572 maddenin fiyatında artış oldu… KKTC’de Tüketici Fiyatları Genel Endeksi’nde, bir önceki aya göre yüzde 9,90 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 72,81 değişim gerçekleşti. Bir önceki aya göre, endekste kapsanan 572 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 33 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti. En yüksek fiyat artışı gösteren ilk üç mal ise yüzde 112,51 beyaz lahana, yüzde 90,89 ile kabak ve yüzde 84,73 ile emisyon ölçüm ücreti oldu.
“Enflasyon çift hanelere yükselecek”… ALBANK Genel Müdürü Dr. Ahmet Melih Karavelioğlu, Türkiye’deki durumun KKTC’ye olası etkilerini irdeledi. Türkiye’de 4 Mart yerel seçimlerine kadar enflasyonun yüksek seyredeceğini belirten Karavelioğlu, ancak bundan sonra enflasyonla mücadele programı beklenmesi gerektiğini kaydetti. “KKTC, Türkiye’ye göre daha katmerli bir enflasyon görecek” diyen Karavelioğlu, KKTC’de enflasyonun çift hanelere ulaşacağı tahmininde bulundu.
“Stagflasyon kapıda”… Yatırım Danışmanı, Sermaye Piyasası Uzmanı Özgür Yeleğen, finansal mühendislik ürünleri kullanılmazsa, önümüzdeki yıl içinde KKTC ekonomisinin stagflasyona yani ekonomik durgunluğa eşlik eden yüksek enflasyona girme riskinin yüksek gözüktüğünü söyledi. Yeleğen, Türkiye’nin aksine ‘ülkesi fakir halkı zengin’ durumdaki KKTC’nin, tasarruf fazlasını doğru şekilde kullanması ve bu avantajı, finansal enstrümanlar vasıtasıyla tabana yayması gerektiğini kaydetti.
KKTC İstatistik Kurumu, Temmuz 2023’e ait Tüketici Fiyatları Endeksi’ni açıkladı. Tüketici Fiyatları Genel Endeksi’nde, bir önceki aya göre yüzde 9,90, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 46,53 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 72,81 değişim gerçekleşti.
Ana harcama grupları itibarıyla bir önceki aya göre en yüksek artış yüzde 16,33 ile sağlık ana grubunda oldu. Konut, Su, Elektrik, Gaz ve Diğer Yakıtlar ana grubunda yüzde 15,69, Ulaştırma ana grubunda yüzde 15,20, Haberleşme ana grubunda yüzde 10,44, Mobilya, Ev Aletleri ve Ev Bakım Hizmetleri ana grubunda yüzde 9,79, Eğlence ve Kültür ana grubunda yüzde 8,88, Alkollü İçecekler ve Tütün ana grubunda yüzde 8,80, Lokanta ve Oteller ana grubunda yüzde 8,52, Çeşitli Mal ve Hizmetler ana grubunda yüzde 7,61, Gıda ve Alkolsüz İçecekler ana grubunda yüzde 6,28, Eğitim ana grubunda yüzde 4,01, Giyim ve Ayakkabı ana grubunda yüzde 2,66 artış gerçekleşti.
Bir önceki aya göre, endekste kapsanan 572 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 33 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti. En yüksek fiyat artışı gösteren ilk üç mal yüzde 112,51 beyaz lahana, yüzde 90,89 ile kabak ve yüzde 84,73 ile emisyon ölçüm ücreti (egzoz muayenesi) oldu. En yüksek fiyat düşüşü gösteren ilk üç mal ise yüzde 51,09 ile bamya, yüzde 45,65 ile patlıcan ve yüzde 39,75 ile biber çarliston olarak kayda geçti.
Buna göre enflasyon, girdiği düşüş trendinin ardından, döviz kurlarında yaşanan yüksek oynaklık nedeniyle tekrar yükselişe geçti.
Türkiye’de enflasyon rekoru
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) temmuz enflasyon verilerini açıkladı. TÜİK’e göre, temmuzda TÜFE yüzde 9,49 artarken, yıllık bazda enflasyon yüzde 47,83’e yükseldi. TÜFE’de en yüksek aylık artış yüzde 6,2 ile 1997’de gerçekleşmişti. Böylece enflasyon temmuzda tüm zamanların en yükseğine çıktı. Aylık enflasyon ise 1,5 yılın zirvesine yükseldi. Enflasyondaki yükselişte, son vergi artışları, asgari ücret zammı ve kur geçişkenliği etkili oldu.
Karavelioğlu: Türkiye enflasyonla mücadele programı uygulamıyor
ALBANK Genel Müdürü Dr. Ahmet Melih Karavelioğlu, KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın sunduğu Nerede Kalmıştık programına katıldı, Türkiye’deki ekonomik durumun KKTC’ye yansımasına yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye’de marttaki seçimlerin ardından yaklaşık 4 yıl sürecek seçimsiz bir döneme girileceğini söyleyen Karavelioğlu, bu dönemde enflasyonla mücadele programının hayata geçirileceği bir paketin açıklanmasını beklediklerini belirtti; ancak mevcut durumda Türkiye’nin enflasyonla mücadele programı uygulamadığını ve yeni bir ekonomi politikasına geçildiğini ifade ederek, şunları söyledi:
“Enflasyonla mücadele programı uygulanacak sürece kadar doğal olarak bu süreç mart ayına kadar gidecek. Nasıl bir süreç olacak? Enflasyonun yüksek seyrettiği ama bu enflasyon karşısında halkı ezdirmemek için enflasyonun üzerinde bir maaş artışının olduğu ama bu yapılan maaş artışının tekrar enflasyonu beslediği ve bir sarmal şeklinde maaş artışı, enflasyonun yükselmesi ve hayatın pahalılaşması şeklinde devam edecek. Neden böyle? Çünkü şu anda Türkiye enflasyonla mücadele programı uygulamıyor. Türkiye şu anda yeni bir ekonomi politikası uygulamaya başladı ve en büyük sıkıntı seçimlerden hemen sonra rezervlerle ilgili yaşanmaya başlanmasıydı.”
“KKTC, Türkiye’ye göre daha katmerli bir enflasyon görecek”
Ahmet Melih Karavelioğlu, Türkiye’ye kıyasla daha yüksek bir enflasyon göreceklerini ve çift haneli rakamların görülme ihtimalinin yüksek olduğunu söyleyerek, sözlerini şöyle noktaladı:
“Ülkemizde biz Türkiye’ye göre daha katmerli bir enflasyon göreceğiz. Büyük ihtimalle biz çift haneli rakamları rahatlıkla görürüz. Enflasyon rakamları Türkiye’de her ayın 3’ünde açıklanıyor ama bizde bir düzeni yok. Bu datanın her ay belli bir tarihte açıklanmasında fayda var ki bizde daha rahat takip edebilelim. Türkiye’den daha yüksek bir enflasyon artışı olduğunu bu datalar açıklandıktan sonra göreceğimizi tahmin ediyorum. Enflasyonun yüksek seyredeceği dönem 2024 yılının Mart ayındaki yerel seçimlere kadar bu şekilde gider. Nisan 2024’ten itibaren ancak farklı bir senaryo konuşmaya başlarız.”
Yeleğen: Tasarruf fazlasını tabana yaymalıyız
Yatırım Danışmanı, Sermaye Piyasası Uzmanı Özgür Yeleğen de finansal mühendislik ürünleri kullanılmazsa, önümüzdeki yıl içinde KKTC ekonomisinin stagflasyona yani ekonomik durgunluğa eşlik eden yüksek enflasyona girme riskinin yüksek gözüktüğünü söyledi.
Yeleğen, şöyle konuştu:
“KKTC’de temmuz hayat pahalılığında yüzde 9,9 ile rekor artışla karşılaştık. Pandemi sonrası piyasayı açmak adına kredilerde yapılan genişlemeci para politikası ve Türkiye’de hükümetin Türk lirası özelinde cumhurbaşkanlığı seçimlerinde izlediği stratejinin sonuçlarını almaya devam ediyoruz.
KKTC olarak ivedi tedbir almazsak aylık bazda yükselişin devam etme olasılığı var. Özellikle temmuz ayı özelinde Türkiye Cumhuriyeti’nde sağlık ürünlerine yapılan zam ve haziran ayındaki kur atağı kaynaklı geçişkenliğin bize yansımaları temmuz rakamını ciddi şekilde etkiledi.
Gıda enflasyonu özelinde sebze ve meyvede maliyet kaynaklı artışlar rakamın çift hanelere dayanmasına neden oldu. Yüksek enflasyonla yaşamaya alışmış Türkiye ve KKTC’ye bile bu rakamlar fazladır.
Anavatan’da Hazine ve Maliye Bakanlığı ile merkez bankası ve BDDK eş güdümlü şekilde enflasyonla mücadele için adı konmamış bir program uygulayacak gibi gözüküyor; ancak ana konu olan politika faizinin yükseltilmesi enstrümanına ne derece müsaade edilecek, uygulamaları izleyeceğiz.
TCMB ve Maliye Bakanlığı şimdilik yan yolları deniyor.
Ana konu Türk lirasının strelizisayonu politikasıdır. Cari açık ya da piyasadaki yüksek miktarda paranın arzındaki değişimler aracılığıyla yaratabileceği olumsuz etkileri en aza indirmek için yapılan para politikaları uygulamalarıdır. Nominal faizin enflasyon altında kalması ancak piyasa faizinin yüksek seyretmesi politika karmaşıklığına neden oluyor. Türkiye tasarruf açığı olan bir ülkeyken, KKTC’nin ‘ülkesi fakir halkı zengin’ bir toplum olarak tasarruf fazlasını doğru şekilde kullanması ve bu avantajı, Anavatan’dan farklı olarak, finansal enstrümanlar vasıtasıyla tabana yayması gerekiyor.
Ülkemizde bankalarımızda bulunan yabancı para tasarrufunu doğru şekilde piyasaya kanalize edemezsek ve keyfi fiyat artışlarına yönelik tedbirler alınmazsa, önümüzdeki dönem hayat pahalılığından dolayı durgunluğa girme olasılığı yüksek gözüküyor.”
Yorumlar kapalı.