Psikolog Ayla KAHRAMAN
Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda görünüyorsa; “yolunda” kabul edilir ve ötesine bakılmazdı. Kapalı kapılar ardında olanlar, kimseleri ilgilendiremezdi. Kişiler, arzu ve isteklerine uygun olmayan evlilik ilişkilerini bitirmeye cesaret edemez; ilişki dayanılmaz safhaya geldiğinde bile toplumun damgalama mekanizmasının ve dedikoducu-yargılayıcı kuşlarının keskin gagalarından korkarlardı.
“Şiddetli geçimsizlik” ayrılmaların ortak nedeniydi ama içeriğinin ne olduğu dışarıdakiler tarafından kolay kolay bilinmezdi. Günümüz evliliklerinde ise eşlerin bireysel memnuniyeti her zamankinden daha önemlidir ve evlilik kurumunu paylaşan taraflar her zamankinden daha fazla cinsel, duygusal ve sosyal beklentilere sahiptirler. Çiftin her bir eşi aynı şeyi istemektedir: Bir saklı cennet. Bir mabedin güvenli, şefkatli kolları. Aşk, mutluluk, huzur, romantizm, cinsel tatmin. İlişkiler tarihinde ilk defa bu çağda, bu istekler en ön sırayı işgal etmektedir. Hem de saklamadan, utanmadan. “Şiddetli geçimsizlik” içi dolu bir karar artık.
Karşılıklı ve benzer beklentilerin önlenemez yükselişine rağmen, günümüzde ilişkiler daha fazla tıkanmaktadır. Kadın da erkek de ne istediğini biliyor artık. Beklentilerin giderilme durumu, ilişkinin kaderini belirliyor. Çiftin her bir eşi halinden memnunsa sorun yok. Ya memnun değilse? Ya beklenenler, çiftin veya bir eşinin kapasitesini aşıyorsa? Bu çift ilişkisinde çatışmanın başladığının habercisidir. Çatışma açıkça ortaya dökülebilir. Sorun çözümüne gidilebilir. Arzu yoksunluklarının, hayali beklentilerin, elde kalanların peşine düşülebilir. İyi-kötü, devam-tamam kumarı gibi görünse de öyle değildir. Çatışmalar doğru yönetildiğinde çiftin her bir eşi kazanır. Ya da eski alışkanlıklara dönülebilir. Çatışma yokmuş ve her şey yolundaymış gibi davranarak evlilik kurumunun ilişkiyi koruması beklenebilir. Sorunu örterek yaşamaya çalışan bu çiftler bunu bir süre başarabilirler de. Ta ki, giderilmeyen ihtiyaçlar ve bireysel beklentiler çığlık çığlığa bağırana kadar. Örtünün, sorunu örtmeye yetmediği ana kadar.
Neden başaramıyorlar? Mükemmel olduğunu düşündükleri birliktelikleri, nasıl oluyor da evlilik ilişkisi içinde sihrini, cömertliğini, heyecanını kaybediyor? Tutkulu genç insanlar, tükenmiş, yenik yaşlılara nasıl dönüşüyor? Evlilik kurumu, ilişkideki yalnızlığı, haz-tutku yoksunluğunu taşıyacak güçte değildir artık. Kadın ve erkek rolleri; anne-baba, evlat rollerinin önünde koşuyor ve anlam bulacağı zemin arıyor. Giderilemeyen arzu ve isteklere rağmen evliliği sürdürme çabası eskisi kadar alkış almıyor. Buna rağmen, pek çok faktörü düşünerek alınan karar sonuçta bireylerin omuzlarına binen yeni bir yük olabiliyor: Bu senin tercihin. Sonuçlarına katlanacaksın.
Peki, başka bir yol yok mu? Mademki evliliğin devamını sağlayan en önemli girdi ilişkiden duyulan memnuniyet; o zaman ilk adımımız, memnuniyetsizliği normalleştirme çabamızdan vazgeçmek olmalıdır. Memnuniyetsizliği normalleştirme çabası, evliliklerin baş düşmanıdır; çünkü çiftin kendi ilişkisine duyarsızlaşmasına neden olur. Eşin giderebilmesi mümkün olan ihtiyaçlarımızla yüzleşirsek, yokluklarını normal saymazsak, ertelemezsek sonraki adımı atmak mümkün olur.
Bu, çift olarak karşılıklı beklentilerimizle alakalı bir duraktır. Büyük olasılıkla elde edilecekler arasında tutku, içtenlik ve samimi olmaya; kendini olduğu gibi ifade edebilmeye duyulan ihtiyaç ilk sırada olacaktır. Bunlar evliliğin keyfini, mutluluğunu artırırken; eşle bütünleşmenin ve bütünleşirken bile kendin olabilmenin ayrıcalığını içeren ihtiyaçlardır. Evlilik bunları bekler.
Yorumlar kapalı.