Ceren ÖZBİL
Ülkede son 4 yılda üreticiye kuraklık nedeniyle 155 milyon TL ödendi, içerisinde bulunduğumuz 2018 yılında da yine kuraklık nedeniyle toplam 66 milyon TL ödenmesi öngörülüyor.
Buna rağmen devleti milyonlarca lira kuraklık maliyeti ödemekten kurtaracak ve ülkedeki su sorununa da çözüm olacak yağmur sularının muhafaza edilmesi için yeterli adım atılmıyor.
Yağmur suyunu muhafaza edecek yeterli alt yapının olmaması nedeniyle “bereket” olarak anılması gereken yağmur “felaket”e dönüşüyor.
Yağmur suları, dere, gölet ve barajlara değil, denize, yollara, evlere ve tarlalara akıp hem heba oluyor hem de tehlike saçıyor.
Tarım Bakanlığı’nın internet sayfasında yayınladığı 2018 yılının Ekim ayında yapılan ölçümlerin sonuçlarına göre; ülkedeki göletlerden sadece iki tanesinin doluluk oranı yüzde 50’nin üstünde… Bu iki gölet dışında ise geri kalan 15 göledin 3’ü kurumuş, 8’inin doluluk oranı yüzde 50’nin altında kalmış ve 3’ünün doluluk oranı ise dip savak altı durumunda… Ayrıca Mersinlik Azganlıdere de ölçülmüyor.
Meteoroloji Dairesi’nden alınan bilgiye göre ise de; ülke genelinde 2014 yılında ortalama 320.8 milimetre, 2015 yılında 374.6 milimetre, 2016 yılında 366.3 milimetre, 2017 yılında 196.3 milimetre ve 2018 Ocak ve Kasım ayları arasında da 320.4 milimetre yağış oldu.
KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Yeşil Barış Hareketi Genel Sekreteri Doğan Sahir, ülkedeki kuraklık ve su sıkıntısını değerlendirdi.
Sahir, ülkeye yağan yağmur sularının yüzde 8.5’inin bile muhafaza edilmesinin ülkedeki gerek üretim, gerek sanayi, gerekse de ev içi kullanım için su ihtiyacını karşılamaya yetip de artacağını belirtti.
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları ise göletlerin kurumasının başlıca nedenlerinden birinin dere ve dere yataklarının ıslah edilmemesinden kaynaklandığını anlattı.
Sahir: Yağışların yüzde 8.5’ini muhafaza edebilsek yeter de atar
Yeşil Barış Hareketi Genel Sekreteri Doğan Sahir, ülkede kuraklık olmadığını ve ülkeye yağan yağışların yüzde 8.5 bile muhafaza edilebilse hem üretim, hem turizm, hem sanayi hem de ev içi harcamalara yetecek kadar su olacağını ifade etti.
Ancak ülkede su yönetimi konusunda başarısız olunduğunu ifade eden Sahir, bunun en büyük örneğinin de Türkiye’den gelen suyu yönetemememiz olduğunu söyledi.
Doğan Sahir, ülkede “kuraklık” diye adlandırılan durumun aslında su yönetimindeki başarısızlık olduğunun altını çizdi.
“Vadilere, dere yataklarına inşaatlar yapıldı, suyun akış yönü değiştirildi”
Sahir, ne yazık ki ülkede 1990’lı yıllarda arazi mübadelesi yaşandığını ve bunun da beraberinde dağ, dere yataklarının, vadilerin eşdeğer olarak birilerine verilmesini getirdiğini söyledi.
Siyasi amaçlarla birilerine verilen dere yataklarına ve vadilere inşaatlar yapıldığından söz eden Sahir, bunun da beraberinde suyun akış yönünün değişmesini getirdiğini anlattı.
Sahir çarpık yapılaşma nedeniyle yağışlardaki suyun muhafaza edilemediğini ve ortaya su konusunda ciddi sıkıntılar çıktığını ifade etti.
“Ülkedeki ağaç sayısı azaldı”
Sahir ülkedeki ağaç sayısında da ciddi bir azalma olduğunu söyledi ve 100 bin civarında zeytin ağacı kesilip, yine binlerce harnup ve limon ağacı kesildiğini kaydetti.
Hâlbuki ağaçların ülkeye yağan yağmurun suyunu çekip, geri kalan kısmının da şiddetli akışını engellediğine değinen Doğan Sahir, ağaçlar konusunda daha hassas davranılması gerektiğini belirtti. Sahir şu şekilde konuştu:
“Küresel ısınma bütün dünyayı etkisi altına aldı. Dolayısıyla biz de bu durumdan etkileniyoruz. Hatta küçük bir ada ülkesi olmamız nedeniyle bu durum bizi daha çok etkiliyor. Ancak buna rağmen hiçbir önlem almak için çalışmadık, proje üretmedik. Tam aksine ağaçları kesmeye devam ettik. Drenaj mantığını unuttuk. Bu nedenle de yollar nehirlere döndü.”
Naimoğluları: Ziyan olup gidiyor
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, göletlerin kurunmasının başlıca nedenlerinden birinin dere ve dere yataklarının ıslah edilmemesinden kaynaklandığını anlattı.
Yağmur sularının gerekli ıslah çalışması yapılmaması nedeniyle göletlere ve dereye akmadığını ifade eden Naimoğulları, böylece ülkede kuraklık yaşandığını söyledi.
Yıllardır bunun mücadelesini verdiklerini kaydeden Naimoğulları, üreticinin de en büyük sorununun kuraklık olduğunun altını çizdi.
“Yağmur suları yine denize aktı”
Naimoğulları, bu yıl ekim ve kasım ayındaki yağışların bir yıllık yağış oranının üzerinde olduğunu ifade etti ve buna rağmen bu suların muhafaza edilememesi nedeniyle göletlerin dolmadığını belirtti.
Mustafa Naimoğulları özellikle Mesarya’da ve Haspolat’taki derelerin üretici için çok önemli olduğuna dikkati çekerek, yetkilileri bu konuda önlem almaya davet etti.
Dere/Baraj/Gölet Kapasite Aralık 2017 Doluluk Hacmi Yüzde Ekim 2018 Kuruluk Hacmi Yüzde
Yılmazköy Polatdere 517.167 kurudur kurudur
Arapköy Uzundere 444.150 260.344 58,6 255.602 50,7
Arapköy Ayanidere 608.881 316.217 51,9 302.463 49,6
Beşparmak Alagadi Çiftlikdere 774.575 365.850 47,2 301.860 38,9
Hamitköy Baştanlıkdere 529.125 210.304 39,7 dip savak altı
Değirmenlik Çataldere 296.814 dip savak altı 153.150 51,6
Serdarlı Ağıllıdere 391.880 134.467 34,3 161.865 41,3
Geçitkale Eğridere 1.360.510 266.069 19,5 119.769 8,8
Ergazi Sayadere 405.025 83.596 20,6 83.596 20,6
Mersinlik Azganlıdere 1.145.065 ölçülmez ölçülmez ölçülmez
Dağyolu Üçparmakdere 392.250 kurudur dip savak altı
Gemikonağı Madendere 4.121.205 244.272 5,9 334.153 8,1
Gönyeli 453.857 210.287 46,3 153.555 33,8
Kanlıköy 730.294 278.252 38,1 kurudur
Haspolat 117.390 kurudur kurudur kurudur
Gönendere 938.666 dip savak altı kurudur
Akdeniz 1.468.157 526.254 35,8 478.282 32,5
Aralık 2017 Toplam doluluk oranı: 17.5
Ekim 2018 Toplam doluluk oranı: 14.2
Yağış Oranları:
2014 320.0 milimetre
2015 374.6 milimetre
2016 366.3 milimetre
2017 196.3 milimetre
2018 (Ocak-Kasım) 320.4 milimetre
Kuraklık Ödemeleri:
2018 66 milyon TL öngörülüyor
2017 kuraklık ödemesi yoktu
2016 66 milyon TL
2015 kuraklık ödemesi yoktu
2014 49 milyon TL
Yorumlar kapalı.