“TURİSTLER BİLE PAZARLIK YAPAR OLDU”… Turist ve öğrencilerin ayakta tuttuğu Arasta esnafı, zor günler geçiriyor. Artan enflasyon nedeniyle her üründe yaşanan pahalılık, gelen turistleri bile ürkütüyor. Arasta esnafı, “Gelirimiz giderlerimizi karşılayamaz noktaya geldi” diyerek, turistlerin bile artık satın alacağı ürün için pazarlık yaptığını kaydetti.
Emine Gül ÖZER
Artan enflasyon ve hız kesmeden yükselen döviz kurları hem halkı hem de esnafı perişan etti.
Arasta esnafından yerli halk alış verişi keseli çok oldu, bölge turist ve öğrencilerin alış verişleriyle ayakta kalmaya çalışsa da artan fiyatlar alış satışı da olumsuz etkiliyor.
KIBRIS’a konuşan Arasta esnafı, turistlerin dahi fiyatta indirim isteyip, pazarlık yoluna gitmesinden dert yanıyor.
Kazançlarının ihtiyaçlarını karşılayamadığını söyleyen esnaflar,ekonomik olarak büyük bir çöküş yaşadıklarını kaydediyor.
Ancak günü kurtarabildiğini söyleyen Arasta esnafı, “Biz artık bu enflasyonla baş edemiyoruz” diyor.
Esnaf ne dedi?
Demet Güneş
“Enflasyonla baş etmek çok zor. Baş etmekten ziyade esnaf olarak hepimiz günü kurtarmaya bakıyoruz. Tek şansım, eleman çalıştırmadığım için işveren konumundayım. Baştan beri ufak bir yeri tutmamın amacı kimsenin sigorta gibi yükümlüğünü almamak içindi. Ödenmez çünkü bu pahalılık karşısında. Kendi kendime bile ucu ucuna yetiyor. Ancak günü döndürmeye yetiyor buradan gelen kazanç ama diğer esnaf arkadaşlarım kan ağlıyor. Önümüzdeki dönemde döndürüp döndüremeyeceğimizin bir garantisi yok. Benzin deposu 2 gün önce bin TL’ye dolarken 2 hafta sonra fiyat bin 500-2 bin TL’lere ulaşıyor. Büyük esnaf günü kurtarır, olan küçük esnafa oluyor. Önümüzü görmüyoruz, bilmiyoruz. Bilebileceğimiz günler gelecek mi ona bile şüpheliyim.
“Fiyatlar turiste bile pahalı geliyor”
Turistlerle kalkınmaya çalışıyoruz, fiyatlar onlara bile pahalı geliyor. İndirim alabilmek için bir iki kelime Türkçe öğrenip, Türk taklidi yapıyor onlarda artık. Eskiden günde 3-4 satış yaparken, şu an günde 1 müşteri zor geliyor. Devlet küçük esnafa bir katkı sağlamıyor. Çok fazla yükümlülüklerimiz var böyle bir imkan sunsalar esnaf bir nebze olsun rahatlar. Girne’den gelip, Lefkoşa’da dükkan açıyorum artık benzin masrafına yetişemiyorum. Aylık kazancım sadece benzine gidiyor. Araştırılsın, ikameti uzak olup dükkan sahibi olan esnafa en azından elektrikte yüzde 50’lik bir indirim yaparak kolaylık sağlasın.”
Samet Gölgesiz
“Esnaf olarak biz artık bu enflasyonla baş edemiyoruz. Fiyatlar inanılmaz bir şekilde artıyor. Üreticiden perakende satışına gelene kadar zaten ürün zamlanıyor. Satarken de ekstra zamlanıyor. Biz artık her hafta, her ay ürünü aldığımızda farklı farklı fiyatlardan alıyoruz. Müşteriye de bu durumu açıklamakta zorlanıyoruz. Bu durum biz esnafları çok zor durumda bırakıyor. Turistler bile dükkanlara gelip, bizlerden indirim istiyor fiyatlar karşısında. Son zamanlarda kazancım ile harcadığımın arasındaki makas daralıyor. Geleceğe dönük bir yatırım yapma gibi bir düşüncem bile yok artık. Sadece günü döndürebiliyoruz. Bu koşullarda ben çocuğuma bir ev, bir araba bırakamayacağım. Bunu kabullendim artık. Devlet bize bir katkı sağlıyor mu sağlamıyor mu onu bile bilmiyorum.
“Arasta’da restorasyon çalışması yapılsın”
Halk ve hükümet arasında kopukluk var. Şahsen tanıyoruz birbirimizi ama hükümet olduğunda roller bir anda değişiyor. Devlet en azından bir proje geliştirip, Arasta’da restorasyon çalışmalarına başlasa, daha çok turist çekip ekonomiyi en azından uzun vadede rahatlatacak adımlar atsa belki bir şeyler yoluna girer.”
Berkan Örsev
“Enflasyonla baş edemiyoruz. Hayat pahalılığı gittikçe artıyor. Ev kiraları, benzin masrafı ve gerek dükkan kirasının yanında elektrik başta olmak üzere her şey arttıkça baş etmek de imkansız hale geldi.Turistlerin alım gücü bize göre daha iyi olsa da yerli halk Arasta’dan alışveriş yapamaz oldu. Hafta sonları memur ya da çalışan kesim en azından gelir alışveriş yapardı ama şuan neredeyse hiç kimse gelmiyor.
“Kazançlar ihtiyacı karşılamaya yetmiyor”
Şu an bir miktar Güney’den gelen turistler ve yazdan dolayı tatil için gelen turistlere satış yapabiliyoruz. Şu an bir sıkıntı olmadığını söylesem bile büyük ihtimalle kışta baya bir sorun yaşayacağız. Kazancım ihtiyaçlarımı karşılamaya yetmiyor. Devlet küçük esnafa bir katkı sağlamıyor bu konuda. Herhangi bir uygulama ya da esnafa yönelik bir katkı görmedik bu zamana kadar.”
Ömer Cabacaba
“Esnaf olarak enflasyonla baş edebilmemiz mümkün değil çünkü piyasada anapara Türk lirasıdır. Türk lirasını KKTC vatandaşı kullanmaya çalışır. O da bakkala, elektriğe, suya anca yetişir. Onun dışında giyimi düşünen bir kişi bile kalmadı diyebilirim. İnsanlar geçim derdinde ve boğazını nasıl geçindireceğini hesaplıyor. Bu çarşı genellikle turistle kalkınıyor. Açıldı açılalı esnaf Euro’ya endekslendi ama gördüğüm turistten çok KKTC vatandaşına biraz ayrıcalık tanıyoruz. Fiyatlarda değişiklik yok. O zaman da 10 Euro’ydu bugün de öyle. Sadece o dönem fiyatı 100 TL yapıyorsa şu an 300 TL yapıyor.
“Belediye giderleri korkunç rakamlara ulaştı”
Kazancım ihtiyaçlarımı karşılamaya asla yetmiyor. Özellikle Belediye giderleri korkunç rakamlara ulaştı. Kısa dönem içinde neredeyse yüzde binlik bir artış oldu. Hükümetten bile öne geçti belediyeler. Keza elektrik de fahiş rakamlara ulaştı. Buranın esnafı deyim yerindeyse buranın esnafı kazancını belediyeye, elektriğe, suya, kiraya harcamaya çalışıyor. Esnaf karnını zor doyuruyor. Artan enflasyonun devlet de farkında. Bütün kurumlar sallantıda ve çökmüş durumda. Devlet esnafa ne katkı sağlasın? Elinden geleni yapmaya çalışsa da yapamıyor. Bize tek bir kurum kuruluş yardım edebilir. O da Türkiye Cumhuriyeti’dir.”
Sedat Reis
“Ekonomi mi? Ceplerime bir bakayım para yok, bir telefonum var o da 11 senelik. Ekonomi mi kaldı? Soydular soğana çevirdiler bizi. Ayın 1’inde ödeniyoruz, 5’inde veya 10’unda para bitiveriyor. Gene borç, gene yazdır, gene borç. Mahvolduk! Enflasyon bizi bitirdi. Kıbrıs’ta ekonomi namına tek bir şey kalmadı, mahvettiler. Tek burası değil; Türkiye de aynı. Para o kadar değer kaybetti ki, yurt dışından arayıp paranızı TL’den çekin, seneye yerle bir olacak diyorlar yüzümüze. İnsanlar biliyor ama biz körüz, görmek istemiyoruz. Kimse bir önlem almıyor. Ancak zam yapıyorlar. Zam yaptıkça gelen turistleri de korkutuyorlar. Turistler buraya uygun diye geliyor.Adam çıkıyor Güney’den benzinini alıyor, gelmişken alışverişini yapıyor gidiyor. Orayla buranın zam yap da yap fiyatları eşitlendikten sonra turistler gelmezki. Değmez çünkü. Bu hükümette 3-4 kişi dışında hiçbiri işini yapmıyor. Halkı, esnafı düşünen yok, herkes cebini düşünüyor. Yerle bir olduk, perişanız. Arasta esnafı battı, buyurun çekin. Turist geliyor, bakıyor gidiyor.Bu ürünü eskiden 200 TL’ye alırken, şimdi alıyorum 400 TL’ye.Ben kaça satacağım bunu?
“Esnafa kolaylık sağlanmalı”
Gümrüğü kaldırmıyorlar, esnafa kolaylık sağlamıyorlar ama herşeyi bekliyorlar. Devlet, adaletli olduğunda devlettir. Esnafının, halkının, cebinde parası var mı düşünür. Bunlar kendi cebi doluysa kimseye bakmıyor. Ben açken, Afrikalısı, başka ülkelisi doymuş banane? Devlet önce kendi vatandaşını düşünsün. Denetim yok, birşey yok, herkes sigortasız işçi çalıştırıyor ama benim ödediğimle, benim sırtımdan para alıyor devlet.”
Yorumlar kapalı.