Ali ÇATAL
Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın ‘vergi indirimine’ yönelik açıklamasını takiben dövizin ve tahvil faizlerinin yaşadığı yukarı yönlü baskılanmanın nedenlerini masaya yatıran, Gedik Yatırım Danışmanlığı Uzman YardımcısıOnurcan Bal, Türkiye Maliye Bakanlığı’nın attığı söz konusu adımı ‘ekonomide uzun süreli yavaşlamaya izin verilmeyeceğinin işareti’ olarak yorumladı.
KDV ve ÖTV indirimlerinin, ‘destekleyici adım’ amacıyla daha önce de yapıldığını da belirten Bal, ‘kur tahribatını engelleme amacıyla’ yapıldığını savunduğu bahse konu eylemi, KIBRIS Ekonomi için masaya yatırdı.
“Destekleyici adımlar daha önce de atılmıştı”
“Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, geçtiğimiz çarşamba, 6 başlıkta KDV ve ÖTV indirimine gidildiğini açıkladı.Yapılan açıklamanın detaylarına baktığımızda, beyaz eşya sektöründe ÖTV oranlarını yılsonuna kadar sıfıra indirildi. Tapu harçlarının yüzde 4’ten 3’e indirilmesi ve konut satışlarında KDV oranını yüzde 18’den 8’e indirim uygulamasının yılsonuna kadar devam edeceği belirtildi. Mobilya sektöründe KDV oranını yüzde 18’den 8’e indirildi. 1.600 cc altı motorlu araçlarda uygulanan ÖTV uygulamasında 15’er puanlık indirime gidildi ve ticari araçlarda KDV oranları da yüzde 18’den yüzde 1’e çekildi” bilgisini paylaşan Bal, “Gerçekleştirilen ÖTV ve KDV indirimlerinin 1 Kasım – 31 Aralıkarasında geçerli olacağı açıklandı. ÖTV ve KDV indirimleri ile gayrimenkul, otomotiv, beyaz eşya ve mobilya sektörünün desteklenmeye çalışıldığı dikkat çekti. Yapılan hamlenin detaylarına bakacak olursak, uzun bir süredir gayrimenkul sektöründeki yavaşlamadan bahsedildiği ve dönem dönem sektörü desteklemek için adımlar atıldığı görülmüştü” ifadeleriyle, konunun ana hatlarını ortaya koydu.
“Kur tahribatını engelleme adımı”
“Yapılan açıklamada, sektöre yönelik destekler devam etti. Bununla birlikte mobilya, beyaz eşya ve otomotiv sektörüne yönelik indirimler de dikkat çeken bir gelişmeydi. 2018 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren ekonomide yavaşlamanın yaşanacağından ve bir ekonomik dengelenme sürecine gireceğimizden bahsediyorduk. Açıklanan ‘Yeni Ekonomi Programı’nın ana temasını da ekonomide yeniden dengelenmenin oluşturduğunu görmüştük. Şuana kadar açıklanan ekonomik verilerde de ekonomideki dengelenme ve iç talepteki yavaşlamanın etkileri görülmeye başlandı ancak otomotiv, mobilya ve beyaz eşya sektöründe ekonomik dengelenmenin yanında yaşanan sert yavaşlama dikkat çekiciydi” diyen Bal, “Bu kapsamda 2018 Ağustos’ta Türk Lirası’ndaki sert değer kayıpları ve yüksek seyreden kredi maliyetlerinin bu sektörler üzerinde önemli etkileri oldu. Otomotiv iç pazar satışlarında bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 2 artış, ikinci çeyrekte yüzde 20, üçüncü çeyrekteyse yaşanan kur şoku ve faizlerdeki artışla yüzde 51daralma yaşandı. Eylüldeki daralmaysayüzde 68 seviyesinde gerçekleşti. Bu nedenle otomotiv, mobilya ve beyaz eşya sektörlerine yönelik gerçekleştirilen vergi indirimlerini kur etkisinin yarattığı tahribatı bir miktar gidermek için atıldığını değerlendiriyoruz” çözümlemesinde bulundu.
“Ekonomide yavaşlamaya izin verilemeyeceğinin işareti”
Özel Tüketim ve Katma Değer Vergileri açıklamasını izleyen gelişmeler hakkında da yorum yapan Bal, “ÖTV ve KDV indirimine ilişkin açıklama sonrasında Borsa İstanbul’daki sektör hisselerinde yukarı yönlü hareketlerin yaşandığı ve volatilitenin artış kaydettiğini gördük. Bununla birlikte, vergi indirimlerine yönelik açıklama kur ve faiz cephesinde yukarı yönlü fiyatlamalar yaşandı. Bu taraftaki endişeleri ele alacak olursak, piyasalar ilk anda yapılan açıklamayı ekonomide uzun süreli ve belirgin bir yavaşlamaya izin verilmeyeceğine dair bir işaret olarak algıladı” iddiasını dillendirdi.
“Mart 2019’da gerçekleşecek yerel seçimler öncesinde mali teşviklerin devam edebileceğine yönelik kaygılar ve enflasyonla mücadele konusunda gündeme gelen endişeler de kur ve faiz tarafındaki fiyatlamalarda etkili oldu. Türkiye’nin bütçe açığı/GSYH oranına baktığımızda diğer ülkelere nazaran oldukça düşük seviyelerde olduğu ve mali bir çıpa olarak izlendiğini belirtebiliriz. Yapılan indirimlerin bütçe açığı üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturabileceği ve mali disipline yönelik endişeler de kur ve faiz cephesinde yukarı yönlü fiyatlamalara neden oldu ancak indirimlere konu olan sektörlerdeki sert ivme kaybını göz önünde bulundurarak açıklanan vergi indirimlerini değerlendirmek, daha sağlıklı analizler yapmaya imkân sunacaktır” yorumunu yapan Bal,“Gerçekleştirilen vergi indirimlerini ekonomideki dengelenme sürecinin ve iç talepteki yavaşlamayı sonlandırmaktan ziyade belirli sektörlerde kur etkisinin yarattığı tahribatı bir miktar gidermek için atıldığını değerlendiriyoruz. İlk fiyatlamanın ardından kur ve faiz cephesindeki fiyatlamaların normalleştiği vekayıpların bir miktar geri alındığı görüldü. Bu tarafta gerçekleştirilen vergi indirimlerinin ilerleyen süreçte bütçe üzerindeki etkisi yakından takip edilecektir. Aynı zamanda ilerleyen süreçte gündeme gelebilecek olası yeni adımlar ise mali teşviklerin devam edeceği ve mali disiplinden ödün verileceğine ilişkin endişeleri artırabilecek bir risk unsurudur” ifadeleriyle ileriye dönük bir risk faktörüne de dikkat çekti.



















Yorumlar kapalı.