin yanı sıra, ülkeye verimi yüksek olan yeni hayvan ırklarının getirilmesi gerektiğini dile getiren Naimoğulları, devletin hayvancılık sektörüne daha fazla destek vermesi gerektiğini belirtti.
Hayvan sayısının azalması durumunda küçükbaş hayvan sütünün piyasaya yetmeyeceğini ifade eden Naimoğulları, “Hellimin tescili konusunda küçükbaş hayvan sütünün önemi ortadayken, hükümet küçükbaş hayvan başına ödenen desteği üreticilerin elinden almaya çalışıyor. Eğer ülkede küçükbaş hayvan sütü yetersiz olursa, hellimin kalitesi de bozulacaktır” dedi.
“Üretim azalırsa, et fiyatları artacak”
Ayrıca ülkemizde en az 20 bin küçükbaş hayvanın kesildiğini belirten Naimoğulları, üreticilerin desteklenmemesi sonucunda hayvan sayısının azalacağını ve bu durumun et fiyatlarında artışa neden olacağını söyledi.
Naimoğulları, üretimin artırılabilmesi için küçükbaş hayvancılığın çoğaltılması ve maliyetlerin düşürülmesi gerektiğine dikkat çekerek, “Hükümet küçükbaş hayvan başına verilen desteği artırarak acilen önlem almalı ve gerekli açılımları yapılmalıdır. Üretmeyen toplum ciddi sıkıntılar yaşar. Biz ancak üretimin gücüyle var olabiliriz” dedi.
Avunduk: Hayvan sayısının azalması ciddi bir tehlike
Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Candan Avunduk, hayvan sayısının azalmasının ülkede çok ciddi sorunlara neden olacağına dikkat çekerek, üretimin artırılabilmesi için çalışma yapılması gerektiğine dikkat çekti.
Avunduk, ülkemizde planlamanın istenilen düzeyde yapılmadığını belirterek, “Ülkemizde yıllık yolcu sayısının 1 milyon 200 bin, öğrenci sayısının 100 bin ve genel nüfusunda 800 bin olduğu konuşuluyor. Ancak bu rakamlara göre de bir planlama yapılmıyor” dedi.
Söz konusu rakamlara göre ada içindeki tüketimin hızla arttığının gözlemlendiğini, ancak buna ters olarak üretimin hızla düştüğünün görüldüğünü ifade eden Avunduk, hayvan sayısının zaman içinde azalmasının çok ciddi bir tehlike olduğunu dile getirdi.
“Hayvan sayısı azalırsa et ve süt fiyatları artacak”
Ülkede süt ve süt ürünleri ile et ve et ürünlerine artan talebin karşılanamaması durumunda bu talebin nereden karşılanacağını soran Avunduk, “Herkes üretmeden olmayacağını söylüyor ama hayvan popülasyonunun hızla azalmasıyla uygulanan tarım planlarının yerinde olmadığı görülüyor” dedi.
Avunduk, hayvan sayısının düşmesiyle iç piyasadaki süt ve et fiyatlarının da pahalılaşacağını belirterek, bu durumunun halkın alım gücünün düşmesine neden olacağına vurgu yaptı.
“Et ve süt besiciliği birbirinden ayrılmalı”
Ayrıca hayvan sayısının azalmasıyla ihracatta da sıkıntı yaşanacağını kaydeden Avunduk, “Pahalı hammaddeyle üretim yapmak rekabeti engeller” diye konuştu.
Avunduk, hayvan besiciliği konusunda maliyetleri düşürücü tedbirlerin alınmasının şart olduğunu belirterek, et ve süt besiciliğinin birbirinden ayrılması gerektiğini ifade etti.
Et ve süt besiciliğinin besleme şekillerinin birbirinden farklı olduğunu kaydeden Avunduk, bu ayrımın bir an önce yapılması ve maliyetleri düşürücü yemleme sistemine geçilmesi gerektiğini dile getirdi.
Avunduk, hazır yem ve kaba yemlemeye teşvik getirilmesinin önemli olduğunu belirterek, “Bu uygulamalarla hem verimlilik artar, hem de maliyetler düşer. Ayrıca bu uygulamalarla iç piyasadaki enflasyon ortamı bir anlamda da rahatlar ve dışarıda rekabet edebilmemiz güçlenir” dedi.
Akbıçak: Güney ve kuzey arasındaki fark artabilir
Kasaplar Birliği Başkanı Halil Akbıçak, hayvan sayısının azalması durumunda ülkede çok ciddi sıkıntıların yaşanacağına dikkat çekerek, “Arz edilen miktar piyasada talebi karşılamazsa pahalılık oluşur” dedi.
Akbıçak, hayvan üretiminin düşmesi halinde çok kötü bir durumla karşı karşıya geleceğimizi belirterek, bu durumun kaçak etin önünü açacağı uyarsında bulundu.
Güney ve Kuzey Kıbrıs arasındaki fiyat farkının hayvan sayısının azalmasıyla artacağını ifade eden Akbıçak, iç piyasada kendi kendimize yetebilecek bir pozisyona gelebilmemiz için üreticilere Rum tarafındaki gibi teşvik verilmesi gerektiğini söyledi.
Akbıçak, üreticilerin hem sütünün, hem de etinin artırılabilmesi için maliyetlerin düşürülmesi gerektiğini belirterek, devletin bu soruna acilen bir çözüm bulması gerektiğini dile getirdi.
Hellimde tescil için yüzde 49 inek, yüzde 51 oranında da koyun sütü olması gerektiğini belirten Akbıçak, “Rum kesimi adımlarını bu yönde attığı için kendi üreticilerine çok iyi bir oranda destek veriyor. Ama bizde üretim pahalı olduğu için devletin verdiği destekler üreticilerin maliyetlerine yetmiyor” dedi.
Yorumlar kapalı.