1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Herkes işaret dili öğrenmeli

Herkes işaret dili öğrenmeli

İşitme ve konuşma engelli bireyler, toplum içinde günlük yaşamda iletişimin büyük engel olarak karşılarına çıktığına dikkat çekiyor:

featured


Gizem ÖZGEÇ- Emine DAVUT YİTMEN

Ülkemizdeki işiteme ve konuşma engelli bireyler, toplum içinde iletişim kurmada büyük sıkıntı yaşarken, işaret dilinin yaygınlaşmasının önemli olduğunu söylüyor.

Kıbrıs İşitme Konuşma Engelliler Vakfı (KİKEV) Başkanı Bahire Coşkuner Doğru ile işitme ve konuşma engelli birey olan Mevlüt Güler, eğitimden, sağlığa, yargıya kadar olan pek çok alanda işaret dili bilen görevliler bulunmadığı için iletişimde güçlüklerle karşılaşıldığını, özellikle devlet kurumlarında en az 3 kişinin işaret dilini bilmesi gerektiğini belirtti.

Ülkede İşitme Engelli Okulu bulunmaması, işaret dili eğitimi alan çevirmenlerin ise kısıtlı sayıda bulunması gibi zorluklara işaret eden Doğru, Vakfın kurslar aracılığı ile çevirmenler yetiştirdiğini anlattı. Doğru, Mecliste, 2010 yılında kabul edilen BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nin, engelliyi korumayı hedeflediğini ancak yıllardır bu sözleşmeye uygun yasalar yapılmadığını vurguladı.

Doğuştan işitme ve konuşma engelli birey olan Mevlüt Güler ise hastaneler, eczaneler, mahkemeler gibi pek çok kurumda genel anlamda işletişim sorunu yaşadığını ve herkesin işaret dilini öğrenmesini istedi.

Vakfın gönüllüler beklediğini ifade eden Doğru, işitme ve konuşma engelli bireylerle çocuklara hizmet vermek için yoğun çalıştıklarını kaydetti.

KİKEV’e 0542 884 50 56 telefon numarası ve  www.facebok.com/kikevkibris, www.kikevkibris.org, [email protected] adreslerinden ulaşılabiliyor.

Geçirdiği rahatsızlık vakıfa itti

SORU: Bize kendinizi tanıtır mısınız?

DOĞRU: Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi mezunuyum. Birçok okulda görev aldım. Şu anda Haydarpaşa Ticaret Lisesi’nde matematik öğretmeni olarak görevime devam ediyorum. Erken yaşlarda değil ama sonradan işitme kaybına uğradım. Toplum içinde bazı sorunlar yaşadım. Bu konuda toplumu eğitmek, bilinçlendirmek gerekiyor. 15-16 yıldır işitme cihazı kullanıyorum. Buna alışabilmek için mücadele verdim. İnsan hakları, engelli hakları konusunda araştırmalar yaptım. Vakıf veya dernek kurma düşüncesi ile yola koyuldum. Bir anda kendimi İnsan Hakları Çalıştayı’n da buldum. 3 günlük etkinliklere katıldım. Orada insan hakları ve engelli hakları ile ilgili pek çok şey öğrendim. Ardından da 2015 yılında Konuşan Eller Projesi’ne başvurdum. Burada amaç, topluma işaret dili eğitimi vermekti. Proje ses getirdi. Aklımda olan vakıf düşüncesini ise proje, işitme engelli bireylere de ulaştığı için o dönemlerde hayata geçirdik.

Lapta’da ki okulda işaret dilini öğrendi

GÜLER: 38 yaşındayım. Doğuştan işitme engelliyim. DAÜ’de Bilgi İşlem Bölümü’nde bilgisayarla uğraşıyorum. Hastanelerde, eczanelerde, mahkemelerde her yerde genel anlamda işletişim sorunu yaşıyorum. İşaret dilini herkes öğrenmeli. İşaret dilini konuşan birini gördüğümde mutlu oluyorum. Lapta’daki işitme engelli okuluna gitmiştim. İşaret dilini orada öğrendim.

Konuşan Eller Projesi

SORU: Bugün ülkemizde işaret dili eğitimi veren yerler var mı?

DOĞRU: İşaret dili eğitimi veren bir yer yok. Konuşan Eller Projesi’ni gerçekleştirdikten sonra büyük bir farkındalık oldu. Eğitime, kurslara vakfı kurduktan sora başladık. İlk kursumuz 3 ay boyunca sürdü ve büyük bir katılımla gerçekleşti. Halen işaret dili öğrenmek isteyenler facebook sayfamıza mail atıyor, telefon açıyorlar. Vakfımızın yetiştirdiği iki çevirmen var. Ankara’da eğitim aldılar ancak onlar da bu dönemde çok yoğun olduğu için kurslara başlamadık. Ülkede İşitme Engelli Okulu olması gerekir. Herkesin işaret dilini bilmesi gerekir. Mevlüt gibi arkadaşımızın en büyük sorunu iletişim. Örneğin hastanede işaret dili bilen yoksa yanlarında biriyle gitmek zorundadırlar. Devlet kurumlarında en az 3 kişinin işaret dili bilmesi gerekiyor. Bunun için de gerekli yerlerle görüşmeyi hedefliyoruz. Vakıfımız kurulalı 1,5 yıl oldu. Gönüllü çalışmalarla bugüne kadar geldik.

“Kabullenmek lazım”

SORU: İşitme kaybınızın olduğunu belirttiniz. Kabullenmesi nasıl oldu?

DOĞRU: İşitme kaybına uğradığım zaman bunu kabullenmedim. Oysa kabullenmek lazım. Aslında saçınızı açıp, cihazınızı gösterip dolaşın. Belki bu çok önemli bir şey değil ama bende bir kabullenme süreci oldu. Cihazı, saçlarımla örtüp, sakladım. Bu durumu yaşayarak aştım. İlk başta yurtdışından cihaz alımına gittim. İstanbul’da maddi açıdan çok para harcadım. İşitme kaybım ilk olarak yüzde 23-30’larda başladı ve yavaş yavaş ilerledi. İlerlemesinin nedeni ise stres. Bu, bütün hastalıklar için geçerli. Benim şu anda işitme kaybım yüzde 95. Yine de duyabildiğim ve konuşabildiğim için şükrediyorum.

“Klasik ama….Stresten uzak durun”

SORU: İşitme kaybınız nedeni, genetik miydi?

DOĞRU: İşitme kaybına uğrayınca, yurtdışında araştırmalar yaptım. Bunun nedeni tam olarak belli değil.  Bana doğuştan olabileceği, küçükken ateşli bir hastalık geçirmişsem ileriki yaşlarda ortaya çıkabileceği, küçükken düşüp başımı vurmuşsam yine ileriki yaşlarda olabileceği, stres, yanımda patlama olmuşsa bunun da ekten olabileceği söylendi. İşitme kayıpları herkeste farklı. İleriki yaşta beni buldu. İlk aşamada ailem fark etti. Bir şey söylediklerinde bir kelimeyi farklı algılayabiliyordum. Ölçüm yaptırdım ve cihazlandım. Bu süreçte çok zorluklar yaşadım. Toplumu bilinçlendirmek gerekiyor. İşitme cihazı var mı diye merak edenler, söylediğim şeyi anlıyor mu anlamıyor mu diyen bakan çevrelerde bulundum. Bu da beni biraz üzdü. Kendimi toplumdan soyutladım ve insan hakları, engelli haklarını araştırmaya başladım. Bu süreçte kendimi Konuşan Eller Projesi’nde buldum. Mücadelenin sonunda gelen bir şey olduğunu düşünüyorum. Projeden önce ben hep eşime vakıf ve dernek kuracağım derdim. En büyük destekçim hep eşimdi.

Dört kardeş… İkisi işitme engelli

SORU: Mevlüt, işitme kaybının altında genetik faktörler mi var? Annende, babanda veya ailenin diğer fertlerinde işitme engeli olan var mı?

GÜLER: Anne ve babamda işitme engeli yok. 4 kardeşiz. İşitme engelli olan bir kardeşim var. O da doğuştan işitme engelli.

“Mutsuz değilim”

SORU: Sen ve kardeşin nasıl bir hayat sürüyorsunuz? Beklentilerin, hayallerin nelerdir?

GÜLER: Kardeşim Mağusa’da gümrükte çalışıyor. Kardeşimin eşi de işitme engelli. Çocukları 1,5 yaşında ve yüzde 75 işitme engeli var. İşitme engeli olan ve olmayan arkadaşlarım var. Mutluyum. Arkadaşlarımla beraber kahve içeriz. Bisiklet sürer, spor yaparız. Sosyal hayata katılmaya çalışıyoruz. Annem işaret dilini biliyor ancak babam daha az işaret dilinden anlıyor. Arkadaşlarımla beraber herkesin işaret dilini öğrenmelerini istiyorum. Seyahat ediyorum.  İngiltere’ye ve Japonya’ya gittim.

“Genelde hepsi işsiz”

SORU: Vakfa başvuranlarda gözlemlendiğiniz sorunlar nelerdir?

DOĞRU: İşitme engelli bireylerin toplumda iletişim başta olmak üzere, eğitim, sağlık, sosyal hayata katılım, istihdam sorunları var. Genelde hepsi işsiz. Engelli maaşı alan var, almayan var. Kişinin işitme engeli yüzde 60 olursa engelli maaşı bağlanıyor. Sorun çok. Her engelliye becerisi doğrultusunda iş imkanı sağlanabileceğine inanıyorum. Fırsat eşitliği yaratılmalı. Onların da neler yapabileceği gözlemlenmeli. 2006’dan bu yana engelli istihdamı yapılmadı. Sadece bu yıl Vakıflar İdaresi 4 kişi aldı.

“Mecliste, BM Engelli Hakları Sözleşmesi kabul edildi ancak gerekli yasalar yılardır çıkarılmadı”

SORU: İnsan haklarını, engelli haklarını inceldiğinizi söylemiştiniz. Bu incelemeler sonucunda ülkemizde nelerle karşılaştınız?

DOĞRU: Son zamanlarda ülkemizde toplum olarak engellilerin farkına biraz vardık. Diğer ülkelerle engelli hakları konusunda çok farkımız var. Mecliste 2010 yılında kabul edilen BM Engelli Hakları Sözleşmesi, engelliyi korumayı hedefliyor. Ancak ona uygun yasalar hala yapılmadı. Ortopedik engellilerin söylediği mimari engeller, diğer ülkelerde yok. İşitime engelliler için görsel anlamda iletişim sorunu var. Görme engelliler için trafik ışıklarında bir levhanın olması gerekir. Ülkemizde bunların yapılması gerekir. Tüm engelli gruplar toplanarak, o grupların istekleri, yaşadıkları sorunlar doğrultusunda neler yapılabileceği konuşabilir. Bunu yapmamak için hiçbir neden yok. BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nin Meclis’te kabul edilmesi, devleti gerekli yasaları çıkarmaya yükümlü kılıyor.  Ancak yıllardır hiçbir yasa çıkarılmadı.

“700 civarında işitme engelli olabilir”

SORU: Ülkede ne kadar işitme engelli var? Rakam biliyor musunuz?

DOĞRU: Ülkemizde, 2015 Kasım ayı itibarıyla istatistiklerden öğrendiğim kadarıyla 384 işitme engelli kayıt var. Ancak araştırmalarım sonucunda, kayıtta olmayanları kayıta gönderdim. Kayıtta olmayan çok kişi var. Bence bu rakam 600-700 civarında bulunuyor.

Çevirmen eksiği var

SORU: Ülkemizde işaret dili eğitimi alan ve bu konuda uzmanlaşmış olan kişi sayısı yeterli midir? Bir okul kurulacaksa orada işaret dili eğitimi verecek uzmanlar var mı?

DOĞRU: İşaret dili eğitimi verecek olan KİKEV çevirmenleridir. Çevirmen diploması aldılar. Biz de destek olduk. Kendi çabaları ile de bu dili öğrendiler. Biz hedefledik, yaptık ve devam edeceğiz. Bir okul kurulacak olsa mutlaka işaret dili eğitmeni gerekecek.

“Çocukken oyun oynarken sorunlar oluyordu”

SORU: Mevlüt gece ne yapıyorsun, vaktin nasıl geçiyor? Televizyon izleyebiliyor musun?

GÜLER: Televizyonda işaret dili olmadığı için anlamıyorum.

DOĞRU: Televizyon kanallarında nasıl görme engelliler için seslendirme oluyor, işitme engelliler düşünülerek,  çevirmen bulunabilir. Yetiştirdiğimiz çevirmenlerimiz farklı yerlerde çalışıyor. Vakıf olarak daha çok çevirmen yetiştirmemiz gerekiyor. Bakanlıklara görüşüp bir şeyler talep etmeyi düşünüyoruz.

SORU: Mevlüt, evlilik düşüncen var mı? Eşinin işitme engelli olmasını mı tercih edersin? Çocuğunun işitme engelli olabilir yönünde bir endişen bulunuyor mu?

GÜLER: Evlilik düşünüyorum, istiyorum. Eşimin işitme engelli olup olmaması pek fark etmez. Çocuğun engelli olabileceği yönünde ise böyle bir endişem yok.

SORU: Çocukken arkadaşlarınla iletişim kurmada sıkıntılar yaşadın mı? Arkadaşlarına anlaşabiliyor muydun?

GÜLER: Evet sorun olmuştu. Oyun oynarken sorunlar oluyordu.

“Vakfımız ismini duyuruyor”

SORU: İnsanlar vâkıfa sizi duyup mu geliyor?

DOĞRU: Vakfımızı bilen çok kişi var. Facebook sayfamızdan beğenen, mesaj atanlar veya başka bireylerden duyup telefon açanlar var. Bize işitme engelli, konuşamayan 4-7 yaş arasında çocuklar ulaştı. Cihaz alımı gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Sponsorlar arıyoruz. Her bağış işitme engelli çocukların, bireylerin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Vakıflar İdaresi bize biraz destek oldu. İşaret dili talebi çok var. Her gün mesaj, telefon geliyor. Üniversiteden öğretim görevlileri bize gelerek, projelerini sunuyorlar. Bunları mütevelli heyetimizle değerlendiriyoruz.

“Yeni doğanlarda işitme taramasının mutlaka yapılmalı”

SORU: Ailelerle ilgili gözlemleriniz ve tavsiyeleriniz nelerdir?

DOĞRU: Maddi sıkıntıdan dolayı cihaz alamamış aileler var. Bazı durumlarda ise işitme sorunu küçükken fark edilmemiş. Yeni doğanlarda işitme taramasının mutlaka yapılması gerekiyor. Devlet hastaneleri bunu yapıyor ancak bunun yasallaşması lazım. Bu konuda bir çalışma olacağını umuyorum. Sağlık Bakanına konuyu bahsettik. Erken teşhis, erken cihazlanma ve erken eğitim çocuklarda çok önemli.

“Cihazın parasından çok, verimine bakacaksınız”

SORU: İşitme cihazı pahalı mı? Devlet raporu varsa bu cihaz sağlanıyor mu?

DOĞRU: Devlet, kamu görevlilerinde cihazının 2 bin 500 TL’sini karşılıyor. Cihazların fiyatı, özelliğine göre değişiyor. İşitme cihazları da devlet tarafından sağlanmalı. Burada birçok merkez var. Farklı markalarda işitme cihazı satılıyor. Kulağınız hangisine daha çok uygunsa onu alın. Cihazın parasından çok, verimine bakacaksınız. Ses net geliyor mu? Kalabalık ortamda ses iyi duyuluyor mu? Bunlar önemli. Önceden aldığım bilgilere göre, sigortalılara devlet 1000 TL, 18 yaşına kadar olan gençlere ise 4000 TL’yi karşılıyor.

Herkes işaret dili öğrenmeli
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir