Mustafa GÜRSEL
İnsanlığa en faydalı ağaç olan ve “ölmez” diye bilinen zeytin ağaçları, ülkemizde ölüyor… Özellikle Değirmenlik ve civar köylerdeki zeytin bahçelerinin genel durumu, çok kötü. Çoğu bahçenin görüntüsü, “cehennemin film seti” gibi.
Yakın geçmişe kadar “altları karanlık” yemyeşil zeytin bahçeleriyle ünlü olan bölgedeki binlerce ağaç bakımsız, terk edilmiş, gözden çıkarılmış… Zeytin ağaçları can çekişiyor, ölüyor… Sevgisizlik, sorumsuzluk, ilgisizlik, bencillik, hazırcılık, yaşam şartlarına teslimiyet, en önemlisi de susuzluk yüzünden…
Değirmenlik ve civar köylerdeki zeytinler, Değirmenlik Başpınarı’nın suyuna alışıktı. Pınar 21 Mayıs 1981’de bir kuyuya dinamit atılması sonucu kurutuldu. Bölgenin toprağı verimli ancak zeytinciliğe uygun değil. Killi, çatlıyor ve nem kaybediyor. İnsanlar zeytinlerini, Başpınar’ın suyuna güvenerek dikmişlerdi. Romalılar bu suyu 3 bin yıl önce kanallarla Salamis’e götürmüştü. İngilizler 1890’da zeytin ağaçlarını korumak için yasa yapmıştı. Şimdi ne pınar kaldı, ne ağaç ne de kanal…
Nesiller boyu meyvesinden, yağından ve odunundan yararlandığımız, gölgesinde dinlendiğimiz, yaprağını yakıp “göz tutmasına karşı kendimizi koruduğumuz” zeytin ağaçlarımızın durumu, ülke genelinde de iyi değil. Özellikle “emek vermedensahip olunan” ve sadece ürün zamanı hatırlanıp “dövülüp soyulan” ağaçlar, perişan vaziyette. Atadan, ana-babadan kalma ağaçlar dahi, “geçmişte emek verenlerin kemiklerini sızlatacak” durumda…
Bir zamanlar 3 vardiya çalışıp emekçilerine 14 maaş ödeyen ZEYKO (Zeytin İşleme Kooperatifi) çoktan toplum hafızasından silinip gitmiş. Zeytin ürünü ihraç eden toplum, munis bir ithalatçı olmuş… Bununla da kalmamış; zeytinlerini söküp yerlerine villalar siteler casinolu oteller yüksek apartmanlar yapmış. Şöminelerde sobalarda fırınlarda yakmış… Binlerce zeytin yanmış, yabanileşmiş. Bağlamaları, toprak bentleri yıkılmış..Üzerleri kuru dal dolu.. Mutsuz, verimsiz. Yalnız…
Öte yandan, zeytinlerini seven, onlara iyi bakan, yaşatmaya çalışan bahçe sahipleri de yok değil ama az… Mutlu, bakımlı ağaçlar yok değil, var… Hatta ülkenin birçok yerinde, yeni zeytin bahçeleri de kuruluyor. Zeytine yatırım yapan, modern zeytinyağı tesisleri kuran insanlarımız da var. Binlerce zeytin fidanı dikip “zeytin ormanları” oluşturan meraklı insanlarımız bile var. Yurdunu, doğayı ve zeytin ağaçlarını seven insanlarımız, bu yok oluşa direniyor…
1974’den sonra 7 yılda kuruttuğumuz Değirmenlik Başpınarı’nı yeniden canlandırıp bölgedeki zeytinleri kurtarmayı düşünen yok… Bu belkide artık mümkün değil. Ama Haspolat Arıtma Tesisi’nden oldukça kaliteli bir su çıkıyor ve bu tesis Değirmenlik bölgesine yakın. Arıtılmış su, bölgedeki binlerce ağacın kurtarılması, ülke tarımı ve ekonomisine kazandırılması için kullanılabilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) arıtılmış suların tarımda kullanılmasına izin veriyor. Bu su zaten kullanılıyor…
“Mesarya yemyeşil olacak” sözleriyle topluma sunulan Türkiye’den gelen suyun ana hattı bölgenin ortasından geçiyor. Bu suyun bir bölümü, zeytin bahçelerine verilebilir. Böylece hem ağaçlar kurtarılır hem de verilen sözler bir ölçüde yerine getirilmiş olur…
Zeytin ağaçlarımızın durumu, aslında ülkemizi ne kadar sevdiğimizin, toprağımıza ve geleceğimize ne kadar
sahip çıktığımızın da bir göstergesi. Toplum olarak notumuz, zeytin ağaçlarımızın durumu kadar… Onlar artık ölüyorlar. Aslında, zeytinlerimizle birlikte, toplum olarak ölüyoruz…



















Yorumlar kapalı.