1. Haberler
  2. Spor
  3. Çocuklar topa kafa vurmamalı

Çocuklar topa kafa vurmamalı

Öğretmenler Mustafa Özhür ve Ramadan Büyükel, Amerika’da yapılan bir araştırmanın, boyun kasları tam olarak gelişmeyen 11 yaş altı çocuklarda kafa vuruşunun travmatik beyin hasarına neden olduğunu ortaya koyduğunu vurgulayarak, ülkemizde de tedbir alınmasını öneriyor.

featured


Ergül ERNUR

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İngiltere, İskoçya gibi ülkelerin ilgili alan uzmanlarının çalışmaları, boyun kasları tam olarak gelişmeyen 11 yaş altı çocuklarda kafa vuruşunun travmatik beyin hasarına yol açabildiğini ortaya koydu.

Uzmanlar, bu durumun tekrarlanması durumunda beyin hücrelerinde bozulma sonucu, kronik travmatik ensefalopati denilen rahatsızlığın gelişebileceğine dikkat çekti.

Araştırmalar topa kafayla vurmanın beynin haddinden fazla sarsılmasına, hafızayla ilgili problemlerin yanı sıra anksiyete ve depresyon gibi bilişsel problemlere de yol açabileceğini ortaya çıkardı.

Kafa vuruşlarının beyin hücrelerine zarar verdiği, hafıza kaybını da tetiklediği uzmanlarca saptandı.

Amerika’da yapılan araştırmaya göre, kafa vuruşları kısa süreli de olsa insan üzerinde hafıza kayıplarına yol açabiliyor. Bir defaya mahsus olan kafa vuruşları insan beynine herhangi bir zarar vermese de daha sık yapılan kafa vuruşları hafif travmalara bağlı çeşitli hasarlar ortaya çıkarabiliyor.

Buna bağlı olarak, 1 Ocak 2016’dan bu yana Amerika Birleşik Devletleri’nde küçük çocukların hem antrenmanlarda hem de maçlarda topa kafayla vurmaları yasaklandı. ABD’de son 5 yılda topa kafayla vurma sonucunda 50 bin civarında beyin sarsıntısı vakasının görülmesi üzerine olay mahkemeye yansıdı. ABD Futbol Federasyonu da 10 yaş altı çocukların topa kafayla vurmasını yasakladı, 11-13 yaş grubu için de kafa vuruşu antrenman sayısını kısıtladı.

İskoçya’da Stirling Üniversitesi bu konuyla ilgili bir test yaptı. Kafa vuruşlarının beyin fonksiyonlarına etki ettiğine yönelik araştırma için bir grup futbolcuyla çalışma yapıldı. Köşelerden üst üste 20 orta yapıldı ve her defasında topa kafayla vuran futbolcuların beyin durumları incelendi. Kafayla üst üste vuruş yapan futbolcuların hafıza güçlerinde yüzde 41 ile yüzde 67 oranlarında düşüş yaşandığı görüldü.

İskoçya Futbol Federasyonu’nun eski başkanlarından Gordon Smith, belli bir yaşın altındaki amatör futbolcuların tıpkı ABD’deki gibi yasak getirilmesini istiyor.

İngiltere Profesyonel Futbolcular Birliği de, yapılan bu araştırmaları dikkate alarak belirli bir yaşa kadar topa kafayla vurmanın yasaklanmasını talep etti.

Türkiye 1. Amatör Küme Kulüp Başkanı Avni Erboy da, 2016 yılında yayınladığı açıklamayla, antrenmanlarda kafa vuruşuyla yapılan her türlü çalışmayı kaldırdıklarını ve yasağa uymayan sporcuların, teknik adamların kulüple ilişiğinin kesileceğini duyurdu.

Kafa vuruşu, ölümüne neden oldu

İngiltere’de yayımlanan Daily Telegraph gazetesi de West Bromwich Alibion ve İngiliz ulusal futbol takımı  oyuncusu Jeff Astle’ın beyin hücrelerinin zedelenmesi sonucu hayatını kaybettiğine dikkat çektiği haberinde, hastalığa, ıslak ve deri futbol topuna 20 yıllık profesyonel yaşamı süresince yaptığı kafa vuruşlarının yol açtığının belirlendiğini yazdı.

Özhür ve Büyükel: Öğrenci sağlığı sportif başarıdan önce gelir

Konuyu gündeme taşıyan ise Şehit Tuncer İlkokulu öğretmenleri, spora gönül vermiş Mustafa Özhür ve Ramadan Büyükel…

“Öğrenci sağlığı sportif başarıdan önce gelir” diyen Özhür ve Büyükel, uzmanlar tarafından yapılmış araştırmalarla kanıtlanmış olan topa kafa vuruşunun beyin travmasına neden olabileceği gerçeğinin görmezden gelinemeyeceğini söyledi. Özhür ve Büyükel, Amerika’da yapılan araştırmayı baz alan İskoçya’nın, İngiltere’nin ve Türkiye’de birinci amatör kümede olan bir futbol takımının, kafa vuruşunu yasakladığını ya da yasaklanmasını talep ettiğini belirtti.

Çocukların sağlığı için ülkemiz futbolunda da kafa vuruşlarının yasaklanmasını isteyen Özhür ve Büyükel, elde ettikleri araştırma sonuçlarını ilgili tüm mercilere taşıyacaklarını söyledi.

Özhür ve Büyükel, şöyle dedi:

“İlköğretim bacağında minik yavrularımızın geleceğini şekillendirme uğraşı veren öğretmenin kendini yenilemesi ve geliştirmesi son derece önemlidir. Öğrencilerimizin topluma sağlıklı bir birey olarak sunulması noktasında atacağımız her türlü adımın, onların şekillenmesinde önemli rol oynayacağı kesindir.

Bu nedenle içinde bulunduğumuz süreçte, eğitim-sağlık bütünleşmesinde yeni araştırmalar ve gelişmeler bizlerin yakınen ilgilenmesi gereken ana temadır. Eğitimde var olan birçok konu başlığında yapılmakta olan değişimler ve araştırmaları göz önüne aldığımız zaman, minik yavrularımızın sağlığını olumsuz yönde etkileyeceği yönünde yapılan açıklamalar hayli dikkat çekici boyutta yer almaktadır.

İlköğretimde spor etkinlikleri kapsamında yıllarca öneriler ve açılımlar yapılırken, son günlerde bir gerçekle yüzleşmekteyiz. Dünyada büyük kitleleri peşinden koşturtan ve özellikle öğrencilerimizin zevk alarak okul ve mahalle aralarında oynadıkları futbol oyununda acı gerçekle karşı karşıya kaldığımızı görmekteyiz.

Futbol oyununda kafa vuruşları temelinde, bilimsel araştırma yapanlar ile beyin ve sinir cerrahisi uzmanlarının önerilerini dikkate almamız gerektiğini düşünmekteyiz”.

Büyükel: Çocukların, topa kafa vurmaya korkması bizi harekete geçirdi

Beden eğitimi öğretmeni olan Ramadan Büyükel, topa kafa vuruşunun sağlığa olumsuz bir etkisi olup, olmadığını araştırmalarına öğrencilerinin tavrının neden olduğunu söyledi.

Büyükel, okulda futbol oynarken öğrencilerinin topa kafayla vurmaktan korktuğunu, top havadan üstlerine doğru geldiğinde elleriyle başlarını korumaya çalıştıklarını gözlemlediğini belirtti. Bu durum üzerine çocuklara neden topa kafa vurmaktan korktuklarını sorduğunu anlatan Büyükel, onlardan aldığı farklı yanıtların ve kendilerini toptan korumaya çalışmalarının ilgisini çektiğini ifade etti. Konuyu Mustafa Özgür’le paylaştığında, internetten “topa kafa vuruşuyla” ilgili araştırmaya giriştiklerini belirten Büyükel, elde ettikleri bilimsel verilerin kendilerini de şaşırttığını söyledi.

Büyükel, bu bilgi ışığında bir deneme yaptıklarını ve öğrencilerine futbol maçı sırasında topa kafayla vuranların, topa elle değmiş gibi sayılacağı kuralını getirdiklerini belirtti. Maç sırasında çocukların daha iyi koordinasyon sağlayarak, topu hiç havalandırmadan futbol oynadıklarını ifade eden Büyükel, çocukların da korkmadan, endişe duymadan maç yaptığını söyledi.

Mustafa Özhür ve Ramadan Büyükel, elde ettikleri araştırma sonuçlarını KIBRIS Gazetesi’yle paylaştı.

ABD’de topa kafa vurmak yasaklandı

Amerika’nın bilim dergisi “Scientific American”da “Does Heading a Soccer Ball Cause Brain Damage?” yani “Futbol topuna kafayla vurmak, beyin hasarına neden oluyor mu?” başlıklı bir araştırma yayınladı.

Yapılan araştırmalara göre, kafa vuruşları kısa süreli de olsa insan üzerinde hafıza kayıplarına yol açabiliyor. Bir defaya mahsus olan kafa vuruşları insan beynine herhangi bir zarar vermese de daha sık yapılan kafa vuruşları hafif travmalara bağlı çeşitli hasarlar ortaya çıkarabiliyor. Buna bağlı olarak, 1 Ocak 2016’dan bu yana Amerika Birleşik Devletleri’nde 12 yaşından küçük çocukların hem antrenmanlarda hem de maçlarda topa kafayla vurmaları yasaklandı.

Futbol topuna kafayla vurmanın beyin üzerindeki etkilerinin bilimsel delilleri

Yapılan araştırma sonuçlarına göre, futbol topuna kafayla vurmak, pugilistik demans gibi nörolojik dejeneratif problemlere yol açabiliyor. Futbol oyuncularının topa kafayla vurmalarının beyinlerinde yarattığı hasar üzerine çalışma yapan bilim insanları, beyin anormallikleri ile bir futbolcunun futbol topuna kafasıyla ne kadar vurduğu arasında doğru orantılı bir bağlantı mevcut olduğunu söylüyor. Ayrıca, yüzücülerin beyin fonksiyonları ile futbolcuların beyin fonksiyonları karşılaştırıldığında; yüzücülerin beyinleri ‘normal’ şekilde çalışırken, futbolcuların özellikle beyin dokusu (beyaz madde veya sinir hücreleri), iğcik yollarında (sinir hücrelerinin uzantıları) anormallikler görülüyor.

Sinir hücreleri, mesajları diğer sinir hücrelerine iğcik yollarını ya da aksonları, kullanarak iletiyorlar. Eğer beyin, şiddetle yeteri kadar sarsılırsa, bu iğcik yolları zarar görebiliyor.

Beynin haddinden fazla sarsılması, hafızayla ilgili problemlerin yanı sıra anksiyete ve depresyon gibi bilişsel problemlere de yol açabiliyor. Bu sarsıntıların yol açtığı diğer belirtiler de; uyku bozuklukları, dengeyi kaybetme ve baş ağrıları olarak sıralanabilir.

Topa vurulan şiddet de belirleyici

“Topa hangi şiddetle kafa vurmak beyin hasarına yol açmaz?” sorusuyla ilgili araştırma yazısında şöyle deniliyor:

“Bilim henüz bu sorunun cevabını bulabilmiş değil. Çünkü, bir sporcunun topa kafası ile vurması olayında birçok değişken mevcut. Örneğin, doğrusal kuvvetler yerçekimi cinsinden yani G-kuvveti olarak ölçülüyor ve bazı sporcular topa kafalarıyla 150 G kuvvetinde vurup herhangi bir beyin hasarı almazken, bazıları 50-60 G kuvvetle topa vurduklarında beyin hasarı alabiliyorlar. Ayrıca diğer kuvvetler de-döndürücü kuvvet gibi- radyan/saniye^2 cinsinden ölçülüyor ve bu kuvvetlerin henüz tam olarak çözümlemesi yapılabilmiş değil.

Bu sorunun cevaplanmasındaki bir diğer zorluk da topa kafa ile vurulduktan sonra görülemeyen semptomlar. Çünkü kafanın top ile çarpışması sonucunda yalnızca beyin görüntüleme yöntemleri ile anlaşılabilen yapısal değişikler oluşabiliyor.

Peki bilim insanlarının bu etkileri anlayabilmesi neden çok zaman alıyor? Bu oldukça karmaşık bir problem. Bilim insanlarının hesaplayabildiği biyomekanik kuvvetler- doğrusal ve döndürücü kuvvetler gibi- mevcut. Fakat, burada söz konusu olan şey insan yani laboratuardaki durağan nesneler değil. İnsanın beynindeki sarsıntıyı etkileyen birçok biyolojik faktör mevcut.

Söz konusu insanın yaşı, hayatının daha önceki evresinde kaç kez sarsıntıya maruz kaldığı, bu sarsıntıların hangi şiddette ve sıklıkta gerçekleştiği, bunun gibi birçok değişken araştırmaların kesin sonuca ulaşmasını güçleştiriyor”.

Uzmanlar öneriyor: 14 yaşından küçük çocuklar futbol topuna kafayla vurmasın

Bilim insanları, yaşları 14’ün altında olan çocukların futbol topuna kafalarıyla vurmamalarını öneriyor. Uzmanlar şöyle diyor:

“Aslında daha da genelleştirmek gerekirse her ne yolla olursa olsun kafalarına darbe almamaları gerekiyor. Kafaya alınan darbeler bu yaş grubunda çocuklarda daha fazla hasara yol açıyor. Çünkü, 14 yaşından küçük çocukların beyinlerindeki miyelin kılıf bir yetişkinin beynindeki kadar gelişmiş değil. Miyelin kılıf, sinir hücrelerinin dışını tıpkı telefon kablolarının dışındaki plastik kaplamalar gibi kaplıyor, sinyallerin iletimine yardımcı olurken aynı zamanda nöronlara daha fazla sağlamlık kazandırıyor”.

“Yetişkinler futbol topuna kafayla vurmalı mı?”

Dergide yayınlanan yazıda, “Yetişkinler futbol topuna kafayla vurmalı mı?” sorusu da yer alıyor. Uzmanların yanıtı şöyle:

“Bu sorunun cevabı aslında hem evet hem hayır. Futbol topuna kafayla vurmanın beyin hasarına yol açabileceği doğru olsa bile, henüz riskler konusunda net bir bilgiye sahip değiliz. Dolayısıyla yapılan araştırmaları ciddiye almak gerekirken aynı zamanda spor yapmaktan da geri durmamalıyız”.

Albert Einstein Tıp Fakültesi’nin araştırması: Kafa vuruşları beyin hücrelerine zarar veriyor

Daha önceki yıllarda New York’taki Albert Einstein Tıp Fakültesi’nde bir araştırma yapıldı. Çocukluğundan beri futbol oynayan ve ara vermeyen kafayla en çok vuruş yapan 32 amatör sporcu incelendi. Bu futbolcuların beyin ve sinir hücrelerini inceleyen difüzyon tensör görüntüleme (DTG) metoduyla incelemeye alındı.

Araştırmada bu futbolcuların beynin ak maddesinde bulunan, hasarlı sinir hücrelerinden bol miktarda bulundu. Yani kafayla vurulan topların beyin hücrelerine zarar verdiği ve iyileşmediği de görüldü.

Araştırmaya göre topa bir ya da birkaç kere vurmak sorun çıkarmıyor. Ama sürekli olarak kafa kullanıldığında bir zincirleme reaksiyon başlıyor.

Bu araştırma ABD’deki “Radiological Society of North America” adlı bilim dergisinde de yayınlandı.

Dergide daha ayrıntılı verilen bilgilerde, kafa vuruşunun beynin özellikle beş bölgesinde hasara sebep olduğunu, dejeneratif olan beyin kanamasından ölen 59 yaşındaki İngiliz futbolcu Jeff Astle’nin ölümüne de kafa vuruşlarının sebep olduğuna inanılıyor.

İskoçya’daki araştırma: Topa kafa atılması hafıza kaybını tetikliyor!

Amerika’daki çalışmayı baz alan İskoçya’da Stirling Üniversitesi de bu konuda bir araştırma yaptı. Araştırma EBioMedicine Akademik Tıp Dergisi’nde yayınlandı.

Araştırma sonucuna göre, kafa vuruşlarının futbolcular için özel bir anlamı olsa da, sağlık açısından beyin hücrelerinin ölümünü ve hafıza kayıplarına neden olduğu belirlendi.

İskoçya’da Stirling Üniversitesi bu konuyla ilgili bir test yaptı. Kafa vuruşlarının beyin fonksiyonlarına etki ettiğine yönelik araştırma için bir grup futbolcuyla çalışma yapıldı. Bu çalışmada köşelerden orta yapan bir makine geliştirildi. Köşelerden üst üste 20 orta yapıldı ve her defasında kafayla vuran futbolcuların beyin durumları incelendi.

Her ortanın futbolcular tarafından kafayla sonlandırıldı. Sonuca bakıldığında kafa ile üst üste vuruş yapan futbolcuların hafıza güçlerinde yüzde 41 ile yüzde 67 oranlarında düşüş yaşandı.

İskoçya’da Stirling Üniversitesi’nde bu araştırma içinde bulunan Nörolog Magdalena Ietswaart, daha önce futbol oynayan kişilerin, kafaya aldıkları darbeler sonucu erken bunama yaşayabileceğini kanıtlamak istediklerini belirtiyor.

İskoçya Futbol Federasyonu’nun eski başkanlarından Gordon Smith, belli bir yaşın altındaki amatör futbolculara tıpkı ABD’deki gibi yasak getirilmesini istiyor.

İngiltere’de de yasaklama gündemde

İngiltere Profesyonel Futbolcular Birliği, yapılan bu araştırmaları dikkate alarak futboldaki kafa vuruşlarının beynin çeşitli bölgelerine verdiği zararlardan dolayı belirli bir yaşa kadar topa kafayla vurmanın yasaklanmasını talep etti.

İngiltere Profesyonel Futbolcular Birliği, altyapı kategorilerinde 10 yaşına kadarki çocukların topa kafayla vurmalarının yasaklanmasını talep etti.

Türkiye’de ilk yasaklama İzmir Bostanlıspor’dan

Türkiye 1. Amatör Küme Kulüp Başkanı Avni Erboy, 2016 yılında yayınladığı açıklamayla, antrenmanlarda kafa vuruşuyla yapılan her türlü çalışmayı kaldırdıklarını ve yasağa uymayan sporcuların, teknik adamların kulüple ilişiğinin kesileceğini duyurdu.

Ersoy, bu konuda Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) mahkeme kararıyla yasaklar ve kısıtlamalar getirildiğini hatırlatarak, kafa vurmayı yasaklarken, bazı bilimsel çalışmalarla beyin ve sinir cerrahisi uzmanlarının önerilerini dikkate aldıklarını da söyledi.

Uzmanların, beyin hücrelerinde bozulma sonucu, kronik travmatik ensefalopati denilen rahatsızlığın gelişebileceğine dikkat çekildiğini vurgulayan Erboy, “Biz de buradan yola çıkarak 15 yaş altı çocuklara topa kafayla vurmayı yasakladık” dedi.

 

 

 

Çocuklar topa kafa vurmamalı
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir