Türkiye tarihinin en acı olaylarından biri olan ve 33 kişinin hayatının kaybettiği Madımak olayı hafızalardaki yerini koruyor.
Sivas’ta bundan 24 yıl önce 2 Temmuz 1993 tarihinde bir cuma günü, Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında Madımak Oteli yakılmış, Alevi 33 yazar, ozan, düşünür ile 2 otel çalışanı yanarak ya da dumandan boğularak hayatlarını kaybetmişti. Madımak Oteli’nde bulunanlar Türkiye’nin gözleri önünde diri diri yakılmıştı. Otele saldıran gruptan iki kişi hayatını kaybetmişti.
Katliamın yaşandığı otel hâlâ “Utanç Müzesi” yapılmadı
Alevi toplumu ve kurumları, katliamın ardından Madımak Oteli’nin bir “Utanç Müzesi” haline getirilmesini ve adil bir yargılamayla katliamla yüzleşme talebini sürdürüyor. Ancak 24 yıldır ısrar edilen bu talep yerine getirilmezken, otel şu anda “Bilim ve Kültür Merkezi” olarak kullanılıyor. Otel, Kültür Merkezi haline getirilmeden önce ise altında bulunan dükkâna kebapçı açılmış ve yaklaşık 14 yıl boyunca onlarca insanın yakılarak katledildiği bir mekânda kebap yenmiş olması hafızalardan silinmedi. Otelin Kültür Merkezi haline getirilmesi ardından, katliamı sırasında saldırgan gruptan ölen iki kişinin de isimleri otelin içine yazıldı.
CHP’li vekilin Madımak soru önergesi ‘uzun’ diye reddedildi
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Altıok Akatlı’nın, Sivas’ta 33 aydının yakılarak öldürüldüğü Madımak katliamı sanıklarının akıbeti hakkında verdiği soru önergesi işleme alınmadı.
Önerge ve işleme alınmadığına dair Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı İsmail Kahraman imzalı yanıtı Twitter hesabından paylaşan Altıok, “Sivas Katliamı benim özel yaşamım olduğu için! Uzun sormuşum demek. Pardon! Şimdiye kadar soru seçerek önerge yanıtlayanlardan yanıt geldi” dedi.
Sivas’ta ‘2 Temmuz’ Alarmı
Öte yandan, Sivas Madımak Olayları’nın 24’üncü yıl dönümü nedeniyle bugün kentte düzenlenecek anma programları öncesi güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkartıldı.
Anma etkinlikleri kapsamında güzergâh üzerindeki geçiş noktaları ile otel civarında ise yaklaşık 2 bin 500 polis görevlendirilecek. Çevre illerden kentte polis takviyesi yapılacak.
Anma programı valilik ve belediye öncülüğündeki protokol üyeleri eski Madımak Oteli, bugünkü adıyla Sivas Bilim ve Kültür Merkezi’ni ziyaret ederek, olayda ölenlerin isimlerinin yazılı olduğu anı köşesine karanfil bırakacak. Alevi Dernekleri ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının katılacağı büyük anma programı gerçekleştirilecek.
Madımak Olayı’ndan sonra yargılama süreci
Madımak Olayı’ndan bir gün sonra 35 kişi gözaltına alındı. Daha sonra gözaltına alınanların sayısı 190’a çıktı. Gözaltına alınan 190 kişiden 124’ü hakkında “laik anayasal düzeni değiştirip din devleti kurmaya kalkışma” suçlamasıyla dava açıldı, geri kalanlar serbest bırakıldı. Kamuoyunda Sivas Davası olarak bilinen davanın ilk duruşması, Ankara 1 No’lu Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde 21 Ekim 1993 günü yapıldı. 26 Aralık 1994’te karara bağlanan dava sonucunda, 22 sanık hakkında 15’er yıl, 3 sanık hakkında 10’ar yıl, 54 sanık hakkında 3’er yıl, 6 sanık hakkında 2’şer yıl hapis cezası, 37 sanık hakkında da beraat kararı verildi.
Yargıtay, Devlet Güvenlik Mahkemesi kararını bozdu
Müdahil avukatlar, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kararını “Taraflı, hukuka ve adalete aykırı” olarak niteleyerek, ayrıntılı bir savunmayla temyize gittiler. Yargıtay 9. Ceza Dairesi katliamın “Cumhuriyete, laikliğe ve demokrasiye yönelik olduğunu” belirterek Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kararını esastan bozdu. Ankara 1 No’lu Devlet Güvenlik Mahkemesi, Yargıtay’ın bozma kararına uyarak yargılamayı yeniden başlattı.
Madımak Olayı’nda 33 kişiye idam cezası
28 Kasım 1997’de açıklanan kararda, 33 sanık Türk Ceza Yasası’nın 146/1 maddesine göre idama ve 14 sanık 15 yıla kadar değişen hapis cezasına mahkûm edildi. Yargıtay 9. Ceza Dairesi 24 Aralık 1998’de hapis cezalarını onadı, 33 idam cezasını ise usul noksanlıkları nedeniyle bozdu. Şubat 1999 tarihinde usul eksikliklerinin giderilmesi için başlayan yargılama sonucunda 16 Haziran 2000’de 33 sanık Devlet Güvenlik Mahkemesi’nce yeniden idam cezasına çarptırıldı. 2002 yılında idam cezasının yürürlükten kaldırılmasıyla idam cezası hükümlülerinin cezaları müebbet ağır hapis cezasına çevrildi.
İstiklal Mahkemeleri sonrası bir ilk!
Sanıkların avukatlığını üstlenenler arasında olan Refahyol iktidarının Adalet Bakanı Şevket Kazan, bakanlığı sırasında onları hapishanede ziyaret etti. Geniş avukat listesinde çok sayıda Refah Parti üyesi ve yöneticisi olması eleştiri konusu oldu. Bu avukatlar ilerleyen yıllarda AKP ve Saadet Partisi’ne katıldılar ve içlerinden üst yönetim görevlerine yükselenler oldu.
8 sanık hâlâ yakalanamadı
Geçen bu zaman zarfı içerisinde sanık sayısı tahliyelerle 33’e düştü. Olayın kilit ismi olarak nitelendirilen, dönemin Sivas Belediye Meclisi üyesi Cafer Erçakmak ve Yargıtay’ın 1997’deki bozma kararından sonra firar eden 8 sanık ise halen yakalanamamıştır. Davanın firari olan 5 sanık ile ilgili kısmı, 13 Mart 2012 tarihinde zaman aşımından düşürülmüştür.
Sivas Davası İstiklal Mahkemeleri sonrasında tek bir davada bu kadar çok idam cezasının verildiği ilk davadır.
Yorumlar kapalı.