1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Tatar: İki devlet zemini terk edilemez

Tatar: İki devlet zemini terk edilemez

featured


5’inci Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın siyasetine dikkat çekerek, seçim sonucu ne olursa olsun Kıbrıs meselesinin temel gerçeklerinin değişmeyeceğini söyledi:

 

‘Devlet politikası’ vurgusu… Eski Cumhurbaşkanı Tatar, Cumhurbaşkanı olduğu dönemde savunduğu iki devletli çözüm politikasının kişisel bir siyasi tercih değil, zaman içinde KKTC ile Türkiye Cumhuriyeti arasında ortaklaşan bir devlet politikası haline geldiğini anımsatarak, yeni dönemde de bu zeminin kolay kolay terk edilemeyeceğini aktardı.

 

“Kapı açamadı” eleştirileri… Sınır kapıları konusunda adım atılamadığını anımsatan Tatar, “Burada temel sorunun “kapı açmaya karşı olmak” değil; açılacak kapının niteliği ve yaratacağı sonuçlar. Bu nedenle “Tatar bir kapı dahi kapı açamadı” eleştirileri meseleyi basite indirgeyen bir yaklaşımdır. Görevi devralan Erhürman da aynı zorluklarla karşılaşıyor.” dedi.

 

Taha Can GÜRLEK

 

KKTC 5’inci Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, KIBRIS TV’de Halil Esendağlı’nın sunduğu Her Şey Masada programa katıldı. Görev süresinin tamamlanmasının ardından kamu hayatından çekilmediğini anlatan Tatar, hem yurt içinde, hem de yurt dışında temaslarını sürdürdüğünü söyledi.

Tatar, kendisine yönelik “artık Cumhurbaşkanı değil” yönündeki eleştirilere değinerek, sağlığı yerinde olduğu sürece Kıbrıs Türk halkının hak ve çıkarlarını savunmaya devam edeceğini belirtti.

Türkiye, İngiltere ve Almanya başta olmak üzere çeşitli davetlere katıldığını anlatan Tatar, bu temaslarda kendisine “KKTC’nin 5’inci Cumhurbaşkanı” sıfatıyla ilgi gösterildiğini ve söylediklerinin dikkate alındığını ifade etti. Tatar, aktif kalmasının kişisel bir tercih olmanın ötesinde, yıllar boyunca savunduğu siyasi çizginin doğal devamı olduğunu vurguladı.

İki devletli çözüm çizgisinin kendi döneminin temel siyasi kazanımı olduğuna dikkat çekti. Ersin Tatar, Cumhurbaşkanlığı döneminde savunduğu bu yaklaşımın, yalnızca kişisel bir siyasi tercih değil, zaman içinde KKTC ile Türkiye Cumhuriyeti arasında ortaklaşan bir devlet politikası haline geldiğini ifade etti.

Federasyon tezinin artık geçmişte kaldığına vurgu yapan Tatar, Kıbrıs Türk tarafının egemenlik temelinde yeni bir zemin oluşturduğunu, bunun da kendi döneminin en önemli siyasi kazanımı olduğunu dile getirdi.

 

“Egemen eşitlik ilk kez net şekle masaya kondu”

 

Tatar’a göre geçmişte müzakere süreçlerinde Kıbrıs Türk tarafı daha çok federasyon merkezli bir arayış içinde tutuldu; ancak yaşanan deneyimler, özellikle de Rum tarafının yaklaşımı, bu modelin pratikte karşılık bulmadığını gösterdi. Bu nedenle kendi döneminde çıtanın yukarı taşındığını söyleyen Tatar, egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü talebinin ilk kez net biçimde masaya konduğunu hatırlattı. Tatar, bu yeni siyaset sayesinde Kıbrıs Türk halkının artık yalnızca “azınlık hakları” ya da “kurucu ortaklık” üzerinden değil, doğrudan kendi devletinin varlığı üzerinden konuşur hale geldiğini kaydetti.

 

“Erhürman bu gerçeklikten bağımsız hareket edemeyecek”

 

Ersin Tatar, programda yeni Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın siyasetine de değinerek, seçim sonucu ne olursa olsun Kıbrıs meselesinin temel gerçeklerinin değişmeyeceğini söyledi. Erhürman’ın farklı bir seçmen kitlesinden destek aldığını, soldan merkeze uzanan geniş bir tabana hitap ettiğini belirten Tatar, buna rağmen Kıbrıs’ta mevcut uluslararası ve bölgesel koşulların iki devletli siyaseti dışlamadığını savundu. Her ne kadar Erhürman’ın söyleminde federasyon kelimesinin doğrudan kullanılmadığını anlatsa da Tatar, “siyasi eşitlik” vurgusunun özünde federasyon anlayışına yakın durduğunu ifade etti.

Bu noktada Tatar’ın asıl mesajı, seçimlerin doğrudan bir “Kıbrıs çözüm modeli referandumu” olarak okunmaması gerektiği yönündeydi. O’na göre halk seçimlerde yalnızca dış politikayı değil, gündelik hayat, ekonomi, kapılar, Rum tarafının tutuklamaları ve genel memnuniyet gibi birçok unsuru birlikte değerlendirerek oy kullandı. Bu nedenle ortaya çıkan sonucun iki devletli siyasetin halk tarafından tümüyle reddedildiği anlamına gelmediğini savundu. Tatar, bu çizginin hâlâ devlet ve Türkiye nezdinde geçerli olduğunu ima ederek, yeni dönemde de bu zeminin kolay kolay terk edilemeyeceğini aktardı.

 

“Egemen eşitlik” kavramını ayrıntılı biçimde anlattı

 

Programın en dikkat çeken bölümlerinden biri, Tatar’ın “egemen eşitlik” kavramına ilişkin yaptığı teknik açıklama oldu. Kamuoyunda sıkça birbirine karıştırılan “egemen eşitlik” ile “eşit egemenlik” arasında fark olduğunu söyleyen Tatar, doğru ifadenin “egemen eşitlik” olduğunu vurguladı. Ona göre “egemen eşitlik”, iki ayrı tarafın, iki ayrı halkın ve dolayısıyla iki ayrı devletin eşit statüde varlığını kabul eden bir anlayışı ifade ediyor; buna karşılık “eşit egemenlik” ifadesi daha çok siyasi eşitliğe yakın, daha yumuşak ve federatif çerçeveye açık bir anlam taşıyor.

Tatar, bu ayrımı yalnızca teorik bir kavram tartışması olarak sunmadı. Bunun aynı zamanda Kıbrıs müzakerelerinde Türk tarafının hangi çerçevede masaya oturabileceğini belirleyen temel bir sınır olduğunu anlattı. Kıbrıs Türk halkının tarihsel ve hukuki olarak ayrı bir halk olduğunu, 1960 düzeninde de bunun izlerinin bulunduğunu anlatan 5’inci Cumhurbaşkanı, egemen eşitlik talebini bu tarihsel zemine dayandırdı.

 

“Kıbrıslı diye bir millet yoktur”

 

Tatar’ın program boyunca üzerinde en fazla durduğu tezlerden biri de adada iki ayrı halk bulunduğu yönündeki yaklaşımı oldu. “Kıbrıslı diye bir millet yoktur” diyen Tatar, Kıbrıs Türk halkı ile Kıbrıs Rum halkının tarih, inanç, aidiyet ve siyasal irade bakımından ayrı topluluklar olduğunu belirtti. Tatar’a göre Kıbrıs Türk halkı, geçmişte devlet yapısının dışına itildiği ve eşit ortaklık hakkı fiilen ortadan kaldırıldığı için kendi yönetimini kurmak zorunda kaldı. Bu çerçevede geçici Kıbrıs Türk yönetiminden Kıbrıs Türk Federe Devleti’ne, oradan da KKTC’ye uzanan süreci “zorunluluktan doğmuş meşru bir devletleşme süreci” olarak tarif etti.

 

Rum tarafı radikal ve milliyetçi!

 

Ersin Tatar, Rum tarafının son yıllardaki siyasal söylem ve pratiklerinin, federasyon zemininden ne kadar uzaklaşıldığını açık biçimde gösterdiğini anlattı. Özellikle EOKA’nın yıl dönümünde yapılan açıklamalara ve düzenlenen törenlere dikkat çeken Tatar, Rum liderliğinin genç kuşaklara geçmiş çatışmacı zihniyeti aktardığını kaydetti. Çocukların ellerinde bayraklarla yürütülmesini, kullanılan sloganları ve törenlerin genel atmosferini örnek gösteren Tatar, bu yaklaşımın uzlaşmacı değil, daha radikal ve daha milliyetçi bir yönelim sergilediğini söyledi.

Tatar’a göre böylesi bir siyasi iklimde, Kıbrıs Türk tarafının federasyon temelinde yeni bir ortaklık devleti kurabileceğini düşünmek gerçekçi değil. Çünkü Rum tarafı, söylem düzeyinde bile adayı iki halkın ortak yurdu olarak değil, tek yanlı egemenlik alanı olarak görüyor. Tatar, Rum tarafının zihniyetinin değişmediğini, tam tersine bölgesel gerilimler ve uluslararası destek nedeniyle daha da sertleştiğini savunarak, kendi döneminde ortaya koyduğu iki devletli çizginin tam da bu yüzden gerekli olduğunu anlattı.

 

“Güney Kıbrıs fiilen bir Rum devletine dönüştü!”

 

Programda Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin son dönemdeki uluslararası ilişkilerine de geniş yer ayrıldı. Tatar, Güney Kıbrıs’ın İsrail, Fransa, ABD ve Yunanistan ile geliştirdiği askeri ve stratejik ilişkilerin, “Kıbrıs Cumhuriyeti” iddiasının ortaklık karakterini bütünüyle aşındırdığını söyledi. Tatar, “Bugün güneyde var olan yapı, artık Kıbrıs Türkleriyle ortak bir devlet değil, tamamen Rum iradesiyle hareket eden bir Rum devletidir. Bu nedenle kuzeydeki yapının da ayrı bir Türk devleti olarak değerlendirilmesi gerekir” dedi.

Tatar, bu görüşünü yalnızca siyasi söylem üzerinden değil, sahadaki gelişmeler üzerinden de temellendirdi. “Güney Kıbrıs farklı ülkelerle güvenlik ve savunma iş birlikleri kurarken ne Kıbrıs Türk halkına ne de Türkiye’ye danışmıyor” diyen Tatar, bunun zaten 1960 ortaklık düzeninin işlemediğini açıkça ortaya koyduğunu belirtti.

 

“BM kararları artık belirleyici değil”

 

Eski Cumhurbaşkanı, uluslararası sistemde son yıllarda yaşanan gelişmelerin de Kıbrıs meselesine bakışı değiştirdiğini dile getirdi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının geçmişteki kadar belirleyici olmadığını, Gazze, Ukrayna ve İran bağlantılı gelişmelerin uluslararası sistemin ne kadar işlevsiz hale geldiğini gösterdiğine dikkat çeken Tatar, “Beni yıllardır “BM parametrelerine aykırı davranmakla” eleştiren çevrelere karşı, artık dünyanın yeni bir döneme girdiğini ve eski şablonların geçerliliğini kaybettiğini görmeye davet ediyorum” ifadelerini kullandı.

 

“Türkiye’nin garantörlüğü ve askeri varlığı vazgeçilmez”

 

Tatar, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki son gerilimler çerçevesinde Türkiye’nin garantörlüğünün hayati önem taşıdığını söyledi. Güney Kıbrıs’ın farklı ülkelerle askeri iş birliklerine girmesini ve bölgesel krizler içinde daha görünür hale gelmesini örnek gösteren Tatar, Türkiye’nin etkin ve fiili garantisinin zayıflatıldığı bir senaryoda Kuzey Kıbrıs’ın ciddi güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalacağını belirtti. 1974 sonrasında oluşan güvenlik düzeninin, Kıbrıs Türk halkı açısından hâlâ en büyük sigorta olduğunu ifade etti.

Tatar’a göre geçmişte savunulan federasyon modellerinin önemli bir kısmı, zaman içinde Türkiye’nin adadaki askeri ve siyasi ağırlığının azaltılmasını da içeriyordu. “Ancak bugün bölgedeki gelişmeler gösteriyor ki Türkiye’nin etkisinin azalması, Kıbrıs Türk halkının güvenlik hissini artırmayacak; tam tersine büyük bir kırılganlık yaratacaktır” diyen Tatar, bu nedenle Ankara ile uyumlu politikanın ideolojik değil, yaşamsal bir tercih olduğunu kaydetti.

 

F-16 tartışmalarında eleştirileri marjinal

 

Türkiye’nin KKTC’deki askeri varlığı ve özellikle F-16’larla ilgili kamuoyunda yapılan bazı eleştirilere de değinen Tatar, bu görüşlerin toplum geneline mal edilemeyeceğini vurguladı. Kıbrıs Türk halkının büyük kısmının Türkiye’nin varlığından güven duyduğunu belirten Tatar, eleştirel çıkışları “marjinal unsurlar” olarak niteledi. Rum tarafının söylem ve hedeflerine bakıldığında, Türkiye’nin caydırıcı gücünün sorgulanmasının Kıbrıs Türk halkının çıkarına olmadığına dikkat çekti.

 

Kapılar konusunda Rum tarafını uzlaşmazlıkla suçladı

 

Sınır kapıları konusu da programda gündeme gelen başlıklardan biri oldu. Tatar, özellikle Akıncılar kapısının açılması yönünde ciddi irade ortaya koyduğunu, bu konuda güvenlik birimleriyle istişareler yaptığını ve meseleyi müzakere masasına taşıdığını anımsattı. Ancak Rum tarafının ya Erenköy üzerinden ya da ara bölgeden geçiş gibi Türk tarafının güvenlik kaygılarını artıracak öneriler getirdiğini, bu nedenle ilerleme sağlanamadığını aktardı.

Tatar, “Burada temel sorunun “kapı açmaya karşı olmak” değil; açılacak kapının niteliği ve yaratacağı sonuçlar. Özellikle ara bölge üzerinden yoğun Rum geçişinin başlayacağı bir model zamanla egemenlik ve güvenlik bakımından başka problemler doğurabilir. Bu nedenle “Tatar bir kapı dahi kapı açamadı” eleştirileri meseleyi basite indirgeyen bir yaklaşımdır. Bugün görevi devralan Erhürman da aynı zorluklarla karşılaşıyor. Bu da konunun kişisel değil yapısal olduğunu ortaya koyuyor” diye konuştu

 


 

Üç maaş artışı verilmesi hataydı!

 

Ersin Tatar, yurt gündemine de değindi. Son dönemde yaşanan hayat pahalılığı artışlarının devlet maliyesi ve piyasa dengeleri üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyleyen Tatar, özellikle maaş artışları, dövizdeki yükseliş ve genel maliyet baskısının birlikte ele alınması gerektiğini dile getirdi. “Geçmişte üç kez maaş artışı verilmesi ekonomik denge açısından hatalıydı” diyen Tatar,  döviz belli bir oranda artarken hayat pahalılığının daha yüksek çıkması ve maaşların buna göre sürekli yukarı gitmesinin, ekonominin rekabet gücünü zayıflattığına vurgu yaptı.

Devletin sürekli borçlanarak maaş yükünü taşımasının sürdürülebilir olmadığına dikkat çeken Tatar, alt gelir gruplarını daha fazla koruyan, üst gelir gruplarında ise daha dengeli bir sistem kurulması gerektiğini ima etti.

 


 

Kararname kararı… Süreç iyi yönetilemedi!

 

Hükümetin yasa gücünde kararnameyle attığı adım sonrası yaşanan sendikal eylemler konusunda da fikirlerini açıklayan 5’inci Cumhurbaşkanı, eski bir Maliye Bakanı ve ekonomist kimliğiyle yaptığı yorumda hükümetin bazı teknik zorunluluklar nedeniyle bu kararı alma ihtiyacı duyduğunun görüldüğünü söyledi. Tatar, ancak sürecin daha iyi yönetilebileceğini ifade ederek, kararın zamanlaması, yöntemi ve iletişim biçimi nedeniyle tepkinin büyüdüğünü anlattı. Tatar, buna rağmen bütçe gerçekleri ile maaş politikası arasındaki kopukluğun da göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.

 


 

Meclis olayları… Sendikalara eleştiri

 

Meclis çevresinde yaşanan gerginlikler ve polis müdahalesi konusunda ise Tatar daha net bir dil kullandı. Polisin halkın içinden çıktığını, devlete ve topluma karşı keyfi bir tavır içinde düşünülemeyeceğini söyleyen Tatar, olayların bu noktaya gelmesinde kitleyi sert biçimde yönlendiren ve devlete karşı tahrik eden söylemlerin etkili olduğunu savundu. Polise taş atılmasını kabul edilemez bulduğunu ifade eden Tatar, güvenlik kuvvetlerinin kolay hedef haline getirilmemesi gerektiğini dile getirdi.

 


 

“Hoş Geldin Bebek Hatıra Ormanı” projesi sürdürülmeli

 

Programın sonlarına doğru Tatar, Cumhurbaşkanlığı döneminde hayata geçirilen sosyal ve çevresel projelere de değindi. “Hoş Geldin Bebek Hatıra Ormanı” projesini özel olarak anan Tatar, 2025 Şubat’ında Kalkanlı bölgesinde yaklaşık 10 bin fidan dikildiğini, projenin yeni doğan her bebek için bir fidan anlayışıyla tasarlandığını anlattı. Sahadan aldığı bilgilere göre fidanların büyük bölümünün tuttuğunu ifade eden Tatar, projenin kendi dönemine ait olup olmamasından bağımsız şekilde sürdürülmesini arzu ettiğini söyledi.

Tatar: İki devlet zemini terk edilemez
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir