Murat OBENLER
Kendi yağıyla çok iyi bir şekilde kavrulan ve adeta bir Don Kişot gibi yel değirmenlerine karşı üretimleriyle var olan sanatçı Cahit Kutrafalı’yla ikinci albümü “Transitions” vesilesiyle sohbet ettik.
Ülkenin sanat politikasından albüme, uluslararası projelerinden kendi idealindeki yaşama birçok konuyu konuştuğumuz tecrübeli sanatçı, ülke yöneticilerine önemli mesajlar verdi.
Kutrafalı, şöyle dedi:
“Ülkemizdeki en büyük sorunlardan biri devlet kademesi ile sanatçı arasında bağ olmamasıdır. Devlet, kimin ne ürettiğinin farkında değildir. Devletin kendi gündemi içinde sanatı ötelediğini düşünüyorum. Bu bizim kanayan yaramızdır. Devlet, bünyesindeki sanatçılarını koruyabilecek durumda değildir, kaliteli üretimin peşinde değildir ve Kıbrıs Türk toplumunu uluslararası platformda temsil edebilecek üretimlerin önünü açma konusunda yetersizdir. Oysa uluslararası arenada bu ülkeyi ve toplumu tanıtabilecek tek insan topluluğu sporcular ve sanatçılardır.”
SORU: 2015’teki “As It Is” ile 2018’deki “Transitions” albümlerinde müzisyen ve teknik açıdan hep yanında duran, destek veren kişilerden başlayabilir miyiz?
KUTRAFALI: Öncelikle manevi destek veren arkadaşlarımız aslında maddi destek de vermiş oluyorlar. Çünkü hiçbir karşılık beklemeden albümlere katkı koydular. Stelios Xydias, Ermis Michail, Charis Ioannou, Andreas Panteli ve Tolga Erzurumlu’dan oluşan çekirdek kadroyla albümü kaydettik. Cenk Erdoğan, Gürhan Nuray, Bulut Gülen ve Elias Ioannou da bu albüme konuk sanatçı olarak katkı yaptı. Albüm kapak tasarımında Murat Zengi, fotoğraflarda ise Kerim Belet imzası var.
İlk albümün çıkması ve destek bulması ikincisi için en büyük teşvik oldu. İlk albümü insanlar alıp desteklemeseydi, ben ikincisi için motivasyonu bulamayacaktım. O yüzden her iki albümde de en büyük teşekkürü manevi desteği veren dinleyiciler hak ediyor.
SORU: Bir önceki albüm ne kadar satmıştı ve bu albümden beklentin nedir?
KUTRAFALI: “As It Is” albümü 1000 adet basıldı. 500’ü Türkiye’deki şirkete 500’ü de bana kaldı. 100 adet arşivim için ayırdım ve 400 kopya da satıldı. Günümüzde fiziksel kopya tüketimi bir nevi koleksiyonculuğa döndü. Dinleyici artık i-tunes, spotify, tidal gibi dijital yayın yapan kaynaklardan, sayfalardan, online yayınlardan sanatçıları takip etmeyi tercih ediyor. Biz de tüm albümü i-tunes’a, kısa örnekleri de spotify ve tidal’a yükledik. Bu da yüksek ihtimalle benim fiziksel olarak bastığım son albümdür. Çünkü fiziksel kopya artık sanatçı için külfetten başka bir şey değildir. İlk albümü KKTC Cumhurbaşkanlığı ve Turizm Bakanlığı’nın ciddi katkılarıyla çıkarmıştık ama bu albümde öyle ciddi destek olmadığı için hemen hemen giderlerin tamamını kendi kaynaklarımdan karşıladım. “Transitions” albüm satışları ise daha yeni başladı. Bence albüme olan ilgi iyi gidiyor.
SORU: ‘Transitions’daki besteler ve kayıtlar ne kadar zamanda gerçekleşti?
KUTRAFALI: “As It Is”de 8-9 yıllık dönemi kapsayan parçalara yer vermiştim. “Transitions” albümünde ise çok yakın dönemde bestelediğim parçalar yer alıyor. Aslında her iki albüm arasında da geçiş vardır ve bu albümdeki her parça da kendi içinde bir geçiş barındırıyor.
SORU: Bu geçişli süreç de ada da doğdu. Bir çocuğun bir müzisyenin hayatına etkisi sende nasıl vuku buldu?
KUTRAFALI: Duygusal anlamda çok büyük ve olumlu katkısı oldu. Çocuğunuza karşı hissettiğiniz duygular başka hiçbir canlıya karşı hissedemeyeceğiniz çok farklı duygulardır. Daha annesinin karnındayken ona bir parça bestelemiştim ve bu albümde yer verdim.
“Tüm tarzları barındıran kolektif bir caz çalışması”
SORU: Albümdeki parçaları yorumlayabilir misin?
KUTRAFALI: Bu albümdeki bütün besteler ve düzenlemeler bana ait. Bu benim için çok önemlidir. Çünkü üretimlerin böylesinin güzel tınladığını görmek bundan sonraki projeler için bir nevi ışık tutacak.
Müzikal olarak ise bu albümde son zamanlarda dinlediğim modern caz esintileri duyulabilir. İlk parça olan Transitions Ostinato bas motifi üzerine kurulmuştur. İkinci parça Lefkoşa Belediye Orkestrası ve Lefkoşa Belediye Tiyatrosu ortak yapımı olan, sanatçı Yaşar Ersoy’un yönettiği, besteleri Hüseyin Kırmızı ve bana ait olan Bozan Oratoryosu’ndaki Fikret Demirağ’ın “Yıldızı Kayıp Düşen” şiiri üzerine bestelediğim temadan meydana geldi. Bu parçayı albüme “Kayan Yıldız” olarak aldım. Cazın daha geleneksel tarzı olan swing’i de üçüncü ve dördüncü parçalarda duyuruyoruz. Diğer bestelerde ise kuzey cazından esinlendim. Bu albüm tüm tarzları barındıran kolektif bir caz çalışması oldu.
SORU: Müzisyen ekibin bu albümde de senle olduğunu görüyorum…
KUTRAFALI: Benim tarzımı bilen, algılayan ve hisseden ekiple çalışmak istedim. İlk albümde olduğu gibi bu albümde de aynı ekiple çalıştım. Önlerine parçaların notalarını koyduğumda kafamda hayal ettiğimi hayata geçirebilecek ortak müzikal öğelere sahip bir ekibin olması çok güzel. Canlı kayıtlara geçildiğinde hep birlikte yaşanan ahenk, uyum ve enerjiyle güzel eserler üretilebilir. İlk albümde o ortak heyecan ve enerjiyi yakaladığım için yeni albümde de macera aramadan tekrar aynı ekiple çalıştım. Büyük bir keyifti.
Yine Emre Yazgın, Ahmet Güvenler ve Nathan James albümün sahne arkası kahramanlarıdır. Bizler sadece kayıtları yapıyoruz. Onlar ise kaydettiğimiz müziklerin daha iyi duyulmasını sağlıyorlar. Müthiş bir iş çıkaran Emre Yazgın ile çalışmaktan büyük keyif alıyorum. Ortaya çıkan sonuç tatmin edicidir.
“Yurt dışından albüm konseri için çok mesaj alıyorum”
SORU: Albümdeki eserler insanlarla canlı olarak nasıl buluşacak?
KUTRAFALI: İlk albüm için tanıtım konseri yapmamıştım. Bu albüm için 17 Nisan Salı akşamı 1984’te bir tanıtım konseri düzenledik. Bu albümle ilgili canlı performansları daha sık yapmak istiyorum çünkü bu albüm daha yakın tarihte olduğu için müzikal olarak ifade etmek istediğim duygulara daha yakın. Hem yurt dışından hem de Türkiye’den konserler için sosyal medya üzerinden birçok mesaj alıyorum. Performans yapmak için özel olarak bir koşturmaca içinde değilim ama 2018’de daha çok yerde daha çok canlı performans yapmak isterim tabii. Müzisyen olarak üretime odaklanıyorum ve organizasyon kısmına girmiyorum.
“Yatırım amaçlı destekler verecek bir sanat komitesi olması gerekir”
SORU: ‘Transitions’ daha yeni ama üçüncü albüm çalışması var mı kafada veya notada?
KUTRAFALI: 3. albümle ilgili kafamda hazır olan bitmiş bir proje var. Ülkemizde kültür ve sanata devlet katkısı yeterli olmadığı için üretimlerde zorlanıyoruz. Bu eseri önce kendimiz daha sonra da temsil ettiğimiz toplum için üretiyoruz aslında. Bu albümler KKTC’den çıkan ürünlerdir. Ülke tanıtımından, Kıbrıs Türk toplumunun varlığından bahsediyorsak, üreten sanatçılarımızı görmezden gelemeyiz.
Bu sıkıntılar kültür-sanat politikası yoksunluğunun sonuçlarıdır. Bu işler hep bireysel bağlantılarla halloluyor olması da yanlış bir yöntemdir. Bu konularla ilgilenen bir sanat komitesi olması ve desteklerin bu komitede görüşülerek sonuca bağlanması gerekir.
“Bu ülkeyi tanıtabilecek insan topluluğu sporcu ve sanatçıdır”
SORU: İzlenecek yöntemle ilgili önerin var mı?
KUTRAFALI: Ülkemizde kültürel-sanatsal sponsorlukların doğru dağıtılması için sponsorluk yasasına ihtiyacımız vardır. Bu konuyu Sıla 4 grubu üyesi rahmetli Aydın Kalfaoğlu abiyle konuşmuştuk. Borusan Filarmoni Orkestrası bu konuya çok güzel bir örnektir. Bizde de gerekli destek verilirse çok iyi işler yapılacağına dair iyi örnek Hüseyin Kırmızı’nın “Sesler ve Renkler” albümüdür.
Son dönemde İnal Bilsel, The Great Flood ve Hüseyin Kırmızı’nın albümleri gibi kaliteli üretimlerin sayısı artmıştır ve buna paralel olarak desteklerin de artması beklenmektedir. Bizde maalesef sponsorların peşinden koşturmak gerekiyor. ‘Transitions’ı tamamen kendi imkanlarım ve albüme katkı koyan müzisyen dostlarımın büyük desteğiyle yaptığımı gururla söyleyebilirim.
Ülkedeki en büyük sorunlardan biri devlet kademesi ile sanatçı arasında bir bağ olmamasıdır. Devlet, kimin ne ürettiğinin farkında değildir. Duyduğum kadarıyla Kültür Dairesi prosedür gereği üretilen her eserden belli bir miktar alıp arşivlemek zorundaymış. Beni ne ilk ne de bu yeni albümümle ilgili arayan oldu. Devletin kendi gündemi içinde sanatı ötelediğini düşünüyorum. Bu bizim kanayan yaramızdır. Bu ülkemiz için çok acı bir şeydir. Buna benzer onlarca örnek de sıralayabilirim. Devletin kültür-sanat politikasının geliştirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Devlet, bünyesindeki sanatçılarını koruyabilecek durumda değildir, kaliteli üretimin peşinde değildir ve Kıbrıs Türk toplumunu uluslararası platformda temsil edebilecek üretimlerin önünü açma konusunda yetersizdir. Oysa uluslararası arenada bu ülkeyi ve toplumu tanıtabilecek tek insan topluluğu sporcular ve sanatçılardır.
SORU: Ülkemizde üretilen sanatla ilgili eleştiri de duymuyoruz. Her şey güzel, her şey iyi modu hakim… KUTRAFALI: Ülkemizde gerçek anlamda sanat kritiği yapan kişi yoktur. Sanatçı kişi eleştiriye açık olması gerekirken bizim ülkemizde bu konuda kısır döngü yaşanıyor. Sadece sanat değil diğer başka alanlarda da eleştiriye müsamahası olan bir toplum değiliz. Eleştiriye açık olmak kendimizi geliştirmemizin en büyük anahtarıdır oysa. Olumlu-olumsuz her geri dönüş beni motive eder.
SORU: Sanatsal hayatında başka ne gibi projeler var?
KUTRAFALI: Hüsnü Şenlendirici ve birçok değerli müzisyenle beraber sahne aldığımız “Hüsn-ü Dream” projesiyle ilerleyen zamanlarda yeni konserler olabilir. Güney Kıbrıs’ta Stelios Xydias ve Marios Takoushis’le kurduğumuz “Mighty Sugarcane” olarak önümüzdeki aylarda ilk albümümüzü kaydedeceğiz. Benim için en heyecan verici proje şu anda budur. Bu trio ile bazı festivallerde de çalacağız.
Burada da F ikri Karayel, Süleyman Akosman (Todds), Ezgi Akgürgen gibi değerli sanatçılarla projelerimiz devam ediyor. LBO’da aranjör olarak görevim sürüyor ve orada da güzel işler yapılıyor. Yoğun bir takvimim var fakat önceliğim yeni albümümü mümkün olduğunca insanlara dinletmek olacak.
Yorumlar kapalı.