Evlerimizde musluk sularının içilemediği ülkemizde arıtma cihazlarına rağbet artarken, Çevre ve Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Çağatay Güler, bu cihazların yarattığı tehlikeler konusunda uyardı:
“Hastalıklara davetiye”… Prof. Dr. Güler, “Arıtmada tuz oranını çok artıran bazı firmalar, cihaz üzerine bunun uyarısını yazmıyor. Bu durum kalp ve dolaşım sistemi ile tansiyon hastaları için tehlike yaratıyor. Özellikle uzun vadede kullanım sonucu çocuklarda gelişim geriliği, kadınlarda ise kas erimesine sebebiyet verebiliyor.” ifadelerini kullandı.
Emine Gül ÖZER
KKTC şartlarında evlerde musluk sularının içme suyu olarak kullanılamaması, vatandaşı da arıtma cihazları veya damacana su kullanımına teşvik ediyor.
Halk sağlığı uzmanlarına göre, geleneksel su arıtma yöntemleri, suyun saflığını artırmak için zararlı kirleticileri ve bazen de yararlı mineralleri filtreleyebiliyor. Bu durum suyun mineral dengesini değiştirmekle birlikte, bazı durumlarda yararlı minerallerin de filtrelenmesine neden olabiliyor. Uzun vadede arıtma cihazı kullanmak, özellikle çocukların gelişimi açısından büyük sorunlar doğurabileceğine dikkat çekilirken, kalp ve dolaşım sistemi hastaları, tansiyon hastaları için de tehlike yaratıyor.
Geçmişte Tabipler Birliği’nin girişimleriyle ülkemizde temaslarda bulunan Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Çağatay Güler, arıtma cihazlarının halk sağlığı üzerindeki etkilerini KIBRIS’a anlattı.
En sağlıklısının musluk sularının temizlenmesi olduğuna dikkat çeken Güler, arıtma cihazlarının kullanılabileceği durumları da aktardı.

“Toplumun su güvenliği bireysel sorumluluğa devredilemez”
Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Çağatay Güler, topluma, sağlıklı, temiz ve içilebilir nitelikte su sağlanmasının en önemli kamu görevlerinden biri olduğunu söyledi. Güler, “Toplum bireylerinin bireysel ve evsel arıtım olanaklarına başvurmak zorunda bırakılmaları çok büyük bir sorumluluk getirir.” dedi ve evlerde kullanılan evsel arıtım cihazlarının olası tehlikelerini anlattı.
Güler, şöyle devam etti:
“Toplum sağlığından sorumlu kuruluşlar, kaynaktan, ishale hattına, tüketici deposundan musluğa kadar suyun içilebilir niteliğini bozacak her türlü yetersizliği öngörmek ve ortaya çıkmasını önleyecek düzenlemeleri yapmak zorundadır. Musluktan akan su, içme suyu için öngörülen standartları sağlanmalıdır. Eğer bir toplumda şebeke ile evlere iletilen suyun niteliği konusunda kuşku varsa, tüm kamu kaynakları bu kuşkunun giderilmesini sağlamak üzere seferber edilmelidir. Toplumun su güvenliği bireysel sorumluluğa devredilemez.”
“Toplum, kimyasal zehirlenme ve salgın tehlikesi altında”
Evsel arıtım sistemi, olağan uygulama seçenekleri arasındaymış gibi algılanan bir toplumun çok büyük boyutta kimyasal zehirlenme ve salgın tehlikesi altında olduğuna vurgu yapan Güler, “Toplum bireylerinin bu tip aygıtlara kayma zorunluluğu duymaları çok büyük bir güvensizlik göstergesidir ve tüm olanaklar kullanılarak bu güvensizlik ortadan kaldırılmalıdır. Evsel su arıtım aygıtlarının su güvenliğini tam olarak sağlaması ve tehlikeyi ortadan kaldırabilmesi de mümkün değildir.” ifadelerini kullandı.
Halk sağlığı profesörü, musluk suyunun güvenliğinden endişe duyulması ve evlere arıtma cihazları takılmasının ülke itibarı için de olumsuz bir durum olduğunu belirtti.
Hangi amaçlarda evsel arıtma kullanılmalı?
Güler, evsel arıtım aygıtlarının sınırlı amaçlarla önerilebildiğini ifade ederek, bunları şöyle aktardı:
“Sağlık Bakanlığı ve yerel yönetimlerce o kentin içme suyunun artık ‘insani tüketim amaçlı sular hakkında yönetmelik hükümlerine uygun’ olmadığını ve bu durumun düzeltilemeyeceğini açıklamaları durumunda,
afet durumlarında kısa sürede şebeke suyu sağlanamayacaksa kuyu sularından başka su kaynağı olmadığında,
kitleye yönelik arıtılmış su sistemi yok ve kirli bir kaynaktan su kullanılacaksa, kısa sürede çok kişiyi geçici olarak ağırlayacak, su sağlama altyapısı olmayan yerlerde, kirli su kaynaklarından yararlanılması zorunlu olan geçici şantiyelerde ve çadır kamplarında, sudaki kirlilik tipine göre, sıkı denetim ve teknik değerlendirme altında bir dizi düzeltici uygulama ve sistemlerde.”
“Kalp ve dolaşım sistemi hastaları, tansiyon hastaları için tehlike yaratıyor”
Tüketicilerin aldatıcı pazarlama tekniklerine karşı korunması gerektiğinin büyük önem arz ettiğini belirten halk sağlığı uzmanı, şöyle devam etti:
“Bu tür araçları pazarlayanlardan bazıları suya mürekkep karıştırıp, aygıttan geçen suda boyanın kaybolmasını kanıt gösteriyor. Bu ilkel bir soğurma olayı ya da renk açma işinden ibarettir ve hiçbir anlamı yoktur.
Bazıları araçtan geçirdikleri deniz suyundaki değişikliklerle ilgili laboratuvar sonuçlarını kanıt göstererek, zaten ‘insani tüketim amaçlı sular hakkında yönetmelik’ hükümlerine uygun olması gereken, berrak musluk sularının arıtımı için önermeye kalkıyor. Bu tip yaklaşımların ironiden öte bir anlamı olmayacağı açıktır”.
Birçok ülkede bilimsel kuruluşların halkı hatalı yönlendirici bu gibi yaklaşımlara karşı uyarma ihtiyacı duyduğuna dikkat çeken Güler, şunları kaydetti:
“Sistemler ve teknolojiyle ilgili bilgi yetersizliği, evsel arıtım aygıtlarına sihirli bir güç atfedilmesine, bu araçtan geçen suyun sonsuza kadar tüm kirleticilerden arınacağı duygusuna yol açar.
Söz konusu teknolojileri pazarlayan firmalar, ülkemizde etkinlik ve fiyat bakımından karşılaştırmalı bilgiler vermekten kaçınmaktadırlar.
Söz gelimi, içme suyundaki tuz oranını çok artıran bazı araçların üzerine bu tür bir uyarı yazdırılamadığından kalp ve dolaşım sistemi hastaları, tansiyon hastaları için tehlike yaratmaktadır.
Özellikle uzun vadede kullanım sonucu çocuklarda gelişim geriliği, kadınlarda ise kas erimesine sebebiyet vermektedir.”
“Yumuşak sular çocuklar için riskli”
Tüm araçların karşılaştırmalı tablolarının doğru olarak tüketiciye sunulmasının zorunlu olduğunu belirten Güler, “Tüketiciler arıtılmış suyun, yeniden arıtılması gibi bir seçenek olmadığı konusunda öncelikle bilgilendirilmeli, bu gibi araçların kullanım durumları, etkileri ve maliyetleri konusunda doğru bilgiye ulaşabilmelidir” ifadelerini kullandı.
“Bu araçların bazıları çay demleme vb. amaçlı olarak suları yumuşatmaya yarar. Yumuşak sular, çocuk sağlığı ve gelişimi açısından pek istenen sular değildir” diyen Prof Dr. Güler, şunları söyledi:
“Öncelikle bütün evsel arıtım aygıtlarının düzenli bakım gerektirdiği bilinmelidir. Takıldıktan sonra herhangi bir maliyet getirmeden etkinliğini sürdüren hiçbir araç yoktur ve kimi zaman bakım ve sürdürme maliyeti çok yüksek olabilmektedir.
Bazıları ise bir litre yumuşak su için neredeyse üç litreye yakın su tüketimine neden olur. Bakımı yapılmayan araçlar ayrı bir tehlike kaynağı haline gelmektedir.
Söz gelimi, kimilerinde kimyasalın, kimilerinde filtrelerin değiştirilmesi gerekir. Bunların değiştirilmesi gereken ortalama süreler verilebilmekle birlikte suların niteliğine göre bu sürelerin çok değişebileceği akılda tutulmalıdır.”














Yorumlar kapalı.