1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Ülkemizde cinsel şiddet hep vardı

Ülkemizde cinsel şiddet hep vardı

Klinik Psikolog ve Ruhsal Travma Uzmanı Angelika Hüseyinzade Şimşek ile Sosyolog Nihal Salman, ülkedeki cinsel şiddet olaylarının artış göstermediğini, artık konuşulmaya başlandığı için insanlara öyle geldiğini söyledi.

featured


Ülkemizde son dönem yaşanan cinsel şiddet olaylarında artış olmadığı ancak insanların bu konularda bilinçlenerek, konuşmaya başladığı belirtildi.

Klinik Psikolog ve Ruhsal Travma Uzmanı Angelika Hüseyinzade Şimşek ve Sosyolog Nihal Salman, son zamanlarda cinsel şiddet vakalarında artış olduğu yönünde bir algı oluştuğunu, oysa bunun tam tersi, insanlar konuştuğu için daha çok duyulduğunu kaydetti.

Şimşek, şiddetin öncelikle dilimizde olduğunu bunun düzeltilmesi gerektiğini söyleyerek, okullardaki müfredat içerisinde kadını aşağılayan ya da ötekileştiren deyimlerin, öykülerin kaldırılmasının önemine değindi.

Salman ise toplumsal cinsiyet algısının eğitimle değişebileceğine işaret ederek, “Anne ve babanın, kadın ve erkek cinsiyetine vermiş olduğu atıf vardır. Nasıl bir ortamda yetişiyor? Bir bakarsınız birey profesör olmuştur ancak hangi aile ortamında yetişmiştir? Size kattığı eğitim, yetişmiş olduğunuz aile içindeki değerlerle birleşiyor” dedi.

“Pedofili bir sapkınlıktır”

SORU: Son dönemlerde çocuklara yönelik cinsel suçlarda artış var. Pedofili nedir? Nasıl tanımlanır?

ŞİMŞEK: Pedofili tanım olarak çocuk seviciliği ya da sübyancılık olarak biliniyor. Ergenlikten daha küçük olan çocuklara cinsel istek diye ifade edilebilir. Çoğunlukla çocuklara yönelik uygulanan cinsel şiddet, her zaman pedofili değildir. Daha çok şiddet olarak algılamamız lazım çünkü bu vakalar daha çok şiddet uygulamak, güç kullanmak, karşısındakini aşağılamak, küçük düşürmek gibi bir dinamiği vardır. Pedofili daha çok bir sapkınlıktır.

SORU: Ne tip olaylarla karşılaşıyorsunuz?

ŞİMŞEK: Kadına ve çocuklara yönelik cinsel şiddet daha çok karşıma geliyor. Her dört kadından biri, cinsel şiddete maruz kalıyor. Ülkemizde de aynı şekilde devam ediyor. Son zamanlarda sanki artmış gibi bir his var ancak bu artmadı; sadece insanlar konuşmaya başladı. Uzmanlar ve medya olarak bunu sanırım başardık. İnsanlar konuşmak için cesaret etmeye başladılar. O nedenle daha çok duyulmaya başladı.

“Cinsel suç daha çok yakın çevreden geliyor”

SORU: Küçük bir çocuk, ailesi veya bir yabancı tarafından böyle bir şeye maruz kalırsa bunun ileriki yaşlarda yansıması nasıl oluyor?

ŞİMŞEK: Yabancı kişiler çocuklara karşı çok nadir cinsel suçta bulunuyor. Daha çok tanıdık, aile, aile çevresinde olan insanlar, o çocukları korkutabilen ya da çocukların çok sevdiği kişiler taciz ve tecavüz yapabiliyor. Bu şöyle anlaşılıyor. Çocuklar içine kapanmaya başlıyor, farklılaşıyor, çok agresif oluyor ya da ağlamaklı oluyor veya o kişiyi gördüğünde gerçekten korkmaya başlıyor. Bunu anlamak için ailelere büyük görev düşüyor.

SORU: Aile içi şiddet, son dönemlerde kamuoyunda daha çok tartışılır oldu. İnsanlar bilinçleniyor mu yoksa haklarını aradıkları için mi daha çok duymaya başladık?

SALMAN: Bu suçlar artmadı hatta her geçen gün bilinçlenmeyle ekonomik bağımsızlıkla azalmaya bile başlıyor. Boşanmaların artmasıyla bu tarz sorun yaşayan bireyler daha da azalıyor. Ancak son zamanlarda daha fazla olduğu yönünde algılamamızın sebebi, daha çok konuşulması, daha çok medyada paylaşılıyor olmasıdır. Bu da bireylerin, toplumun yavaş yavaş bilinçlendiğini, haklarını bilmeye başladığını ve bu haklarını korumaya başladığını gösteriyor.

“Şiddette kültürün dahi etkisi var”

SORU: Aile içi şiddete maruz kalınmasındaki etkenler nelerdir? Sosyal, ekonomik yoksa psikolojik etkenler midir?

SALMAN: Birçok etken var. Kültürümüzün dahi etkisi var. “Kızını dövmeyen dizini döver”, “Kadının sırtından sopayı eksik etmeyeceksiniz” gibi deyimler var. Ataerkil aile yapısının getirdiği yansımalar var. Ekonominin etkisi var. Yapılan araştırmalarda, şiddete maruz kalanların daha çok çocuklar ve kadınlar olduğunu görüyoruz. Bu anlamda psikolojik etkenler de vardır.

ŞİMŞEK: Kişilik özellikleri tabii ki bir etkendir. Ancak bu, daha çok toplumsal cinsiyet kültürümüzden getirilen bir şeydir. Biz kadını imge olarak topluma nasıl koyuyoruz, dilimizde kadını nasıl taşıyoruz, evimizde kadına nasıl bakıyoruz, toplumda kadına nasıl bakıyoruz. Bir kadın mini etek giydi diye tecavüzü göze aldı diyebiliyorsak vay halimize. Kadın alkol alarak eve dönüyorsa bu şiddete, tecavüze uğrayacak bir neden değildir. Toplumsal cinsiyet algımızı değiştirmemiz gerekiyor.

SORU: Toplumsal cinsiyet algısı nasıl değişebilir?

SALMAN: Eğitim, sosyal medyanın etkisi. Anne ve babanın, kadın ve erkek cinsiyetine vermiş olduğu atıf vardır. Nasıl bir ortamda yetişiyor? Bir bakarsınız birey profesör olmuştur ancak hangi aile ortamında yetişmiştir? Size kattığı eğitim, yetişmiş olduğunuz aile içindeki değerlerle birleşiyor.

ŞİMŞEK: Önce dilimizi değiştirmemiz lazım. Anne, baba eğitimleri eklenebilir. Okullardaki müfredat içerisinde kadını aşağılayan ya da ötekileştiren deyimleri, öyküleri kaldırmak gerekiyor. Tarihimize de baktığımızda kadını ötekileştirmeden, çocuklara aktarmamız gerekiyor. Kadına yönelik şiddet, anne karnında başlar. Bebeğin kız olduğunu öğrenen aile, kürtaja başvurur ve ilk şiddet de orada başlar.

SORU: Kadına yönelik cinsel şiddet veya ruhsal şiddeti çok fazla görüyor musunuz?

SALMAN: Görülüyor. Değişen bir aile yapısı ve toplumsal yapı var. Geçmişle kıyaslandığında, daha olumlu bir gelişim olduğunu görüyorum. Bu da güzel bir şey. Ekonomik ve sözel şiddetler daha ağrılıklı olarak karşıma çıkıyor.

ŞİMŞEK: Şiddeti anlamlandırmak var. Bir kadın için eşinin para vermemesi, ona göre normal bir durum olabilir. Ailesinden, babadan gördüğü bir durum ise onu şiddet olarak algılayıp size getirmez. Siz onu kelimeler ya da cümleler arasında yakalayıp bulursunuz. Bir kadın için bir tokat şiddettir; başka biri için 10 tokat şiddet olmayabilir. Bu tamamen algıyla ilgili bir şeydir. Cinsel şiddet, fiziksel şiddet, ekonomik şiddet, psikolojik baskı da geliyor. Aslında hiç kimse “Ben, eşim tarafından şiddete uğradım” diye gelmiyor. Çok farklı ruhsal bozukluklarla geliyorlar. Ancak bunların altından çıkan şeyler de çoğunlukla şiddet olaylarıdır.

SORU: Ekonomik ve sözel şiddet derken ne kastediliyor? Bunu biraz daha açabilir misiniz?

SALMAN: Kadının ekonomik gücünün olmaması, kadının çalışmaması, kendi ekonomik ihtiyaçlarını karşılayabilecek işte çalışmasının engellenmesi, harcamasında kısıtlama gibi sıkıntılarla daha çok karşılaşıyorum. Sözel şiddet olarak da kınama, küçük düşürme, değersiz kılma yer alıyor. Şiddete nasıl bir anlamlandırma verildiği önemlidir. Toplum olarak her geçen gün bu durumlar daha çok fark ediliyor.

“Ülkemizde aile büyük sarsıntılar yaşıyor”

SORU: Fark ediliyor ancak bu büyük bir sorun. Bir sosyal patlama yaşanabilir mi veya toplumsal ruh sağlığımız açısından alarm zilleri çalıyor mu?

SALMAN: Toplum birçok aileden oluşan büyük bir grup. Şu anda aile,  KKTC’de büyük sarsıntılar yaşıyor. Boşama oranları diğer ülkelerle karşılaştırdığımızda çok yüksek. Bu, ailenin sıkıntı ve sorunlar yaşadığını gösteriyor. Mahkemeye yansıyan nedenler farklıdır, bireylerin boşanma istemesiyle ilgili nedenleri farklıdır. Her zaman mağdur olan kadın mıdır? Öyle bir şey yok.  Boşanmaya neden olan durum şiddet ise çoğu zaman bu mahkemede gösteriliyor. Ancak göstermeyenler de var çünkü rencide edici bir ispat etme söz konusudur. Ülkemizdeki yasalarla değerlendirirsek eşi tarafından şiddete uğrayan kadının polise gitmesi gerekiyor. Polis, onu devlet hastanesine götürecek ve orada doktorlar inceleyip rapor hazırlayacak. O şekilde bunu mahkeme de kullanabiliyor. Bu da rencide edici bir durumdur. Kadın, sadece eşi tarafından şiddet görüp rencide olmuyor. O kadar insana anlatarak da rencide oluyor.

ŞİMŞEK: Aslında bir daha şiddete uğruyor. Özellikle tecavüz ve cinsel tacize uğradıktan sonra bunu birilerine anlatmak, tekrar tekrar tecavüze maruz kalmak kadar acıtıyordur. Bunun için hepsi de anlatmıyor. Alarm zilleri ise çalmıyor çünkü bu durum hep vardı. İnsanlar konuşmaya başladı. Konuşmak, travmayı iyileştirir. Kadınlar açısından bir değişim var ancak erkek açısından yok. Şiddet uygulamaya devam ediyorlar.

SORU: Eşler arasında cinsel şiddet, ne düzeye geldiğinde suça girer?

ŞİMŞEK: Kadın, fiziksel şiddete maruz kaldığı zaman, biraz daha kolay gidip anlatabiliyor. Cinsel şiddete maruz kalan kadınlardan çok azı bunu anlatıyor. Maddi ve ekonomik şiddetten bahsettiğimiz zaman, gerçekten çıkmazda olunca bunu anlatıyor. Bunu 50 yıl evli kalıp da algılamayan ve normal olarak gören kadınımız var. Eş tecavüz ediyor dediğinde, mahkemede “O cinsel ilişkidir” deniyor.

SORU: Kadın eşiyle birlikte olmak istemiyorsa ve sözlü olarak rencide ediliyorsa bu cinsel şiddete giriyor değil mi?

SALMAN: Yasal olarak aile içerisinde girmiyor. Birey boşanma kararı alıp kurtulmak isteyecektir. Maalesef yasal olarak eşler arasında sayılmıyor.

ŞİMŞEK: İstenmeyen yerde bu cinsel şiddettir. Küçük düşürülmesi, para vermemesi, dışarı göndermemesi hepsi şiddettir.

“Toplumsal cinsiyet küçüklükten başlar”

SORU: Kadınların değiştiğini ancak erkeğin şiddeti uygulamaya devam ettiğini söylemiştiniz. Önlemler alınabilir mi? Nasıl önlemler alınabilir? Kimler devreye girebilir? Bu noktada devlet ne yapmalı?

SALMAN: Eğitim büyük bir etken ancak bunun yanında önleyici yasalar olmalı, caydırıcı yasalar olmalı. Şiddet sadece eşler arasında veya çocuğa karşı yapılmıyor. Örneğin bir boşanma, bizim ülkemizde çocuklar için büyük bir şiddettir. Yasaların yetersizliği, yasal sürecin uzun sürmesi, boşanma sırasında eşlerin çocukları kullanmasına neden oluyor. Örneğin ülkemizde 6 yıl süren boşanma davaları var. Boşanma süreçtir ancak eşlerin birbirine düşman olması, çocukların kullanılmaya başladığını gösteriyor ve çocuklar şiddette maruz kalıyor. “Babanla görüşmeyeceksin”,  “Annenle görüşemeyeceksin, baban şunu söyledi” diyerek, çocuklar şiddete uğruyor. Bu,

büyük bir sıkıntı.

ŞİMŞEK: Toplumsal cinsiyet küçüklükten başlar. Pembe ve maviyi ayırırız. Oyuncak bebekler ve arabalar gibi bu çizgileri silmeliyiz. Erkek çocuk da bebekle oynayabilir, kız çocuk da arabayla oynayabilir. O zaman eşitlik sağlayabiliriz. O zaman cinsler arası şiddet, biraz azaltabiliriz.

SORU: Çocuklara yönelik cinsel şiddet ve istismar ne boyutta?

ŞİMŞEK: Hep vardı. Sadece daha fazla duymaya başladık. Anneler, babalar öğretmenler biraz daha dikkatli olmaya ve çocukları dinlemeye başladı. Neden bu çocuk bir anda agresifleşti ya da içine kapandı veya şu amca geldiği zaman neden kaçıyor?

SORU: Çocuk istismarcıları nasıl tanınır, fark edilir?

ŞİMŞEK: Ne olup bittiğini daha dikkatli dinlemeliyiz. Tacizciler, tecavüzcüler işsiz biridir deniyor oysa değil; yüksek eğitimliler. Aralarında dine bağlı olanlar var. “Tacize uğrayan, tacizci olur” deniyor. Bu, mutlak değil. “Alkol almıştır ya da uyuşturucu kullanıyor” denilebilir. Bu da değil; hayatında uyuşturucu kullanmamış olan pek çok taciz suçlusu var.  Kısacası bir tanım yok, herkes yapabilir. Tek ayrıt edilebilecek şey, o kişinin toplumsal cinsiyet algılaması farklıdır…

“Çocuğa vücudunda dokunulmayacak yerler olduğunu öğretmek lazım”

SORU: Aileler çocuklarını nasıl koruyabilir?

ŞİMŞEK: Çocuğa vücudunda dokunulmayacak yerler olduğunu öğretmek lazım. Mayonun kapattığı yerler, kimsenin dokunmaması gereken yerlerdir. Çocuk küçükse annesi dokunabilir. Çocuğa biri dokunuyorsa ve hoşuna gitmiyorsa gelip öğretmene, anneye, babaya mutlaka söylemeli.  “Biri okşadı, öptü ve hoşlanmadım” bunu söylemesi gerekli. Çocuk, beğenmediği ve istemediği bir şey varsa bunu anlatabilecek biri olduğunu bilmeli. Çocuk bu güveni anne ve babadan alabilmeli.

SORU: Bir öğretmenin, öğrencilere yönelik yapmış olduğu taciz iddiası var. Böyle durumlarda okullarda öğrenciler nasıl korunmalı?

ŞİMŞEK: Çocuklar üzerinde gücü ya da otoritesi olan biri tecavüzde bulunabilir. Çocuk ona ya hayrandır ya da korkuyordur. Ya da çocuğun sevgisini istismar ediyor veya çocuğun korkusunu istismar ediyor,  “kimseye söylemeyeceksin” diyor. Okulda çalışan herkese görev düşer. Etrafına bakmak lazım. İstismarcılar bir çocuğu seçip, o çocuğa özel davranıyorlar ve bu çok göze çarpan bir şeydir. Bir öğretmen bunu fark ettiyse çocuğa bir şeye fark ettirmeden konuşması lazım. “Konuşamaya ihtiyacın var mı ?” diye sormalı.

SALMAN: Böyle bir durum, belirgin olur diye düşünüyorum. Daha çok pedofili vakaları, küçük çocukları yani okul öncesi veya ilkokul gibi çocukları tercih eder. Öğretmenin hemen tespit edileceğini düşünüyorum. Bu tarz sapkınlıkları olanlar, çocuklara yakın yerleri tercih ederler. Çok küçük yaşlara erkek öğretmen verilmiyor. Kurum sistemli ve düzenli ise mutlaka tespit edilir.

SORU: Nasıl bir mesaj vermek istersiniz?

SALMAN: Toplumsal olarak sıkıntılar yaşıyoruz. Ülkede gerek yasalar gerekse yasaların işleyişi veya şiddete uğrayan kadın sığınma evi gibi devlete düşen önemli görevler var. Bunların hepsi yetersiz. Aile içinde şiddet ve kadın ölümleri var. Ülkemizde eşi veya beraber olduğu kişi tarafından öldürülen kadınlar var. Sığınma evlerine ihtiyaç var. Tüm bunların denetimi, kontrolü ve yönlendirilmesi önemli.

ŞİMŞEK: Keşke sığınmaya ihtiyaç duymasak, keşke kadına ötekileştirme olmasa… Şiddet önce dilimizdedir ve oradan başlayalım. Önce dilimiz düzeltelim, deyimlerimizi gözden geçirelim.

 

Ülkemizde cinsel şiddet hep vardı
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir