Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun, “Yenilenebilir Enerji Sistemleri” ve “Türkiye’den Kablo ile Elektrik” projeleriyle hedeflerinin halkımıza ucuz ve doğa dostu enerji sunmak olduğunu vurguladı.
Ülkemizin güneş enerjisi anlamında dünyanın en verimli kuşağı üzerinde bulunduğunu belirten Atun, bu avantajımızı kullanmak için halkımızı ve başta sanayi, turizm, üniversiteler olmak üzere tüm sektörleri yenilebilir enerji sistemleri kurması için teşvik edeceklerini kaydetti.
Türkiye yetkilileri ile “Türkiye’den Kablo ile Elektrik” projesi konusunda yakın zamanda anlaşma imzalayacaklarını belirten Bakan Atun, Türkiye’den kablo ile gelen elektrik ile kilovat başına ödediğimiz 40 kuruşun, 25 kuruşa kadar düşeceğini söyledi.
Yenilenebilir enerji sektörünün oluşması ve Türkiye’den deniz altından kablo ile elektrik getirilmesi konularında atılacak adımlardan kimsenin korkmamasını isteyen Atun, “Hükümetin Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nu kapatmak gibi bir düşüncesi yoktur” dedi.
Sunat Atun, KIBRIS TV’de “Markaj” programında KIBRIS Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Ali Baturay’ın sorularını yanıtladı.
“Limanlarla ilgili tedbirler alınıyor”
Mağusa Serbest Liman’da tüm birimlerle bir toplantı yaptıklarını, limana riskli maddelerin getirilmemesi konusunda kararlı olduklarını ifade etti.
Liman dışında tek bir merkez belirleyerek, bu maddelerin antrepolarda korumalı bir şekilde getirilmesi imkanı sağlayacaklarını ifade eden Atun, bunun yanında iç piyasada kullanılmayan markasız sigaralarla ilgili de tedbir alacaklarını belirtti.
Sunat Atun, terör finansmanında kullanılma riski olduğu için markasız sigaraların ülkeye girmesini engelleyeceklerini, bunların transit ticaretine KKTC’nin bir merkez olmaması gerektiğini vurguladı.
Atun, Serbest Liman’da birkaç ay önce gayrı yasal ülkeye girmiş olan ve ele geçirilen silahlarla ilgili olayın polise intikal ettirildiğini ve gerekli tüm soruşturmaların yapılacağını yineledi.
Sigara kaçakçılığıyla ilgili de Türkiye’de operasyon çerçevesinde ele geçirilen sigaraların kendisini çok üzdüğünü de anlatan Atun, KKTC’nin bu tür olaylarla anılmasını istemediğini, bunun için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.
Sunat Atun, sigaraların ülkemizden çıkışıyla ilgili “alıcının emrine” diye bir tabir olduğunu ve denizde bile satışının yapılabileceğini, bunun tüm dünyada gerçekleştirilen bir uygulama olduğunu ifade etti. Atun, “Biz bunu da kaldırdık ve alıcı kim ise ve varış limanı belli değilse ülkemizde çıkışı yapılmayacak” dedi.
Bununla ilgili bir yasa hazırladıklarını anlatan Atun, “Ülkemizin isminin kaçakçılıkta anılmasını bir Ekonomi Bakanı olarak hem istemem hem de bunun olmaması için elimden geleni yaparım. Bu yönde gerekli tedbirler alındı ve alınmaya da devam edecek” diye konuştu.
Limandaki bir takım demir ve benzeri maddelerin, atıl parçaların bekletilmesiyle ilgili de konuşan Bakan Atun, ülkemizde kullanılmayan demirlerin Türkiye’ye ihraç edildiğini anlattı. Atun, KKTC’de istenmeyen, işe yaramayan demirlerin ihraç edilmesinin faydalı olduğunu, bunun hem ülkedeki çevre kirliliğini azalttığını hem de ekonomik faaliyet ortaya çıktığını kaydetti.
Liman içerisinde bu yönde bazı değerlendirilmeyen atıl parçaların olduğuna dikkat eden Atun, liman içerisinde bir yıldan fazla kalan bir malın limandan çıkışının yapılması gerektiğini de söyledi.
Halktan gelen açık mal yükleme- boşatma işleminden vazgeçildiğini, bu yönde tedbirler alındığını belirten Bakan Atun, arpa ve buğdayın kapalı devre ile boşaltılıp yükletilmesiyle yaşanan toz olayının da ortadan kalkacağını ifade etti.
Sunat Atun, gümrüklerde elektronik sistemin 2017 yılı başında yürürlüğe gireceğini de müjdeledi.
“Güneş enerjisinde Dünya’da en verimli kuşaktayız”
Yenilenebilir enerji sistemleri konusunda da açıklama yapan Atun, özellikle ülkemizin güneş enerjisi anlamında dünyanın en verimli kuşağı üzerinde bulunduğunu söyledi.
Kıbrıs adası ve Türkiye’de Konya’nın bulunduğu kuşağın güneş enerjisi bakımından en verimli bölge olduğuna dikkat çeken Atun, 2010 yılındaki bakanlık döneminde “Yenilenebilir Enerji Yasası”nı yaptıklarını, tüzüğün de uygulamaya 2013 yılında geçmesi gerekirken hükümetten gittiklerini belirtti. Kendilerinden sonra gelen hükümetin tüzüğün içeriğinde çok değişiklik yaptığını ve bu alanda çok az yatırım yapıldığını anlatan Atun, en büyük yatırımı bakanlığı döneminde AB katkısı ile Güzelyurt bölgesinde yaptıklarını söyledi. Atun, 1.1 megavatlık yatırım yaparak yüzde 99 bir verim aldıklarını belirtti.
Güneş enerjisi ile 10 yılda santrallerden uzaklaşabileceğimizi veya minimize edilebileceğini ifade eden Atun, “Güneş enerjisi olur ise Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu kapanacak veya güneş enerjisi ihtiyacımızı karşılarsa kablo olmayacak diye karıştıranlar var” dedi.
Sunat Atun şöyle devam etti:
“Kablo ve güneş enerjisi ile milli rezerv olarak santraller ortada duracaktır. AB direktifleri, kurulu gücün yenilenebilir alanından en az yüzde 10’nu üretilmesi gerektiğini öneriyor. Bizim yaptığımız çalışmaya göre 40 megavatın üzerinde bir kapasite kullanabilme imkânımız vardır.
Evlerde üretilen ve tüketilen arasındaki farkın yılsonunda mahsuplaşması gerekirken, geçmiş hükümet, devletten para çıkmasın, Elektrik Kurumu ödeme yapmasın diye bunu ortadan kaldırdı. Bunun altında kurumun fırsatçı bir şekilde gelir etme amacı yatıyordu. Hane halkı evine güneş enerjisinden yararlanmak için sistem kurarken yüzde 25 teşvik verdik. Bunu da kaldırdılar. Sanayi, turizm ve üniversitelerin de güneş enerjisi kullanıp fazla ürettikleriyle ilgili mahsuplaşma yapılması gerekirdi. Bunu da kaldırdılar. Bizden sonra yenilenebilir enerjinin faaliyet alanı ortan kalktı. Şimdi biz yeniden eski tüzüğü getirdik. Bunu güncelleyip devreye alıyoruz.
Hane halkı yılsonu mahsuplaşarak karşılıklı hesaplaşacaktır. 2017 bütçesine para koyarak hane halkı, evine sistem kurması için teşvik edilecek. Ticarethaneler de yılsonu mahsuplaşacak. 40 megavata kadar bunu büyütmeyi öngörüyoruz. Teknik çalışmaların vereceği öngörülere göre hareket edilecek.”
“50 megawatlık enerji, güneş enerjisine dönüşecek”
Sunat Atun, KKTC’nin bu yıl yenilenebilir enerjiden net faydalanacağı bir yıl olacağını ve 40 megavatı bir yılda şebekeye getireceklerini kaydetti.
“Ne kadar güneş enerjisinden elektrik üretirsek Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu ve AKSA Elektrik Santrali’nin baca gazından da kurtulacağız” diyen Atun, ülkemizde yılda 12 milyon Euro’luk (40 milyon TL) fueloil masrafı bulunduğunu söyledi. Ülkedeki 50 megavatlık fueloilin finansmanı için kişi başına 8 bin TL’lik bir ödeme yaptığına dikkat çekti.
50 megavatı devletin ve halkın cebinden çıkmadan hane halkına yaptırılabileceğini de anlatan Sunat Atun, ticarethanelere de ihale ile 50 megavatlık bir enerjinin üretilmesi için devletin cebinden para çıkmadan güneş enerjisinden elektrik ürettirileceğini vurguladı.
Atun, şimdiki sistemde her bireyin cebinden çıkan 8 bin TL’nin o zaman parasının cebinde kalacağını söyledi.
“Kablo ile gelecek elektrik maliyeti düşürecek”
Sunat Atun, Türkiye’den kablo ile gelen elektrik ile kilovat başına ödediğimiz 40 kuruşun 25 kuruşa kadar düşeceğini söyledi. Türkiye’de bu rakamların 13 ile 14 kuruşlarda olduğunu belirten Atun, ülkemize 10 kuruş civarında aktarım ve dağıtım maliyeti çıkarıldığında halkımızın 25 kuruşa evinde elektrik tüketeceğini kaydetti.
Atun, “Kablo ile elektrikte tarife ve KDV farkı olmayacak. Bugün ilk 250 kilovata kadar 40 kuruş, ondan sonraki için 46 kuruş ve yükseliyor. Burada çok büyük bir havuzdan besleneceğimiz için KDV’ye gerek kalmayacak” dedi.
Türkiye’de yenilenebilir enerjide ciddi bir açık bulunduğunu da anlatan Bakan Atun, ülkemizde güneşten elde edilecek enerjinin Türkiye’ye verilebileceğini de kaydetti. Atun, “Hem üreteceğiz, hem kazanacağız hem de ciddi bir sektör oluşmuş olacak” dedi.
Sunat Atun, Avrupa’da tek büyüyen sektörün yenilenebilir enerji olduğunu söyledi.
“AKSA bu ülkenin çok büyük bir şansızlığıdır”
Aksa Enerji Üretim A.Ş.’nin bu ülkenin en büyük şansızlığı olduğuna dikkat çeken Atun, AKSA’dan ülkemizin hemen kurtulması gerektiğini vurguladı.
2009 yılındaki CTP -ÖRP hükümetinin AKSA’nın sözleşmesini 15 yıl uzattığını anlatan Atun, “Önümüzde sadece 7 sene kaldı. Biz bakanlık olarak önümüzdeki 7 senenin projelendirilmesini, yenilenebilir enerji ve kablo üzerinden yapabiliriz. 7 yıl sonranın hükümeti de AKSA’ya ‘Hizmetlerinize teşekkür ederiz, artık gidin başka ülke iş bulun. Size artık ihtiyacımız yok, biz artık elektriğe bu kadar yüksek ücret ödemiyoruz, az bir miktar ödüyoruz’ diyebilecek” dedi.
7 yıl sonra ülkede fueloille elektrik üretiminin olmasını istemediklerini ifade eden Bakan Atun, “Bu güzel ülkede kirli baca gazları olmasın” diye konuştu. Atun, fueloil taşımı, aktarımı sırasında olası bir boru patlamasıyla çevrenin, telafisi zor çok büyük zarar görebileceğine dikkat çekti.
Yenilenebilir enerji ile Türkiye’den kablo ile elektrik getirme projelerinin Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nu ortadan kaldırmayacağını belirten Sunat Atun, projelerin kurumu sattıracak, kapattıracak projeler olmadığını, hiç kimsenin işten çıkarılmasına neden olmadığını kaydetti.
Yenilenebilir enerji sektörünün oluşması için adımlar atılacağını yineleyen Atun, “Hükümetin Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nu kapatmak gibi bir düşüncesi yoktur” dedi.
“Türkiye’ye bir mal artık tek tahlil ile sürekli girebilecek”
Türkiye’nin AB’ye üye olan ülkeler dışındakilere gümrük rejimi uygulamak zorunda olduğunu ifade eden Atun, malın ülkeye girişinde gümrük, fon veya tahliller uygulamak zorunda olduğunu söyledi.
Gümrük Birliği anlaşmasının dışında olmamızdan dolayı Türkiye’nin KKTC mallarına bu uygulamaları yaptığını anlatan Atun, “Ancak, yaptığımız özel anlaşmalar ile bunları aştık. Söz konusu uygulamalara tabi tutulmadan Türkiye’ye girecek ürünlerin sayısını artırdık. Artık birçok ürünümüz, KKTC’den çıkarken tek bir tahlille Türkiye’ye giriş yapacak ve bir daha tahlil yapılamayacak. Tahlil bizim ülkemizde yapılacak. Bu konuyla ilgili laboratuar çalışmalarını başlattık” dedi.
“Ekonomiye yıllık 20 milyon dolar gelir bekliyoruz”
Gümrüklerin otomasyona gireceğini ve gümrükte hem ithalatçı hem de ihracatçılar için ciddi iyileştirmeler olacağını kaydeden Atun, beklemeler ile evraklardaki farklılıkların da ortadan kalkacağını ifade etti.
Atun, “Artık evraklar ortadan kalkacak. Yeni, çağdaş uygulamalar, limanlara çok ciddi bir sürat getirecek” dedi.
Yeni uygulamalarla birlikte konsantre ürünü artık Türkiye’ye satabileceğimizi belirten Sunat Atun, “Böylece yıllık 20 milyon TL’lik bir artış bekliyoruz” diye konuştu.
Türkiye’ye satabileceğimiz ürünlerin artış göstereceğini ifade eden Atun, “Yerel ürünlerden yapılan macunlarımız Türkiye’ye denetimsiz girebilecek. Taze sebzelerimiz, özellikle kolokas, molohiya da Türkiye’ye girebilecek” dedi.
“Kargo karşılıklı çalışacak”
Gümrüklerde kargo olarak Türkiye’den her türlü malın gelebildiğini ancak Türkiye’ye bizim zarf dışında bir mal yollayamadığımızı anlatan Atun, şöyle konuştu:
“KKTC de artık bir beyanname merkezi olma dahiline alınması ile birlikte bizden de her türlü kargo artık Türkiye’ye gidebilecek. Böylece markalaşmanın da önü açılmış oldu.
Türkiye’ye numuneler gönderilebilecek, tamir isteyen iş aletleri artık Türkiye’ye kargo ile tamire gönderilebilecek. Bugüne kadar malların tek taraflı gönderilmesinin tek nedeni, Türkiye makamların dinamik ülkemizdekilerin ise sabit, statik olmasıdır. Türkiye, çalıştı üretti tüm dünyaya mal satıyor. Bizde de burada ürettik birileri gelip alsın götürsün bekliyoruz. ‘Mersin Kapısı geçilmez’ diyorlardı. Biz olabileceğini gösteriyoruz…”
“Sanayi Strateji Belgesi”nin önemini de anlatan Bakan Atun, bu belgenin, artık ülkenin kurumsal resmi bir sanayi politikası olmasını sağlayacağını ifade etti.
Atun, “Hangi alanda neler yapılmalı? Vadelendirilmiş yapılması gereken politikalar nelerdir? Kaynaklar nasıl olmalı? İhracat alanından nasıl hareket edilmeli? Tüm bunları düzenleyecek. Bunlar verimlilik ve ihracatta artış getirecek” dedi.
“2018 yılında TC’den mali yardım gerekmeyecek bir bütçe olacak”
Ülke bütçesinin durumunun geçmiş yıllara göre daha iyi olduğunu anlatan Atun, 2007 yılına göre bütçe açıklarının kapatılması için para alındığını ve 2012 yılında bir program yaparak bütçenin disipline girdiğini belirtti. Yılsonu itibarı ile bütçenin artıda veya ekside kapatılabileceğini ancak 2018’de bütçenin Türkiye’den yardım almayacak hale geleceğini ifade eden Atun, bunun 2010- 2012’de uygulanan programının ne kadar önemli olduğunun bir göstergesi olduğunu kaydetti.
UBP –DP hükümeti olarak bütün kesimlerin alacaklarının zamanında ödenmesi prensibini yerleştirdiklerini de hatırlatan Atun, yerel kaynaklarla maaşların ödendiğini ve şu anda hükümetin iç borçlanma gereksinimi bulunmadığını kaydetti.



















Yorumlar kapalı.