Emine DAVUT YİTMEN
Türk Lirası’nın döviz karşısında yaşanan hızlı değer kaybı arka arkaya rekor seviyelere ulaşırken, KKTC’de de vatandaşların ve ekonomi çevrelerinin endişeleri giderek artıyor.
Dövizdeki bu artışa neden olarak Fed Başkanı Janet Yellen’ın Aralık’ta faiz artışı olacağına dair sinyal vermesi yanında, ABD’nin yeni seçilen Başkanı Donald Trump gösteriliyor. Bunlara ilaveten Türkiye’nin içinde bulunduğu çalkantılı durumun da büyük etkisi var.
Tüm bunlar yaşanırken gözler Türkiye’de Merkez Bankası’na çevrildi. Piyasalarda, TC Merkez Bankası’nın bir miktar faiz artışına gidebileceği beklentisi bulunuyor. Ancak, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın faiz artırımının karşısında olması TC Merkez Bankası’nın elini zayıflatıyor. Banka dün ve önceki gün piyasaya bir miktar döviz sunsa da söz konusu hareket etkili olmaktan uzak kaldı.
KKTC serbest piyasada dün kapanış itibarıyla TL’nin dövizler karşısındaki değerleri ise şöyleydi:
Dolar/TL: 3,3880; Euro/TL: 3,6110; Sterlin/TL: 4,1840.
Kur sabitlenmesine gidilebilir
Döviz yükseldikçe, insanlar tüketimden kaçıyor. Bu durumda ekonomik aktivitenin da yavaşlaması söz konusu olabilir.
Uzmanlar, büyük çoğunluğu ithalata dayalı bir ekonomiye sahip olduğumuz ülkemizde kurun belirli bir süre sabitlenmesinin önemine değindi. Bir diğer öneri de şu anda görüşülen bütçenin, yüzde 15 oranına çıkarılması şeklinde yer aldı.
Saydam: Temel gıda maddelerine yansıyabilecek artışları minimalize edebiliriz
Gelir ve Vergi Dairesi eski müdürlerinden, Ekonomist Göksel Saydam, dövizdeki yükselin nedenleri arasında Türkiye’deki OHAL ve Doğu Akdeniz’deki çatışmaları göstererek, ABD’nin yeni Başkanı Donald Trump’ın görevi devralıncaya kadar, bu dalgalanmanın devam edeceğini söyledi.
Ülkemizde alınacak tedbirin kısıtlı olduğunu belirten Saydam, “Bizim Türk Lirası’na müdahale etme yetkimiz yok. Ancak hiç olmazsa bazı temel gıda maddelerine yansıyabilecek artışları minimalize edebiliriz” dedi.
Saydam, bunun için bazı şeylerin yapılabileceğini anlatarak, “Bir tanesi Fiyat İstikrar Fonu’dur. Bu fonda bir kuruş yok, çünkü vergi gibi alınır, ertesi gün harcanır. Halbuki bu fonun, bu gibi günlerde kurtarıcı veya enflasyonun şiddetini azaltmak için kullanılmış olması gerekirdi. Diğer bir durum ise birçok ekonomik aktivitemiz ithalata dayalı. Hammaddemiz dışarıdan gelir” dedi.
Saydam, devletin ithalatta faturadaki dövizi bugünkü kurla çarparak, hem KDV hem vergi stopajı hem de fon almasıyla kârda olduğu gibi göründüğünü belirterek, bu vergilerdeki artışın reel olmadığı, şişirilmiş olduğu uyarsında bulundu. Saydam, devlet çalışanlarına veya bazı sektörlere ödemek zorunda olunan bedellerin ve dolayısıyla hayat pahalılığının da yükseleceğini ifade etti.
Vatandaşların önünü görmediği için tüketimden de kısacağını aktaran Saydam, böyle bir durumda ekonominin yavaşlayacağına işaret ederek, devletin beklediği gelirler vergisinin, kurumlar vergisinin de azalacağını, sosyal sigortalara ödenen primin de ödenmemeye başlanacağını anlattı. Saydam, bu durumun etkilerinin, devlet tarafından objektif şekilde dikkate alınmasının öneminin altını çizdi.
Saydam, dövizdeki yükselişin bankalardaki donuk kredilerin miktarını da artıracağını belirterek, “Özellikle döviz taksiti olanlar, kısmen veya tamamen ödeme yapamayacak. Bu defa bankalar da bekledikleri tahsilatı yapamayacaklar ve mahkemelere de gidilecek. İflaslar aratacak. Bu durum, denize taş attığınızda oluşan yuvarlak halkalar gibi halka yaratıyor” dedi.
Saydam, gümrüklerdeki kurun belirli bir süre için sabitlenebileceğini de sözlerine ekledi.
Yorucu: Bütçe yüzde 15’e çıkarılsın
Prof. Dr. Vedat Yorucu iseTürkiye’nin de içinde bulunduğu yükselen ekonomilerin para birimleri karşısında doların değerlendiğini, ABD’de Donald Trump’ın seçimleri kazanmasının ardından, FED Başkanı’nın Janet Yellen’in enflasyon verilerinde ve istihdamda da artış öngörülüyor açıklamasının, faizlerin artırılacağı yönünde bir beklenti oluşturduğunu söyledi.
Yorucu, bu beklentinin dolara talebi artırdığını kaydederek, TL’nin sadece dolar değil, sterlin ve Euro karşında değer kaybettiğini hatırlattı.
Vedat Yorucu, Türkiye’deki başkanlık, anayasa değişikliği ve referandum tartışmalarının, iç siyasetteki tartışmaların, Cumhuriyet gazetesinde son yaşananların ve tırmanan terör olaylarının Türk ekonominse duyulan güvenin yitirilmesi anlamı taşıdığını ifade etti.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın TC Merkez Bankası üzerindeki faizlerin düşürülmesi yönündeki baskısını da anımsatan Yorucu, “Şimdi bir nebze faiz artırımı yapabilirler. Ülkemizde de emlak sektöründe ve vakıf üniversitelerinde kur sabitlemesine de gidilebilir” dedi.
Ülkemizdeki bütçe ile ilgili tedbir alınması uyarısında bulunan Yorucu, bütçenin yüzde 15’e çıkarılmasını önerdi.



















Yorumlar kapalı.