KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), “Enerjide Enterkonnekte Çalışma Raporu”nun sonuçlarını açıklarken, “Türkiye Cumhuriyeti ile enerjide denizaltından kablo vasıtası ile enterkonnekte olmanın, gerek stratejik gerekse ekonomik açıdan gerekli olduğuna” işaret etti.
EMO, Güney Kıbrıs ile enterkonnekte küçük yüklerin devre dışı olmalarında frekans ve gerilim kalitesinin korunması açısından faydalı olmakla birlikte, kWh birim fiyatı yüksek olduğundan mecburi alımlar dışında ekonomik olmadığını ancak, Türkiye ile KKTC arası kablo ile enterkonnektenin, üretimde arz güvenliğini sağlayacağına işaret etti.
Oda, bu bağlantı ile; ülkedeki santrallerin arızalarda devre dışı olmalarından şebekenin etkilenmeyeceğini, fuel oil bağımlılığını ortadan kaldıracağına, Türkiye’deki değişik yakıt çeşitliliğinden dolayı tek üründe meydana gelecek krizlerden etkilenmeyi önleyeceğine, düşük fiyatlı elektrik alabilme imkanı sağlayacağına, maliyetleri düşüreceğine dikkat çekti.
Ancak, raporda 2012’e kadar Kalecik’e verilen yüksek fiyatlı alım garantisi nedeniyle bu proje hayata geçse dahi yüzde 50 kapasite ile çalıştırılabileceğine işaret edildi.
Raporda neler var?
Enerjide Enterkonnekte Çalışma Raporu’nun özellikle Ekonomik Değerlendirme kısmı dikkat çekerken, özetle şu ifadeler kullanıldı:
– KKTC-TC arasında denizaltından kablo ile enterkonnekte çalışmaları uzun yıllardır tartışılmaktadır. Kıb-Tek tarafından özel firmaya yaptırılan fizibilite raporuna göre 200 MW kapasiteli AC veya DC kablo seçenekleri incelenmiştir. Bu seçenekler arasında en ekonomik olanı 200 MW kapasiteli 154 kV HVAC 3X1000 mm2 kablodur. Bunun yardımcı aksamları ile (dönüştürcü trafolar dahil) maliyetinin 170 milyon dolar civarında olacağı tahmin edilmektedir.
Yapılan incelemelerden 200 MW kapasiteli bir kablo ile yıllık ortalama 7000 saat olarak kabul edilen çalışma süresi içerisinde 1,400,000,000 kWh elektrik enerjisi taşıma imkanı olduğu görülmektedir. Bu miktar KKTC’nin yıllık elektrik tüketimine denktir.
Ancak puantın bu değerin üzerinde 320 MW’lara ulaşmış olmasından dolayı, 200 MW’ın üzerindeki yükleri karşılaması için başka santralların da çalışması gerekmektedir. Bu durumda kablonun tüm kapasitesini kullanmak mümkün değildir.
– Ayrıca Kalecik’teki özel işletmenin alım garantisi olan 700 milyon kWh alınması ile kablo P kapasite ile çalıştırılmak durumundadır. Bu durumda kablonun sabit gideri olan yatırım maliyeti 170 milyon dolar 15 yıl üzerinden hesaplandığında %2 faizi 76,5 milyon dolar ve 3 milyon dolar yıllık bakım giderleri ile işletme karı olarak öngörülen 1 milyon dolar 15 yıla bölündüğünde kabloda yıllık 20,43 milyon dolar sabit gider tahmin edilmektedir.
Yıllık 700 milyon kWh kablodan alındığında kWh birim maliyeti 8,79 cent/dolar olarak hesaplanmaktadır. Kalecik’ten alım ücretinin ise 9,19 cent/dolar olduğu görülmektedir. Ancak 2024 yılında son bulacak Kalecik alım garantisinden sonra kablodan daha fazla alım yapılması halinde fiyatlar 8 cent/dolar’a inmesi mümkündür.
Yıllar itibarı ile tahmin edilen %5 artışlar göz önüne alındığında, ileride yeni bir kablo takviyesi ile enterkonnekte bağlantının sürdürülmesinin uygun olduğu düşünülmektedir.
– Ayrıca, KKTC’nin elektrik enerjisi tüketiminin yıllık ortalaması 1200 milyar kWh’dır. Bunun 700 milyon kWh’ı Kalecik’ten garantili alımdan, diğer 500 kWh’i de KIB-TEK’ten gelmektedir ama tüm üretimlerde Fuel Oil #6 kullanılmaktadır.
Bu yöntemle de çevreye 840 bin ton CO2 salınıyor demektir. Amerikan Çevre Koruma Dairesi verilerine göre bir ton CO2, 40 dolarlık toplumsal zarar vermektedir. Ülkemizdeki CO2 salınımı göz önüne alınarak hesap yapılacak olursa toplumsal zararın yıllık 33,6 milyon dolar olduğu görülmektedir.
1200 Milyon kWh elektrik üretmek için de 84 milyon dolarlık bir yakıt parası harcanmaktadır (7 dolar cent/kWh). Yani elektrik üretmek için yakıt olarak harcanan her 1 doların 0,40 doları topluma zarar olarak dönmektedir.
Kısacası, elektriğimizin tümünü güneş ve kablodan alırsak yılda 33,6 milyon dolar toplum için zarar “kurtarıyoruz”. Genelde tercih edilen en ekonomik model olarak öne çıkan AC model bağlantı 150 milyon Euro’ya (170 milyon dolar) mal olmaktadır. Yani toplumsal maliyet bakımından bu yatırımın 5 yılda geri dönüşü olduğu görülmektedir.
Raporun sonuç bölümü
A) Güney Kıbrıs ile enterkonnekte küçük yüklerin devre dışı olmalarında frekans ve gerilim kalitesini koruması açısından faydalı olmakla birlikte kWh birim fiyatı yüksek olduğundan mecburi alımlar dışında ekonomik değildir.
B) TC-KKTC arası kablo ile enterkonnekte;
– Üretimde arz güvenliğini sağlar ve santralların arızalarda devre dışı olmalarından şebeke etkilenmez,
– Fuel oil bağımlılığını ortadan kaldırır ve TC’deki değişik yakıt çeşitliliğinden dolayı tek üründe meydana gelecek krizlerden etkilenmeyi önler,
– Düşük fiyatlı elektrik alabilme imkanı sağlar ve maliyetleri düşürür,
– Ülkede fosil yakıta bağlı üretim azalacağından çevre kirliliğini önler,
– Yenilenebilir enerji kaynaklarının kapasitesinin artırılmasına ve satışına olanak sağlar,
– TC ile enerjide denizaltından kablo vasıtası ile enterkonnekte olmanın, gerek stratejik gerekse ekonomik açıdan gerekli olduğunu düşünmekteyiz.
Yorumlar kapalı.