1. Haberler
  2. Ekonomi
  3. Af alışkanlık yaratmamalı

Af alışkanlık yaratmamalı

Ekonomistler, hükümetin vergi affı kararını KIBRIS Ekonomi’ye değerlendirdi:

featured


Emine DAVUT YİTMEN

Hükümet tarafından açıklanan vergi affının alışkanlık yaratmaması ve neden af yapıldığına dair gerekçelerin net olarak ortaya konarak, devletin ciddi uygulamalarda bulunması gerektiği görüşü ortaya konuldu.

KIBRIS Ekonomi’ye son açıklanan vergi affı kararını değerlendiren Vergi Uzmanı ve Ekonomist Göksel Saydam,   Ekonomist Okan Veli Şafaklı ve Ekonomist Derviş Kemal Deniz, afların alışkanlık yaratarak, bir ahlaki zafiyete dönüşmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

Affın nedenlerinin iyice araştırılması gerektiğini düşünen ekonomistler, aksi takdirde belli bir zaman sonra yeniden affa gidilmesinin bir kısır döngü yaratacağı ve vergi bilincini de zedeleyeceğini belirtti.

Saydam: Ekonomi aflarla tedavi edilmez

Vergi Uzmanı ve Ekonomist Göksel Saydam, hükümetin aflarla yetkisini çoktan aştığını ve neredeyse dünya şampiyonu olduğunu söyledi. Saydam, af kararları çıktığı sürece, ülkede vergiye uyumun elde edilemeyeceğini ve uyanların dolaylı olarak uymamaya alıştırılacağını belirtti.

Bu durumun, vergiye karşı uyumu aksatacağı ve kayıt dışılığı körükleyeceği uyarısında bulunan Saydam, “Kamusal hizmetlerin disipline edilmesi için bütün dünyada cezalar uygulanır. Cezası olmayan bir kanun var mı? Ceza ödememek için her türlü fedakarlığı yaparak zamanında vergisini ödeyen insanla hiç ödemeyeni aynı kotaya koyduk. Bir ülkede ceza kalkınca, sadece vergi disiplininde değil, hiçbir konuda disiplin kalmaz. Bu adaletsizliktir” dedi.

Saydam, Anayasa’nın 75/2 maddesinde yer alan “vergi, resim ve harçlar ve benzeri mali yükümler ancak yasa ile konulur” ifadelerini anımsatarak, şöyle devam etti:

“Yasa ile konuyor ve sen yasa gücünde kararname ile bunu iptal ediyorsun. Öyle bir şey yoktur. Ekonomik kriz gerekçesi ile 10’u aşkın af yasası getirildi. Hepsi de yasa gücündedir. Eğer ekonomi 10 yıldan beridir bozuksa bu ekonomi aflarla düzelmez. Ekonomi aflarla tedavi edilmez ve yıllardır bu çabalar hep boşa çıkar. Bu, ülkede vergi hukukun çalıştırılmadığını gösterir.”

Şafaklı: Aflar ahlaki zafiyet yaratır

Ekonomist Okan Veli Şafaklı, tüm afların ahlaki zafiyet yarattığını söyledi. Şafaklı, dünyada vergi affı uygulandığında bunun başarı şansı bulunduğunu ancak, fayda getirebilmesi için toplumun bunun bir son af olduğunu, yani bu aftan yaralanmazsa kendisine zarar getireceğini bilmesi gerektiğini belirtti. Bu noktada, devletin ciddi kararları uygulaması gerektiğine işaret eden Şafaklı, “Kurumsal olarak aftan yararlanmayanı, gerekeni yapıp aftan yararlanmadığına pişman edeceksiniz. Çok ciddi kararlar uygulayacaksınız ki o affın faydası olsun. Toplumda ‘bu aftan yararlanmadığıma pişman olacağım’ bilinci yaratılmalı” dedi.

Şafaklı, devletin de aftan yararlanmayanlar için gereğini yapması halinde, affın faydası olacağını belirterek, “Aksi takdirde her af, affı yaratır beklentisiyle halkta ahlaki zafiyet olur. Ahlaki zafiyet iki türlü yaratılır. Vergisini zaten ödemeyenleri daha da bozar ve vergi bilinci olanlarda ödeme alışkanlığı bozulur. Bu ahlaki zafiyet, vergi bilincini zedeler. Bizim ülkede vergi bilinci yok çünkü toplanan tüm vergilerin topluma geri döndüğüne dair bir inanç bulunmuyor” diye konuştu.

Şafaklı, affın neden yapıldığına dair gerekçenin ortaya konması gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

“İnsanlar ödeyemiyor mu? Vergi oranları yüksek mi? Vergi affını getiren neden nedir? Bunlar belirlenmeli. Objektif, adil vergilendirme ilkeleri var. Devleti yönetenler söz konusu ilkelere göre hareket etse bunlar olmayacak. Örneğin adam 4×4 jeep almış, villası var ödemiyor. Neden ödemiyor? Onun affa mı ihtiyacı var? Gerekli araştırma yapılıp neden ödemediğinin üzerine gideceksiniz.”

Deniz: Olumlu ancak alışkanlık haline getirilmemeli

Ekonomist Derviş Kemal Deniz, gecikmiş vergi borçlarının kapatılmasına af gelmesini, mevcut ekonomik yapı içinde olumlu gördüğünü ancak, bunun 3-4 yılda bir tekrarlanarak, alışkanlık haline getirilmemesi gerektiğini söyledi.

Deniz, bu durumun alışkanlık halini alması durumunda, belli kesimlerde “bekleyelim ödemeyelim” suiistimalini getirdiğini belirtti.

Vergide yaşanan bu sorunun nedenlerine bakmak gerektiğini ifade eden Deniz, “Ekonomik durumu düzeltme dışında, gerçekten uygulanan vergiler bu ülkede yüksek mi?  İnsanların ödeme kabiliyetinin üstüne mi çıkıyor? Onun tartışılması lazım. Bu, 3-4 yılda bir tekrarlanmaz. Sadece ekonomik durumun kötülüğü veya iyi gitmesi değil, bir de vergi oranlarının KKTC şartlarına uygun olup olmadığı konusunda detay alınması gerekiyor” dedi.

Büyük ülkelerde ekonominin kökeninde nüfus, toprak, sermaye gibi ekonomiyi oluşturan üç önemli faktör bulunduğunda işaret eden Deniz, “Bu gibi ülkeler, üç faktörü büyük oranda kullanma şansına sahiptir. Dolayısıyla yüksek vergi almak durumundadırlar. KKTC küçük bir ülkedir, nüfus, toprak, insan gücü, sermaye birikimi azdır. İnsanları, tüm ülkelerle aynı vergi oranlarını ödeme durumunda bırakmanız, içinde bulunduğumuz durumu getirir” diye konuştu.

Deniz, bu af çıkarılırken, sistemde de vergi oranlarının ne kadar uygulanıp uygulanmadığı konusunda önemli bir revizyona gidilmesi yönünde öneride bulundu.

Af alışkanlık yaratmamalı
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir