Ayşe BULUT
Karpaz bölgesinin tarihi güzellikleri barındıran Türk köyü Kaleburnu’nun sorunu çok.
Hayvancılık ve çiftçilikle geçimini sağlayan köy halkı, hükümet yetkililerinin kendilerine yeterli desteği sağlamadığından da şikayetçi.
Köydeki gençler ise ekmeğini çıkarabilmek için ya yurtdışına, ya da, daha büyük yerlere göç ediyor.
Kaleburnu Muhtarı Mustafa Şah, 250 civarında olan köy nüfusunun giderek azaldığından dem vuruyor.
Sorunlar dizboyu
Şah, şunları anlattı:
“Kaleburnu gençliği devamlı göç ediyor. İngiltere, Avustralya, Almanya ya da şehir merkezlerine gidiyorlar.
Yıllar önce İngiltere’de, Kaleburnulu nüfusun 15 bini bulduğu söylenirdi. Günümüzde ne olduğunu bilmiyoruz.
Köy halkı hayvancılık ve çiftçilikle geçiniyor. Ancak çiftçiye ve hayvancıya taban gübresi daha gelmedi. Her yıl sezon sonunda gübre getiriliyor. Fakat bu, ne çiftçiye, ne de ülkeye kazançtır.
Köyümüz hep kısıtlamalar içinde. Emirnameler, etrafımızın orman alanı olması sorun oluyor. Orman Dairesi’nin üzerimizde baskısı var. Kimse bir kümes dahi yapamıyor.
Kaleburnu- Sipahi yolu yıllardır yapılmıyor. Birinci etap bitti, ikinci etap yapılmıyor.
Köy içi yollarımız da çok kötü durumda, yıllardır yapılmadı. Köylü vergilerini veriyor ancak yollarımız dahi yapılmıyor. Köyden göç etme nedenlerinden bir tanesi de yol sorunudur. Yol, eğitimi, sağlığı, alışverişi, turizmi kısıtlar, yani saymakla bitmez yolun faydaları.
Bir diğer sorunumuz rezerv arazi sorunudur.
Kırsal kesim projesi yasasını meclisten geçirdikleri zaman bütün yasalar gibi geçmiş demektir. Ama maalesef Kaleburnu halkı için geçerli değil.
Gençlerimiz göç ediyor. Kırsal kesim arsası bizim köyümüzde yok. Gençlerimiz göçe zorlanıyor.
Kaleburnu, tarihe gömülü bir köydür. Tarihini kimsenin açıklayamayacağı bir Kaleburnu’dan bahsediyorum.
Biz Kaleburnu halkı olarak yok ediliyoruz. Bunu anlatmak zor, anlayabilecek birini bulmak da zor.
1974’den önce Türk köyleri arasında tek plajı olan köy bizim köyümüzdür. O zamanlarda Rauf Denktaş, Dr. Derviş Eroğlu bu plaja gelirdi. Bugün o plajımız da yok oldu.
Türkiye’den su geldi, yollarımızdan geçti. Yollarımız su borularının sayesinde çok kötü durumda ve biz, o sudan da yararlanamıyoruz.
Toplu taşımacılık bu köyde ölmüştür. Eskiden sağlık ocağımız vardı. Doktorumuz gelirdi, hemşiremiz gelirdi. İlacımızı alırdık, onu da kaldırdılar. 10-20 sene sonra muhtarlık seçimine de gerek kalmayacak, çünkü insan kalmayacak.
Tarihi zenginliklerimiz değerlendirilmeli
Bizi çıkmazlardan kurtaracak projeler var aslında. Kral Tepesi’nde bulunan eserlerin Kaleburnu’da sergilenmesi, sadece köyümüze değil, Karpaz yarımadasına bir kazanç sağlayacaktır.
Köyümüzün güney doğusunda Gastro Mağarası antik mezarı var. Gastro Mağarası 6 oda, bir koridor, üç aydınlatma ve gözetleme bölümü ile idam çukurlarından oluşuyor.
Gastro Mağarası, 1974 yılında Kaleburnu halkı tarafından sığınak olarak kullanıldı. Ayrıca söylenene göre kral ve kraliçe, sıkıntılı günlerini mağarada geçirirdi.
Kral ve kraliçenin, korsanlardan ve savaşlardan korunmak için mağarayı koruma bölgesi olarak kullandıkları anlatılıyor.
Mağaranın duvarlarında geçmişin izlerini taşıyan kazı izleri günümüze kadar gelmiştir.
Öte yandan mağaranın doğusunda, eskiden köyün su ihtiyacını gideren dağın içinden akan bir su vardı. Ve köylüler su ihtiyacını bu dağın içinden akan suyla karşılıyordu. Eskilerin dediğine göre dağın yamacından bir patikayla bu suya ulaşılırdı. Ve o dönemde kızlar, erkek arkadaşlarıyla buluşmak için suyu bahane ederek su kaynağının bulunduğu yere gelirlerdi. Dağın yamacından gidilen patikaya da o dönem aşıklar yolu denirdi.
Köyün doğusunda yine eski bir kilise vardı. Şu anda kalıntıları kaldı. Sipahi ve Dipkarpaz Rumları, bu kiliseye gelip yağmur duası yaparmış. Kaleburnu köylüleri de yamaçların üzerinden onları seyredermiş. Bunları fotoğraflayan bir Rum gazeteci, Türklerle Rumlar birlikte yağmur duası yapıyor diye bir haber yapmış. Bunu duyan Türkler kızarak bu kiliseyi yerle bir etmiş.
Öte yandan köyümüzde, Büyük Han’dan sonra en çok kemere sahip bina bizim köyümüzde bulunmaktadır.
1925’te yapılan Bubalikkilere ait binada, tam 31 kemer bulunmaktadır.
Kaleburnu köy meydanında Yedi Şehitler Camisi ve içerisinde bir mezar var. Bu mezar bir rivayete göre Osmanlı döneminde, Dipkarpaz ile Kaleburnu köyleri arasında bir sancak, bu sancakta da Abdullah Paşa Vakfı varmış. Bu malların yönetimi, öşür tahsildarlığı ve kısacası mütevelli hizmetlerini günübirliğine Türkiye’den Kıbrıs’a gelen Muhsinzade Muhammet Bey’in oğlu Es-Seyyid Muhammed Muhsin Bey yaparmış. Muhsin Bey vefat edince Rumların çoğunlukta olduğu Dipkarpaz köyüne gömülmüş. Ancak Osmanlının Dipkarpaz’ı terk etmeye başlaması üzerine ceset kalıntıları mezarından çıkartılıp, Kaleburnu camisindeki şimdiki yere gömülmüş ve mezarına da İstanbul’dan getirilen altın yaldızlı bir mezar taşı konmuş.
Başka bir rivayete göre camideki mezar, cami inşaatı sırasında, inşaattan düşüp ölen Sancak isimli yapıcısına aittir. Yine de cami içlerine sadece gazi, hayırsever, mevkii sahibi ve ermişlerin gömüldüğüne inanıldığından, bu rivayete kuşku ile bakıldığı da söylenmektedir. Mezardaki kişinin kimliğine ilişkin saptayabildiğimiz bir başka rivayet ise, Anadolu’dan Kıbrıs’a görevli olarak gelen bir din görevlisine ait olduğu doğrultusundadır. Köyde zamanında devecilik yapıldığı için birçok evin duvarında, deve ve büyüklerin resimleri çizilmiştir.
Köyümüzde, Kemal Deveci, Süleyman Gül ve Eşi Şerife Gül, Kıbrıs kültürünü yaşatmak için çalışmalar yapmıştır. Köyümüzde birçok tarihi kapı ve tarihi pencere üzerinde değişik figürler de bulunuyor.



















Yorumlar kapalı.