Artun ÇAĞA
KKTC Merkez Bankası verilerine göre ekim sonu itibarıyla bankacılık sektörünün kredi hacmi eylül ayına göre yüzde 6,22 oranında, mevduat toplamı ise yüzde 5,12 oranında düşüş gösterdi. Eylülde de ağustos sonuna göre kredilerde yüzde 4,48 oranında, mevduat ise yüzde 4,33 oranında gerileme saptanmıştı.
Bankacılık çevreleri Türk Lirası’nın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybının, sektörün mevduat ve kredilerini de etkilediğine işaret ederek, kasım verilerinde yükseliş beklediklerini vurguladı.
Merkez Bankası’nın on aylık rakamlarına göre bankacılık sektörünün ekim ayındaki kredi hacmi eylül ayına göre 1 milyar 168 milyon 344 bin TL (yüzde 6,22) azalarak, 18 milyar 769 milyon 799 bin TL’den, 17 milyar 601 milyon 455 bin TL’ye indi.
Veriler ayrıca sektörün kredi hacminin son iki ayda yüzde 10,42 oranında gerilediğini ve ağustos ayında 19.6 milyar TL’nin üzerinde kredilerin miktarında 2 milyar 49 milyon TL’lik azalış olduğunu da gösteriyor.
Aralık 2017 sonuna göre yüzde 22 artış
Ancak Merkez Bankası’nın verileri, Aralık 2017 sonu ile ekim sonunu kapsayan on aylık dönemde kredi hacminde yüzde 21,97’lik bir artışa işaret ediyor. 2017 sonunda 14 milyar 431 milyon 316 bin TL olan kredi hacminde 3 milyar 170 milyon 139 bin TL’lik artış var.
Ekim 2018 sonunda kredilerin yüzde 45,86’lık kısmının Türk Lirası, yüzde 54,14’lük kısmının ise döviz olarak kullandırıldığı hesaplandı. Verilere göre, kredilerin 8 milyar 072 milyonu Türk Parası (TP) cinsinden, 9 milyar 529 milyonu ise Yabancı Para (YP) cinsinden kayıtlara geçti. İstatistikler eylül sonunda kredilerin yüzde 43,39’luk (8.1 milyar TL) kısmının TP cinsinden, yüzde 56,61’lik (10.6 milyar TL) kısmının ise YP cinsinden kullandırıldığını gösteriyor.
YP cinsi, krediler ilk kez geçtiğimiz temmuz ayında TP cins, kredileri geçerken, ağustosta YP lehine iyice artan fark, ekimde biraz kapandı.
Sektörlerin tümünde düşme var
Krediler içinde yüzde 61,68’lik payla ilk sırada gelen işletme kredilerinde bir aylık sürede yüzde 6,44’lük düşüş saptandı. Ekim sonu itibarıyla 10 milyar 856 milyon TL olan işletme kredileri, bir ay öncesine göre yaklaşık 747 milyon 687 TL geriledi. Bu krediler ağustosta ilk kez 12 milyar TL sınırını aşarak 12 milyar 169 milyon TL’ye çıkmıştı.
5 milyar 115 milyon TL’lik payla işletme kredilerini takip eden tüketici kredileri ve kredi kartları borçları kredi hacmi içinde, yüzde 29,06’lık paya sahip. Tüketici kredileri yüzde 5,47 oranında, kredi kartı borçları ise yüzde 1,23 oranında gerilemesine rağmen, tüm krediler içindeki payının yüzde 0,34 oranında arttığı gözlendi.
Verilere göre tüketici kredileri 270 milyon 631 bin TL’lik azalışla 4 milyar 946 milyon TL’den, 4 milyar 676 milyon TL’ye indi. Kredi kartı borçları ise 5.4 milyonluk gerilemeyle 444 milyon 486 bin TL’den 439 milyon 237 bin TL’ye indi.
Vadeleri açısından kredilere bakıldığı zaman eylül sonu ile ekim sonu arasındaki sürede kısa vadeli kredilerde yüzde 7,27 oranında, orta ve uzun vadeli kredilerde ise yüzde 5,82 oranında azalış olduğu görülüyor.
Kısa vadeli krediler, Ekim 2018 itibarıyla bir önceki aya göre 5 milyar 213 milyon TL’den 4 milyar 834 milyon TL’ye indi. Orta ve uzun vadeli krediler ise bu ayda 13 milyar 556 milyon TL’den 12 milyar 766 milyon TL seviyesine geriledi.
Krediler kamu-özel ayrımına göre incelendiğinde; yüzde 79,73’lük payı olan özel kredilerin bir aylık sürede yüzde 7,25 oranında gerileyerek, 15 milyar 130 milyon TL’den, 14 milyar 033 milyon TL’ye indiği görülüyor. Yüzde 20,27’lik paya sahip olan kamu kredilerindeki düşüş ise yüzde 1,97 oranında saptandı. Ancak, eylülde yüzde 19,39 olan kamu kredilerinin payının arttığı dikkat çekti.
Mevduat yüzde 5,12 geriledi
KKTC Merkez Bankası’nın verileri, eylül sonunda 28 milyar 163 milyon 125 bin TL olan mevduatın bir aylık sürede yüzde 5,12 oranında gerileyerek, ekim sonu itibarıyla 26 milyar 721 milyon 456 bin TL’ye indiğini gösteriyor. Mevduat eylül ayında da ağustosa göre yüzde 4,33 oranında gerilemişti.
Bankacılık sektörünün en önemli fon kaynağı olan mevduat; on aylık dönemde ise yüzde 26,65 oranında arttı. Mevduat Aralık 2017 sonunda 21 milyar 098 milyon 094 bin TL idi.
Veriler ayrıca, bankalardaki mevduatın yüzde 61,73’üne denk gelen 16 milyar 494 milyon 793 bin TL’lik kısmının YP cinsi hesaplarda, yüzde 38,27’sine denk gelen 10 milyar 226 bin 663 bin TL’lik kısmının ise TP cinsi hesaplarda tutulduğunu gösteriyor.
Mevduattaki ciddi orandaki (1.4 milyar TL) düşüşe rağmen TP cinsi mevduatta yüzde 0,42’lik bir artış olması dikkat çekti. Bankacılık çevreleri mevduattaki keskin düşüşü Türk Lirası’nın dövizler karşısındaki değer artışına bağlıyor. Buna göre, YP cinsinden hesaplarda yoğunlaşan (yüzde 61,73) mevduat, TL’nin değer kazanmasıyla otomatik olarak azaldı.
Tasarrufun payı yüzde 72
Ekim 2018 sonu itibarıyla, geçmiş dönemlerde olduğu gibi, en büyük pay (yüzde 71,89) 19 milyar 211 milyon 052 bin TL’lik meblağ ile tasarruf mevduatına ait. Tasarruf mevduatı eylül sonunda 20 milyar 093 milyon 367 bin TL idi. Tasarrufta eylüle göre yüzde 4,39 oranında düşüş söz konusu.
Mevduatta ikinci sırada yüzde 18,65’lik oran ve 4 milyar 982 milyon TL’lik meblağ ile ticari mevduat geliyor. Eylülü 5 milyar 620 milyon TL ile kapatan ticari mevduattaki aylık gerileme ise yüzde 11,34 oranında kaydedildi.
Merkez Bankası rakamlarını sektörlere göre incelediğimizde resmi mevduatta da yüzde 0,45’lik bir düşüş söz konusu. Eylülde 1 milyar 990 milyon TL olan resmi mevduat, ekimde 1 milyar 981 milyon TL’ye indi.



















Yorumlar kapalı.