Prof. Dr. Kudret Özersay, akademisyen kimliğiyle İran – İsrail gerginliğini KIBRIS’a değerlendirdi.
Özersay, “ABD istihbaratının haberi vardı ve İsrail de kendi güvenlik tedbirlerini almış durumdaydı, İran da bunu biliyordu. Bu yaşananlar İran’ın iç kamuoyunda ve uluslararası kamuoyunda bu yönde bir beklenti yaratıldı. Bunu kontrollü bir gerginlik olarak tarif etmek mümkündür.” dedi.
Taha Can GÜRLEK
Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Kudret Özersay, İran ve İsrail arasındaki yaşanan gerilimi KIBRIS’a değerlendirdi.
İran’ın İsrail’e yönelik saldırısı, 1 Nisan’da gerçekleşen İran’ın konsolosluğuna yapılan saldırının bir tepkisi olarak gerçekleştiğini belirten Özersay, “Bu saldırı ve gerilim kuşkusuz bölgeyi daha da gergin bir noktaya taşıyacak.” dedi.
Yaşananların tamamen kontrol altında gerçekleştiğini ve taraflar arasında bir tür anlaşma olduğu izlenimi verdiğini ifade eden Özersay, İran’ın tepkisinin daha sert olabileceğini ancak kontrollü bir şekilde hareket ettiğini belirterek, “İran, riski göze alamadı ve biraz zevahiri kurtarmaya yönelik bir operasyon gibi göründü gerçekleşen bütün bu hareketlilik.” ifadelerine yer verdi.
“Yaşanan gelişmeler kontrollü bir gerginlik…”
Özersay, İran tarafından fırlatılan tüm insansız hava araçları ve füzelerin harekete geçtiği anda ABD istihbaratının haberdar olduğunu ve İsrail’in güvenlik önlemlerini almış olduğunu belirtti. İran’ın da bu durumu bildiğini ifade eden Özersay, “ABD istihbaratının haberi vardı ve İsrail’de kendi güvenlik tedbirlerini almış durumdaydı ve İran’da bu durumun farkındaydı. Ama İran’ın iç kamuoyunda bu yönde de bir beklenti olduğu için ve uluslararası kamuoyunda da böyle bir beklenti yaratıldığı için kontrollü bir gerginlik olarak tarif etmek mümkün bu yaşanan gelişmeleri.” sözlerine yer verdi.
“İsrail, kaybettiği itibarını geri kazandı”
Kudret Özersay, İsrail’in Hamas tarafından geçen sene ekim ayında yapılan saldırılarla yaşadığı itibar kaybına değinerek, yaşanan son gelişmelerle İsrail’in geçtiğimiz sene ekim ayında kaybettiği itibarını son gelişmelerle tekrar kazandığını vurgulayarak, sözlerine şöyle devam etti:
“Hamas tarafından yapılan saldırılar İsrail’e çok büyük bir zarar vermişti. İsrail’in sahip olduğu ve sürekli övündüğü Demir Kubbe savunma sisteminin aslında o kadar da güvenilecek bir silah olmadığı, hatta zayıf olduğu gerçeği ile yüzleşti. Bu saldırılar da İsrail açısından ciddi bir itibar kaybına neden oldu çünkü İsrail kendisini iddia ettiği gibi savunamamış ve ABD’de İsrail’i bölgede vadettiği gibi koruyamamıştı. Oysa yaşanan son gelişmelerde İsrail, kendisine saldırı maksatlı gönderilen hava araçlarının neredeyse tamamını etkisiz hale getirdiğini açıklayarak, yaşanan itibar kaybını sona erdirdi ve savunma sistemlerinin halen daha çok güçlü olduğunu belirterek bir imaj tazeleme olayına dönüştü. ABD’nin de İsrail’in güvenliği açısından ciddi bir şekilde yanında durduğu yönünde bir imaj tazeleme olarak yorumlandı. Geçen ekim ayında ABD ve İsrail’in kaybettiği itibarı bu olayla birlikte yeniden kazandıkları anlamında bir avantaj elde etmiş oldular. İran açısından baktığımızda ise İran hiçbir şey yapmamış olmak yerine bir şey yapmış oldu. Her ne kadar sonuçları İsrail’e herhangi bir zarar vermemiş olsa bile…”
“İran ilk kez doğrudan İsrail’i hedef aldı…”
Özersay yaşanan son gelişmelerin önemli sonuçları olabileceğine dikkat çekerek, İran’ın, 1979’daki İran İslam Devrimi’nden bu yana ilk kez kendi sınırları dışında doğrudan İsrail’i hedef aldığına dikkat çekti. İran’ın İsrail’i doğrudan hedef almasını önemli bir eşik olarak değerlendiren Özersay, “eşik aşıldı ve İsrail, İran tarafından doğrudan hedef alınır hale geldi. Ancak esas caydırıcılığa sebep olan şey ne ABD’nin İsrail’i destekliyor olmasıdır ne de İngiltere ve Fransa’nın İsrail’e destek veriyor olmasıdır. Esas caydırıcılığa sebep olan şey ise hem İran’ın İsrail’e karşı kuvvet kullanmakta geri durmasına sebep olan şey hem de İsrail’in İran’a karşı doğrudan kuvvet kullanmamasına sebep olan şey nükleer silahlardır. Biz İsrail’in nükleer silah sahip olduğunu biliyoruz, İran’ın ise nükleer silahlara sahip olmaya çok yakın olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla nükleer silahların bir dehşet dengesi yaratma etkisi var ve bu ülkeler arasında ciddi şekilde bir caydırıcılık sebebi. İki ülke arasında kontrollü bir gerginlik yaşandı ama birbirlerine karşı doğrudan dokunma noktasında yaşadıkları psikolojik eşik de aşılmış oldu. Bundan sonrasında bölge başka istikrarsızlıklara gebe dememiz gayet yerinde olacaktır.” ifadelerine yer verdi.
“İngiliz üsleri Kıbrıs’ı da bir hedef haline getiriyor”
Özersay, Kıbrıs adasındaki İngiliz üslerinin varlığı ve bu üslerden kalkan uçakların Ortadoğu’daki gerginliklere dâhil olmasının da bazı sonuçları olabileceğine dikkat çekerek, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Birincisi, İngiliz üslerinin Kıbrıs adasında bulunuyor olması ve bu üslerden kalkan uçakların da Ortadoğu’da yaşanan bu gerginliklere müdahil oluyor olması Kıbrıs’ı da bir hedef haline getiriyor ve bu açıdan ciddi bir risk söz konusu. İkincisi, hata payının coğrafi olarak yakınlık nedeni ile yüksek olması. Geçtiğimiz yıllarda Suriye’de bulunan hava savunma sistemleri nedeni ile Kıbrıs’a bir füze düştü. Yanlışlık sonucunda olduğu söylendi bu düşen füzenin ama yerleşim yerlerine çok yakın bir noktaya denk gelmişti. Geçtiğimiz akşam iki ülke arasında yüzlerce hava silahı kullanıldı ve bizim bulunduğumuz yer bu noktalara coğrafi çok yakın yerler. Üçüncüsü ise bir göç dalgası problemi söz konusu. Bu bölgelerde yaşanmakta olan insani krizler ciddi anlamda bir göç dalgasını beraberinde geriyor ve şu anda Güney Kıbrıs bundan olumsuz yönde ciddi bir şekilde etkileniyor.”
“KKTC vatandaşları için bir tedbir alınmadı”
Özersay, iki ülke arasındaki gerginlik nedeniyle, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının güvenliği ve seyahat planları açısından bu gibi durumlarda önlem alınması gerektiğini belirterek, “Bu ülke vatandaşları açısından iki ülke arasında yaşanan gerginlik ön plana çıktığında benim beklentim hükümet ve dışişleri bakanlığının bir seyahat uyarısı yapması gerektiğiydi. KKTC vatandaşlarına hiçbir şekilde böyle bir tedbir alınmadı. Oysa pek çok ülke bu bölgede bulunan vatandaşlarına veya bu bölgelere seyahat edecek vatandaşlarına uyarı yayınladılar. Bayram tatilinde de Ortadoğu coğrafyasına KKTC’den birçok insan gitti ve sivil havacılık açısından hava sahaları kapatıldı pek çok uygulama söz konusu oldu. Bu açıdan baktığımızda da bu bölgeye dönük olarak herhangi bir tedbir alındığını biz görmedik.” ifadelerine yer verdi.


















Yorumlar kapalı.