Kıbrıs’ın bir dönemine ayna tutan ‘Bir İhtimal Kabare’ oyunu, seyirciyle buluşmaya devam ediyor. Tiyatrocular, oyuna ilişkin düşüncelerini KIBRIS okurlarıyla paylaştı:
Candan MERT
Kıbrıs’ın 1958-1964 yılları arasındaki çalkantılı dönemini Lefkoşa’daki bir kabare üzerinden sahneye taşıyan “Bir İhtimal Kabare” oyununun yönetmeni ve oyuncuları, oyunun anlattığı tarihsel arka planı ve karakterlerin temsil ettiği insani hikayeleri KIBRIS muhabirine anlattı. Yönetmen Aliye Ummanel ile oyuncular Hatice Tezcan, Özgür Oktay, Altekin Erginel, Gülsefa Dede ve Barış Refikoğlu, oyunun yalnızca geçmişi anlatmadığını; savaş, göç, kimlik ve birlikte yaşama mücadelesi gibi temalar üzerinden bugünün dünyasına da güçlü mesajlar verdiğini vurguladı.
Oyun, nisan ve mayıs boyunca sahnelenecek.
Ummanel: Farklılıklara rağmen değil; farklılıklarla birlikte…
“Bir İhtimal Kabare” oyununun yönetmeni Aliye Ummanel, KIBRIS’a yaptığı açıklamasında oyunun hem Kıbrıs’ın yakın tarihine hem de bugünün dünyasına ayna tuttuğunu söyledi. Ummanel, oyunun 1958 ile 1964 yılları arasındaki dönemi, Lefkoşa’nın ortasında yer alan bir kabare üzerinden anlattığını belirtti.
Ummanel, oyun çerçevesinde yaptığı açıklamasında, söz konusu dönemde farklı milletlerden insanların aynı kabarede birlikte çalıştığını ifade ederek, oyunun merkezinde Agop karakterinin bulunduğunu kaydetti. Ummanel, “Agop’un kabaresi, farklılıkların çatışma nedeni değil, birlikte yaşamanın bir parçası olabileceğini anlatan bir alan olarak kurgulandı. Oyun, farklılıklara rağmen değil, farklılıklarla birlikte yaşamanın iyi bir ihtimal olduğunu anlatmaya çalışıyor.” dedi.
Dönemin gündelik hayatı sahneye taşındı
Oyunun dekor tasarımının Özlem Deniz Yetkili tarafından hazırlandığını belirten Ummanel, sahnede kullanılan aksesuarların da dönemin ruhunu yansıtacak şekilde titizlikle seçildiğini söyledi.
Ummanel, sahnede yer alan kola markalarından hasır sandalyelere kadar birçok detayın bilinçli tercihler olduğunu belirterek, “Dekor ve aksesuarlar, yalnızca görsel bir unsur değil; dönemin gündelik hayatını anlatan semboller. O yıllarda kullanılan kola markaları, örneğin Taksim Kola’nın daha sonra Bel-Kola’ya dönüşmesi gibi ayrıntılar, tarihsel değişimi de gösteriyor. Hasır sandalyeler gibi unsurlar ise o dönemin Lefkoşa’sındaki yaşamı ve kabare ortamını sahneye taşıyor.” ifadelerini kullandı.
“O yılları anlatırken bugünü konuşuyoruz”
Ummanel, oyunun tarihsel bir dönemi anlatmasına rağmen aslında bugüne dair güçlü mesajlar içerdiğini vurguladı. Aliye Ummanel, “Biz oyunda 1958-63-64 yılları arasını anlatıyoruz ama aslında o yıllarla bugünü konuşuyoruz.” diyerek, seyircinin oyundan çıkarken geçmişi düşünmekle kalmayıp bugünü de sorguladığını söyledi. Ummanel, seyircilerden gelen geri bildirimlerin de bu etkiyi doğruladığını belirterek, “Seyirci o yılları izliyor ama salondan bugünü düşünerek çıkıyor. Bu bizim için çok kıymetli.” dedi.
“Kabareden dünyaya uzanan bir hikaye”
Oyunda anlatının küçük bir mekandan başlayarak giderek genişleyen bir çerçeveye yayıldığını belirten Ummanel, kabarenin bu anlamda simgesel bir merkez olduğunu dile getirdi.
Ummanel, konuşmasında, “Kocaman bir dünyanın içinde küçük bir dünyaymış gibi duran Kıbrıs’ı biz kabare üzerinden daha da küçültüyoruz. Önce Lefkoşa’yı, ardından Lefkoşa’daki çatışmaları anlatıyoruz. Sonra çemberi günümüze doğru genişletiyoruz: Ortadoğu, İsrail ve Arap savaşları… Daha sonra Doğu ile Batı arasındaki Soğuk Savaş’a kadar uzanan bir tablo ortaya çıkıyor” ifadelerine yer verdi.
Günümüzde yaşanan savaşların ve bölgesel gerilimlerin Kıbrıs’ın geçmişte yaşadıklarıyla benzerlik taşıdığını söyleyen Ummanel, dünyanın farklı noktalarında yaşanan çatışmaların adadaki insanları da derinden etkilediğini ifade etti. Ummanel, “Bugün de yanı başımızda savaşlar yaşanıyor. Gazze’de Filistinlilere yönelik yaşananlar, bölgede artan gerilimler ve büyük güçlerin politikaları bize bu dünyanın bir parçası olduğumuzu yeniden hatırlatıyor. Kıbrıs’ın o yıllardaki durumu ile bugünkü atmosfer arasında güçlü bir benzerlik var.” dedi.
“Agop’un mücadelesi bugün de geçerli”
Agop karakterinin oyunun ana fikrini taşıdığını ifade eden Ummanel, karakterin kabareyi ayakta tutma çabasının sembolik bir anlam taşıdığını belirtti. Ummanel, sözlerini, “Agop, kabareyi korumaya ve bir arada tutmaya çalışıyor. Bu, aslında farklılıklarla birlikte yaşama çabasının sembolü. Bugün de aynı şeyi anlamamız gerekiyor. Farklılıklara rağmen değil, farklılıklarla birlikte yaşamanın önemini kavramak zorundayız. Bir arada yaşamak, hâlâ iyi bir ihtimal.” ifadeleriyle tamamladı.
Tezcan: Gülüşün ardındaki insanlık dramı…
“Bir İhtimal Kabare” oyununda Georgina karakterine hayat veren oyuncu Hatice Tezcan, karakterinin güçlü görünümünün ardında derin bir yaşam mücadelesi bulunduğunu söyledi. Tezcan, Georgina’nın sahnede neşeli ve eğlenceli bir kadın olarak görünse de, aslında bir savaşın ardından hayatta kalmaya ve kendine bir yer bulmaya çalışan bir karakter olduğunu ifade etti.
Tezcan, Georgina’nın en büyük arzusunun bulunduğu yerde kalıcı olabilmek olduğunu belirterek, “Georgina’nın varlık sebebi, bulunduğu yerde kendine bir yer edinmek ve orada yaşamını sürdürebilmek. Gürültülü, eğlenceli, kocaman gülümsemesi olan bir kadın gibi görünüyor ama o gülümsemenin arkasında bir insanlık dramı var.” dedi.
“Bir kadının var olma mücadelesi”
Georgina’nın hikayesinin bir savaşın ardından başlayan yaşam mücadelesini anlattığını dile getiren Tezcan, karakterin hem güçlü hem de kırılgan yönler taşıdığını vurguladı. Tezcan, “Georgina bir savaştan kaçıp kendine bir yer bulmaya çalışan bir kadın. Orada kök salmak, var olabilmek gibi dertleri var. Bu nedenle hem kocaman bir gülümsemesi olan hem de o gülümsemenin ardında büyük bir dram taşıyan bir karakter” ifadelerini kullandı.
“Her rol uzun bir araştırma sürecidir”
Bir karaktere hazırlanmanın uzun ve detaylı bir araştırma sürecini gerektirdiğini belirten Tezcan, oyunculuk sürecinin masa başı çalışmalarından başlayarak sahneye kadar uzandığını anlattı.
Tezcan, “Her rol aslında bir araştırma süreciyle başlar. Kimim, neden buradayım, karakter hangi yıllarda yaşıyor gibi soruların cevaplarını ararız. Saç modelinden kostüme kadar pek çok detay, karakterin yaşadığı dönemi anlamaya yardımcı olur. Georgina’nın da 1950’lerin kadını olduğu bu detaylardan anlaşılır.” dedi.
Araştırma sürecinin ardından oyuncunun karakteri adım adım içselleştirdiğini ifade eden Tezcan, “Nasıl yürür, nasıl konuşur, nasıl tepki verir gibi pek çok şeyi düşünür ve çalışırız. Oyuncu zamanla o karakteri üzerine giyer. Seyirci karşısına çıkıldığında ise o keşif süreci tamamlanmış olur” ifadelerini kullandı. Tezcan, prömiyerle birlikte oyunun artık seyirciye ait olduğunu belirterek, “Her oyun benim için heyecanlıdır çünkü aynı zamanda bir keşif sürecidir. Prömiyerle birlikte o keşif süreci sona erer ve artık oyun seyircinin olur.” dedi.
“Rekabetin ardında dayanışma var”
Oyunda Rum asıllı Anita karakteriyle yaşanan gerilimin de önemli bir mesaj taşıdığını söyleyen Tezcan, yüzeydeki rekabetin aslında insani bir dayanışmaya dönüştüğünü ifade etti.
Tezcan, “Oyunda Anita ile sürekli atışıyoruz, birbirimizi beğenmiyoruz, rekabet içindeyiz. Ancak mesele ölüm kalım noktasına geldiğinde birbirimize sarılıyoruz. Bu çok insani bir durum.” dedi.
Kadınlar arasındaki dayanışmanın sahnede güçlü bir şekilde ortaya çıktığını belirten Tezcan, konuşmasını, “Yüzeyde didişsek bile en sonunda ‘biz kız kardeşiz’ diyerek birbirimizi korumaya çalışmamız çok değerli. Bu sahne aslında kadın dayanışmasının ne kadar güçlü olduğunu da gösteriyor.” ifadeleriyle tamamladı.
Oktay: Anita, derin insani dramı temsil ediyor…
“Bir İhtimal Kabare” oyununda Anita karakterini canlandıran oyuncu Özgür Oktay, karakterinin savaş ve göçün yarattığı derin insani dramı temsil ettiğini söyledi. Oktay, İstanbul doğumlu bir Rum olan Anita’nın, 6-7 Eylül olaylarının ardından yerinden edilerek Kıbrıs’a göç etmek zorunda kalan bir şarkıcı olduğunu belirtti.
Anita’nın hikayesinin yalnızca bireysel bir dramı değil, savaşların insanlar üzerindeki yıkıcı etkisini de yansıttığını ifade eden Oktay, savaşın toplumları köklerinden koparan bir gerçeklik olduğunu dile getirdi.
“Savaştan kaçıp yine savaşın içine düşüyor”
Kıbrıs toplumunun da uzun yıllar savaşın acılarını yaşamış bir toplum olduğuna dikkat çeken Oktay, Anita karakterinin bu tarihsel gerçekliğin bir yansıması olduğunu söyledi. Oktay, “Savaş böyle bir şey. Şu anda da Orta Doğu’da süren bir savaş var ve aslında hepimiz bunun içindeyiz. Kıbrıs da yıllarca savaş yaşamış, acılar çekmiş, yerinden edilmiş bir toplum. Anita da savaştan kaçıp yine savaşın içine düşen bir kadın.” dedi.
Anita’nın İstanbul’dan Kıbrıs’a, kendine yeni bir hayat kurma ve bir yere tutunma umuduyla geldiğini belirten Oktay, karakterin yaşadığı hayal kırıklığının oyunun en güçlü yönlerinden biri olduğunu vurguladı.
Özgür Oktay, “Anita, birlikte yaşamak ve bir yere tutunmak umuduyla İstanbul’dan Kıbrıs’a geliyor. Ancak burada da benzer şeyleri yaşıyor ve yeniden göç etmek zorunda kalıyor. Karakter aslında bir insanın dünyada kendine yer bulma mücadelesini anlatıyor.” ifadelerini kullandı.
“Dünya içinde bir dünya kurarsın ama…”
Oyunda yer alan bir repliğin Anita karakterinin ruh halini özetlediğini ifade eden Oktay, bu sözlerin karakterin trajedisini güçlü bir şekilde yansıttığını söyledi. Oktay, “Oyunda Azize karakteri Anita’ya ‘Dünya içinde bir dünya yaratırsın da, dünyada bir yer bulamazsın kendine’ diyor. Anita da veda sahnesinde bu cümleyi Agop’a tekrar ediyor. Bu aslında savaşların yarattığı en büyük gerçeği anlatıyor: İnsan çoğu zaman kendine bir dünya kurmaya çalışsa da tutunacak bir yer bulamayabiliyor.” ifadelerini kullandı.
“Farklılıklar güzeldir, engel değildir birlikte olmaya…”
Oyunda Georgina karakteriyle yaşanan gerilimin de önemli bir mesaj taşıdığını dile getiren Oktay, yüzeydeki çatışmanın aslında birlikte yaşamanın önemine vurgu yaptığını belirtti.
Oktay, “Oyunda Georgina ile sürekli kavga ediyoruz. Ancak mesele ölüm kalım noktasına geldiğinde birbirimize sarılıyoruz. Bunu en iyi Agop’un bir repliği anlatıyor: ‘Farklılıklar güzeldir, engel değildir birlikte olmaya…’” ifadeleriyle, farklılıklar olsa da günün sonunda birlik olmanın önemine dikkat çekti.
Özgür Oktay, oyunun temel mesajının farklı kimliklerin bir arada yaşayabilmesinin önemini vurgulamak olduğunu belirterek, “Birlikte yaşayabilmenin, farklılıklarla bir arada var olabilmenin değeri anlatılmak isteniyor. Oyundaki tüm karakterler aslında bu gerçeğin farklı yüzlerini temsil ediyor.” diye konuştu.
Erginel: Fandi Mustafa saflığı temsil eden bir karakter
“Bir İhtimal Kabare” oyununda Fandi Mustafa karakterini canlandıran oyuncu Altekin Erginel, karakterin farklı etnik kökenlerin bir arada yaşadığı Kıbrıs’ın çok kültürlü yapısını sahneye taşıyan önemli figürlerden biri olduğunu söyledi.
Erginel, oyunun 1958 ile 1964 yılları arasındaki dönemde geçtiğini belirterek, Fandi Mustafa’nın da hayatının bir bölümünü o yıllarda kabare ortamında geçiren Kıbrıslı Türk bir genç olduğunu ifade etti.
Kabarenin sahnede bir eğlence dünyasını temsil ettiğini söyleyen Erginel, karakterin ise bu dünyanın içinde kendine bir yer bulmaya çalışan bir genç olduğunu dile getirdi. Erginel, “Fandi Mustafa, kabarenin içinde çalışan Kıbrıslı Türk bir çocuk. İçeride bir eğlence dünyası var ama dışarıdaki dünya o kadar eğlenceli değil. Karakterimiz de bu ortamda kendine bir yer bulmaya çalışan, her şeye yetişmeye çalışan birisi.” dedi.
“Fandi aslında bir joker”
Karakterin isminin de sembolik bir anlam taşıdığına dikkat çeken Erginel, Kıbrıs kültüründe “fandi” kelimesinin kart oyunlarında joker anlamında kullanıldığını söyledi. Erginel, “Kıbrıslı Türklerin kart oyunlarında joker için kullandığı bir ifade ‘fandi’. Mustafa da oyunda her şeye koşan, her şeyi çözmeye çalışan, herkese yetişmeye çalışan bir karakter. Bu anlamda adıyla da karakteri örtüşüyor.” ifadelerini kullandı.
Fandi Mustafa’yı canlandırırken yönetmen ve oyunun yazarı Aliye Ummanel’in verdiği ipuçlarının önemli olduğunu belirten Erginel, karakteri anlamada “saflık” kavramının belirleyici olduğunu dile getirdi.
Erginel, “Fandi Mustafa’yı oynarken tutunduğumuz bir dal vardı. Yönetmenimiz ve yazarımız Aliye Ummanel, karakter için bize bazı ipuçları verdi. Fandi için ‘saflık’ dediler. Ben de bu saflığı, bu temizliği elimden geldiğince göstermeye çalıştım.” diye konuştu.
“Hikayesi izleyiciyi etkiliyor”
Karakterin hikayesinin oyunda önemli bir yere sahip olduğunu ancak seyirciye bu anlamda içerikle ilgili heyecanı kaçıracak düzeyde bir bilgi vermek istemediğini söyleyen Erginel, Fandi Mustafa’nın izleyiciler üzerinde güçlü bir etki bıraktığını aktardı.
Erginel, “Fandi Mustafa’nın farklı bir hikayesi var. Spoiler vermek istemem çünkü oyunun değerinden çalmak istemem. Ancak başından sonuna hikayesini takip eden izleyicilerin çok etkilendiğini görüyoruz.” dedi.
Seyircilerden benzer geri dönüşler aldıklarını belirten Erginel, “Birçok kişi karakterin hikayesinden etkilendiğini söylüyor. Aslında Fandi’nin, oyun içerisinde kendine özgü bir yeri var. Onu görmek için oyunu izlemek gerekir.” ifadelerini kullandı.
Dede: Nefise hem nahif hem güçlü bir karakter
“Bir İhtimal Kabare” oyununda Nefise karakterine hayat veren oyuncu Gülsefa Dede, karakterin kabaredeki en genç sanatçı olmasının yanı sıra dönemin toplumsal koşulları nedeniyle en çok zorlanan kişilerden biri olduğunu söyledi. Dede, oyunun 1958 ile 1964 yılları arasındaki dönemi ele aldığını belirterek, Nefise’nin bu kabarede sahne alan genç bir Müslüman şarkıcı olarak var olma mücadelesi verdiğini ifade etti.
“Kabarede barınmakta en çok zorlanan karakter”
Nefise’nin farklı etnik kökenlerden insanların bir arada bulunduğu kabarede kendine yer açmaya çalışan bir karakter olduğunu dile getiren Dede, dönemin şartlarının bu mücadeleyi daha da zorlaştırdığını vurguladı.
Dede, “Kabarede farklı etnik kökenlerden insanlar var. Ancak o yıllarda bir Müslüman kadının böyle bir ortamda bulunması ve sahneye çıkması çok daha zor. Nefise de bu nedenle burada barınmak için en çok mücadele eden karakterlerden biri” dedi.
Nefise’nin karakter olarak oldukça hassas ama aynı zamanda güçlü bir kişiliğe sahip olduğunu belirten Dede, hikayenin bu yönünün seyirciyi derinden etkilediğini söyledi.
Dede, “Nefise çok nahif bir karakter ama aynı zamanda çok güçlü. Hikayesi ilerledikçe bu gücü daha da görünür hale geliyor” ifadelerini kullandı.
“Gitmek zorunda kalması çok sarsıcı”
Karakterin hikayesinde göç ve ayrılık temasının da yer aldığını dile getiren Dede, Nefise’nin yaşadıklarının oyunun duygusal yönünü güçlendirdiğini belirtti.
Dede, “Bir yerden geliyor olması ve daha sonra buradan da gitmek zorunda kalması onun için çok zor bir durum. Bu süreç aslında karakterin gücünü de ortaya koyuyor” diye konuştu. Nefise’nin kabaredeki insanları bir aile gibi gördüğünü ifade eden Dede, bu bağın karakter için çok önemli olduğunu söyledi.
Dede, “Karakterimin, kabaredeki insanları ailesi gibi hissetmesi benim için de çok dokunaklı bir taraf. Bu hikayeyi sahnede yaşamak bizim için keyifli bir süreç oldu” dedi.
Dede, seyircilere de çağrıda bulunarak, “Herkesi oyunu izlemeye bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Refikoğlu: Bazı koşullarda birlikte yaşamak imkansızlaşabiliyor
“Bir İhtimal Kabare” oyununda Charis karakterine hayat veren oyuncu Barış Refikoğlu, karakterinin oyundaki diğer figürlerden farklı bir bakış açısını temsil ettiğini söyledi. Refikoğlu, Charis’in Kıbrıslı Rum bir baba olarak dönemin siyasi ve toplumsal koşullarının etkisiyle hareket eden bir karakter olduğunu ifade etti.
Refikoğlu, karakterin oğlunun kabarede çalışan bir kadına aşık olmasıyla başlayan hikayenin, dönemin gerilimli atmosferini de yansıttığını belirtti.
‘Bir Türk ile Rum birlikte olamaz’ inancı…
Charis’in, kabaredeki insanlarla dostluk kurmuş olmasına rağmen ülkenin koşullarının onu farklı düşünmeye ittiğini dile getiren Refikoğlu, karakterin bu ikilem üzerinden şekillendiğini kaydetti.
Refikoğlu, “Karakterin oğlunun kabaredeki bir kadına aşık olup onunla kaçması, karakter için büyük bir kırılma noktası. Her ne kadar kabaredeki insanlarla dostluk kurmuş olsa da, dönemin koşulları nedeniyle bir Türk ile Rum’un birlikte olamayacağına inanıyor” dedi. Karakterin bu yaklaşımının oyunun ilk sahnelerinde net şekilde görüldüğünü belirten Refikoğlu, Charis’in oğlunu bu ilişkiden uzak tutmaya çalıştığını ifade etti.
Refikoğlu, “İlk sahnesinde karakter, ‘o kıza söyle, oğlumdan uzak dursun’ diyerek tavrını ortaya koyuyor. Bu aslında karakterin içinde bulunduğu toplumsal ve politik atmosferin bir yansıması” diye konuştu.
“Dışarıdaki dünya bazen sizi içine çeker”
Oyunun ilerleyen sahnelerinde 1963 yılına gelindiğini ve artık savaşın etkisinin daha belirgin hale geldiğini anlatan Refikoğlu, Charis’in kabaredeki insanları bu tehlikeye karşı uyarmaya çalıştığını söyledi. Refikoğlu, “1963 yılında artık savaşın içindeyiz. Charis, kabaredeki insanlarla dost olsa da, onların hayatlarının tehlikede olabileceğini söylemeye çalışıyor. Agop karakteri bunu anlıyor ama anlamamış gibi davranıyor.” dedi.
Kabaredeki dostluklara rağmen dışarıdaki koşulların insanların hayatını doğrudan etkilediğini vurgulayan Refikoğlu, oyunun bu yönüyle günümüz dünyasına da gönderme yaptığını belirtti.
Refikoğlu, “Kabare içinde insanlar iyi anlaşıyor olabilir ama dışarıdaki dünya bazen sizi buna rağmen başka bir noktaya sürükler. Bugün de yanı başımızda savaşlar yaşanıyor. Bir noktadan sonra bunun dışında kalamıyorsunuz, ister istemez o gerçekliğin içinde buluyorsunuz kendinizi.” ifadelerini kullandı.




















Yorumlar kapalı.