İşletme politikası oluşturulmalı… Türkiye Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın hazırladığı raporda, KKTC Limanlarına İlişkin Genel Değerlendirme yapıldı. Buna göre, Gazimağusa Limanı ve Girne Limanı’ndaki altyapı ve üst yapı yatırımlarının yapılması, limanların kapasitelerinin artırılarak verimli bir şekilde işletilmesi, atıl alanların ekonomiye kazandırılması ve işletme politikalarının oluşturulması gerektiğine işaret edildi.
5-8 milyon dolarlık yatırım… Gazimağusa ve Girne Limanları için faaliyet alanlarının ayrıştırılması, liman zemininin düzeltilmesi, rıhtımların güçlendirilmesi, binaların restorasyonu, römorkörün yenilenmesi, TIR parkı ve konteynır istifleme sahalarına ilişkin düzenleme yapılacağı ifade edilirken; ISPS kapsamında gerekli güvenlik önlemlerinin alınması için 5-8 milyon dolarlık yatırım ihtiyaç olduğu belirlendi.
Gazimağusa 1-2 yıl içinde devre dışı… Gazimağusa Limanı’nda su problemi yaşandığı, sıvı atık tesisi olmadığı ve güvenlik önlemlerinin bulunmadığı kaydedildi. Liman içerisinde birden fazla kullanıcının herhangi bir işletme planı olmaksızın dağınık ve karışık bir şekilde faaliyette bulunduğuna dikkat çekilen raporda, gerekli yatırımlar yapılmadığı takdirde Gazimağusa Limanı’nın 1-2 yıl içerisinde devre dışı kalabileceği tespit edildi.
Ro-Ro gemileri Gemikonağı’na kaydırılmalı… Girne Turizm Limanı’nın orta vadede ağır tonajlı araçların kullanımına kapatılması, limanın yolcu gemileri, feribot ve yatlara hizmet verecek şekilde projelendirilmesi, Ro-Ro yük gemilerinin Gemikonağı Limanı’na kaydırılmasına ihtiyaç var. Girne Turizm Limanı’nın şehir giriş kapısı özelliğine uygun şekilde düzenlenerek potansiyelinin kullanılması da sağlanmalı.
Gemikonağı için 100 milyon dolar gerekli… Gemikonağı Limanı’nın, Güzelyurt Körfezinde maden yüklemesi yapılan bir limanken, 1992 yılından itibaren herhangi bir ithalât ve ihracat faaliyeti gerçekleştirilmemesi ve liman faaliyetlerinin durdurulmasından dolayı atıl durumda olduğu rapor edildi. Gemikonağı’nda yeni inşa edilecek liman için en az 100 milyon dolar tutarında kaynağa ihtiyaç duyulduğu tespit edildi.
Cemre CEMALİ
Bir ada ülkesi olan KKTC’nin ulaşım için hava yolu sonrasındaki en önemli ayağını teşkil eden deniz ulaşımına hizmet eden limanlarımız maalesef dökülüyor.
Ekonomi için oldukça önemli bir liman pozisyonunda olan Gazimağusa Limanı çökme tehlikesi yaşarken, yolcuların sıklıkla kullandığı Girne Turizm Limanı ise çağdaş bir limandan çok uzak bir yapıya sahip.
Geçmişte önemli bir misyonu bulunan ancak şu anda kullanılmaz durumdaki Gemikonağı Limanı’nın da yeniden hayat bulabilmesine yönelik hazırlıklar var.
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı ülkemizdeki limanların durumu ile ilgili Türkiye Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’ndan gelen uzmanlara analiz raporu hazırlattı.
KIBRIS’ın elde ettiği Türkiye Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın hazırlamış olduğu raporda KKTC Limanlarına İlişkin Genel Değerlendirme yapıldı. Buna göre Gazimağusa Limanı ve Girne Limanı’ndaki altyapı ve üst yapı yatırımlarının yapılması, limanların kapasitelerinin artırılarak verimli bir şekilde işletilmesi, atıl alanların ekonomiye kazandırılması ve işletme politikalarının oluşturulması gerektiğine işaret edildi.
Limanlara ilişkin sorunların çözümünü teminen Özelleştirme İdaresi Başkanlığı koordinasyonunda; limanların ayrıntılı teknik, hukuki ve finansal durumlarının tespit edilebilmesine yönelik bir danışmanlık hizmeti alınması yönünde değerlendirilmede bulunuldu.
Raporda görevlendirilecek danışman firma tarafından detaylı bir rapor hazırlanması ve akabinde çıkarılacak yol haritası doğrultusunda özelleştirme modellerinin belirlenmesinin uygun olacağına yer verildi.
Bu bağlamda Gemikonağı’nda yeni inşa edilecek liman için en az 100 milyon dolar tutarında kaynağa ihtiyaç duyulduğu tespit edilirken, Gazimağusa ve Girne Turizm Limanı’nın mendirek bakım ve altyapı üstyapı onarımı için 5-8 milyon dolarlık bir kaynak ihtiyacının bulunduğuna yer verildi.
Bu yatırımlar için kamu kaynaklarının kullanılması yerine, Kamu Özel işbirliği modelleri çerçevesinde işletme hakkının verilmesi veya yap-işlet-devret vb. yöntemlerle özel sektör eliyle yatırımların gerçekleştirilebileceği ifade edildi.
“Hizmet Alımı için kaynak ihtiyacı 5-8 milyon dolar”
1. Alternatif Hizmet Alımı (iyileştirme) için 18 aylık bir sürede 5-8 milyon dolar arası kaynağa ihtiyaç duyulurken, yatırımların finansmanının kamu tarafından karşılanacağı kaydedildi.
Belirlenen temel yatırımların yapılacağı (avan proje hazırlanması) ve hizmet alımı için ihale yapılacağına işaret edilerek, ihalenin kapsamının yatırımların inşaatı ile sınırlı olacağı vurgulandı.
Yatırımlara ilişkin projenin hazırlanmasının teknik müşavire veya yükleniciye bırakılabileceğinin belirtildiği raporda, proje hazırlanması 2-4 ay, ihale/sözleşme imza 3-4 ay, inşaatın tamamlanması için ise 1 yıllık süre öngörülüyor.
2. Alternatif İşletme Hakkının Devredilmesi (İHD) Yöntemiyle Özelleştirme için, 48 aylık bir süre için 5+20 milyon dolar kaynak ihtiyacı olduğu ifade edilerek ihale şartlarının yapılacak teknik, hukuki ve mali analizler neticesinde belirleneceği belirtildi.
Liman sahasında bulunan tersane ve serbest bölgenin farklı bir alana naklinin sağlanması, belirlenen temel yatırımlara ilave olarak yolcu/Ro-Ro/konteynır limanı olarak yeniden yapılandırılması, konteynır gemileri için uygun derinlik sağlamak üzere tarama faaliyetlerinin yapılacağına dikkat çekildi.
Ayrıca raporda, limanın belirli şartlar çerçevesinde devrinin yapılacağı ve belirlenen yatırımların finansmanının özel sektör tarafından sağlanacağına da yer verildi.
“Temel Yatırımlar için 5-8 milyon dolarlık yatırım”
Yapılacak Temel Yatırımlar kapsamında Liman işletme planının oluşturulması ve faaliyet alanlarının ayrıştırılması (Yük/yolcu/tersane/serbest bölge), Liman zemininin düzeltilmesi, rıhtımların güçlendirilmesi, binaların restorasyonu ve römorkörün yenilenmesi, TIR parkı ve konteynır istifleme sahalarına ilişkin düzenleme yapılacağı ifade edilirken ISPS kapsamında gerekli güvenlik önlemlerinin alınması (kamera, X-Ray cihazı, güvenlik görevlisi vb.) için 5-8 milyon dolarlık yatırım ihtiyacı olduğu açıklandı.
İşte raporun detayları:
“Girne Turizm Limanı turizm potansiyeline sahip”
Türkiye güney sahillerine yakınlığı nedeniyle büyük bir turizm potansiyeline sahip olan Girne Turizm Limanı, yolcu gemilerinin yanı sıra Ro-Ro gemilerine de hizmet veriyor.
Girne Liman Başkanlığı’nın işletici olduğu limanın rıhtım uzunluğunu 810 metre, maks derinliği 8 metre, manevra alanı 250 metre, liman girişi 180 metre, ana mendirek bin metre, tali mendirek ise 250 metre.
2022 yılının 6 aylık istatistiklerine göre; Girne Turizm Limanı’na geçtiğimiz yılın 6 ayında gelen gemi sayısı 655, yolcu sayısı 123 bin 683, araç sayısı ise 30 bin 70 iken toplam yük 188 bin 969 ton oldu.

“Çok ciddi hasarlar var”
Girne Turizm Limanı’nda yapılan incelemeler sonucunda yapılan tespitlerde; Liman mendireğinde çok ciddi hasarlar meydana geldiği, taş dolgudan oluşan mendireğin bazı kısımlarında kaymaların mevcut olduğu belirtilerek rıhtımı tutan bazı bloklarda da kopmalar yaşandığına dikkat çekildi.
Liman içi (yolcu/araç) trafiğinin düzensiz olduğu ve yeterli park alanı bulunmadığına da yer verilen raporda, Liman çevresinde gelişen turizm tesislerinin yanı sıra, Ro-Ro yük gemileriyle gelen tır ve kamyonların park yeri sorunu, liman ve civarında önemli bir trafik problemine neden olduğu ifade edildi.
Yolcu salonu ve idari binanın idame yatırımlarına ivedilikle ihtiyaç duyulduğu, aydınlatma, güvenlik önlemleri ve temizlik gibi asgari ihtiyaçların karşılanmasında dahi zorluk yaşandığı tespit edildi.
Girne Turizm Limanı’nın uluslararası kuruluşlarca belirlenmiş liman standartlarını (ISPS vb.) sağlayamadığı belirtilerek Limanda gümrüklü alan düzenlemesi bulunmadığı, yük taşıyan tırlar ve yolcu taşıyan binek araçların birlikte olmasından kaynaklı sorunlar yaşandığına yer verildi.
“Şehir giriş kapısı özelliğine uygun düzenlenmeli”
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın hazırlamış olduğu raporda; Girne Turizm Limanı’nda yapılan incelemeler sonucunda ortaya koyulan sorunların çözümü için önerilere de yer verdi.
Buna göre, Girne Turizm Limanı’nın Orta vadede ağır tonajlı araçların (ro-ro/yük) kullanımına kapatılması ve Limanın yolcu gemileri, feribot ve yatlara hizmet verecek şekilde projelendirilmesi, Ro-Ro yük gemileri için yeni bir genel kargo (Ro-Ro) limanının planlanması noktası vurgulandı.
Ayrıca bölgenin turizm potansiyeli dikkate alınarak yat limanı alanının genişletilmesi ve standartlara uygun bir yat limanı yapılması noktasına da işaret edilen raporda mendirek, rıhtım ve üst yapıların sorunlarına da çözüm getirecek şekilde limanın projelendirilmesi ve işletme planının oluşturulması gerektiği belirtildi.
Girne Turizm Limanı’nın şehir giriş kapısı özelliğine uygun olacak şekilde sosyal ve teknik altyapı tesislerinin düzenlenmesi, rıhtım güçlendirmelerinin yapılmasının yanı sıra Limanın yanında yer alan antik iskele bölgesinde önerilen yat limanının projeye dahil edilmesine yer verildi.
Gazimağusa Limanı’nın teknik özellikleri
103 bin metrekarelik Gazimağusa Serbest Liman ve Bölgesi adındaki serbest ticaret alanının merkezinde yer alan Gazimağusa Limanı’nın işleticisi Gazimağusa Liman Başkanlığı’nda.
Limanın yük tipi; konteynır, Ro-Ro, genel kargo, dökme yük ve yolcu olan Gazimağusa Limanı’nın dış liman rıhtım uzunluğu 655 metre, maks draft 9,15 metre, maks gemi boyu 220 metre, liman girişi ise 183 metre.
Tabii bir liman olan iç limanın rıhtım uzunluğu 540 metre, maks draft 6,7 metre, maks gemi boyu ise 131 metre.
Gazimağusa Limanı’nın depolama sahalarında ise kapalı ambar 6 bin 931 metrekare iken açık depolama bin 25 metrekareden oluşuyor.
Geçtiğimiz yılının 6 aylık istatistiklerine göre; Gazimağusa Limanı’na gelen gemi sayısı 910 adet, yolcu sayısı 26 bin 832 kişi, araç sayısı 192 bin 156.
Limanın toplam yükü ise 579 bin 358 ton olarak kayıtlara geçti.

“Uluslararası standartlara uygun değil”
Gazimağusa Limanı’nda yapılan incelemeler sonucunda ortaya çıkan tespitlerde; Limanın rıhtımlarında çökmeler olduğu, rıhtımın bazı bloklarında kopmalar meydana geldiği ifade edilirken Liman üst yapılarının bakımsız ve bir kısmının atıl durumda olduğuna dikkat çekildi.
Limanda su problemi yaşandığı, sıvı atık tesisi olmadığı ve güvenlik önlemlerinin de bulunmadığına yer verilen raporda Liman içerisinde birden fazla kullanıcının (tersane, serbest bölge, sahil güvenlik, yolcu ve yük taşımacılığı ile kıyı emniyeti) herhangi bir işletme planı olmaksızın dağınık ve karışık bir şekilde faaliyette bulunduğuna dikkat çekildi.
TIR park yeri ihtiyacının olduğu Gazimağusa Limanı’nda Liman alanındaki binaların da bakım ve onarıma ihtiyacının olduğunu belirtilirken limanın genel çerçevede Uluslararası kuruluşlarca belirlenmiş standartlara sahip olmadığı (ISPS vb) açıklandı.
Bütün bu tespitlerin yanı sıra gerekli yatırımlar yapılmadığı takdirde Gazimağusa Limanı’nın 1-2 yıl içerisinde çökmeler nedeniyle devre dışı kalabileceği tespit edildi.
“Gazimağusa Limanı uluslar arası standarda kavuşturulmalı”
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın hazırlamış olduğu raporda; Gazimağusa Limanı’nda yapılan incelemeler sonucunda ortaya koyulan eksikliklerin giderilmesi için önerilere de sıralandı.
Buna göre; Limanın yolcu/kruvaziyer ve konteynır limanı olarak yeniden projelendirilerek verimli ve etkin bir liman işletmesine dönüştürülmesi, yapılacak detaylı mali, hukuki ve teknik analizler ile limanın işletme planının oluşturulması ve limanın kârlılığı artırılarak uluslararası standartlara kavuşturulmasının önemine dikkat çekildi.
Gazimağusa Limanı’nı için hazırlanan raporda; Liman genişleme alanı olarak batısında bulunan alanın sondaj ve etütlerinin yapılarak dolgu alanı oluşturulması amacıyla projelendirilmesi, konteynır gemilerinin yanaşmasına uygun su derinliği için tarama yapılması ve yeterli büyüklükte konteynır istifleme alanları planlanması gerektiği vurgulandı.
Bu kapsamda limanın altyapı ve üstyapı ihtiyaçları tespit edilerek ülkenin ve sektörün ihtiyacına yönelik olarak yeniden projelendirilmesinin uygun olacağı değerlendirilirken, “KKTC temsilcileri bu dönemde limanların özelleştirilmesi yerine gerekli temel yatırımlar yapılarak hizmetlerin iyileştirilmesini ve mevcut İşletmesiyle devam etmesini tercih etmektedirler” ifadelerine yer verildi.
“Eski Lefke Gemikonağı Limanı atıl durumda”
Kıbrıs’ın Kuzey Batısı’nda, Güzelyurt Körfezinde maden yüklemesi yapılan bir liman iken, 1992 yılından itibaren herhangi bir ithalât ve ihracat faaliyeti gerçekleştirilmemiş ve liman faaliyetlerinin durdurulduğu Gemikonağı Limanı’nın sahası yaklaşık 1 milyon metrekarelik alana sahip.
Şu anda atıl durumda olan Gemikonağı Limanı’nda konteynır, dökme yük ve Ro-Ro yük gemilerine hizmet veren karma bir liman ile lojistik tesis alanının projelendirilebileceğini belirtti.
Bu proje kapsamında, Girne Turizm Limanı’nı kullanan Ro-Ro yük gemilerinin de Gemikonağı’na kaydırılması neticesinde Girne Limanı’ndaki tır ve kamyon trafiğine çözüm üretilerek Girne Limanı’nın turizm potansiyelinin daha etkin kullanılmasının sağlanabileceği değerlendirildi.
Gemikonağı’nda yeni inşa edilecek liman için en az 100 milyon dolar tutarında kaynağa ihtiyaç duyulduğu tespit edildi.




















Yorumlar kapalı.