Pınar SAVUN
Ayurveda memleketi Hindistan olan ve orada yaygın olarak uygulanan Holistik (Bütüncül) bir tıp sistemidir. Ayurveda sözcüğü ‘yaşam bilimi’ anlamına gelen sanskritçe bir sözcüktür.
Son beş bin yıldır Hindistan’da uygulanan bir metottur. Doğal tedavi metotlarını önemli ölçüde kişiye özel hale getirip karşılaştırmalı şekilde uygulamaktadır. Ayurvedik Tıp, beden, zihin ve ruha eşit ölçüde önem verir. Kişinin özünde varolan ferdi harmoniyi tekrar kazandırmayı hedefler.
Bir ayurveda uzmanının ilgilendiği nokta ne hastalığı olduğu değil, hastanın kim olduğudur. Ayurvedik Tıp için anahtar özellik beden yapısıdır. Herhangi bir ferdin beden yapısını belirlemek için ayurveda uzmanı önce hasta bedeninin metabolik tipini tespit eder. Daha sonra kişinin çevresiyle harmoni haline tekrar dönebilmesi için ona kendine özel bir tedavi planı yapılır. Bu tedavi planı içinde diyette değişiklikler, egzersiz, yoga,meditasyon,masaj,bitkisel tonikler, bitkisel buhar banyoları ve lavmanlar yer almaktadır.
Ayurveda üç tür beden yapısı üzerine kurulmuş bir yapıdır.Bu üç adet metabolik beden türü; “vata, pita, kapha” olarak adlandırılmaktadır.
Vata tiplerinin özellikleri
• Hafif, ince bir yapı.
• Etkinlikleri çabuk yerine getirme.
• Düzensiz acıkma ve sindirim.
• Hafif ve sık sık kesilen bir uyku, uykusuzluk.
• Coşku, canlılık, düşgücü.
• Kolay heyecanlanma, değişen ruh halleri.
• Yeni bilgiyi çabuk kavrama ve çabuk unutma.
• Endişeli olmaya eğilim.
• Kabızlığa eğilim.
• Kolay yorulma.
• Patlamalar halinde gelen zihinsel ve bedensel enerji.
Vata tipinin ana teması ‘değişkenlik’
• Vata kişilerinin ne yapacağı belli olmaz. İşleri başlatmakla sorumludur, bitirmekle değil.
• Bu tip kimseler bir şey satın almadan sürekli alışverişe çıkarlar, bir sonuca varmadan devamlı konuşurlar ve kronik olarak doyumsuzdurlar.
• Birçok Vata’nın üzüntüye eğilimi vardır ve uykusuzluk çekerler. Normal Vata uykusu bütün tipleri içinde en kısasıdır, altı saat ya da daha az ve yaş ilerledikçe süre kısalır.
• Sindirim sistemi ile ilgili tipik şikayetleri kronik kabızlık ya da gazdır. Dengeli bir Vata kişisi mutlu, çoşkulu ve enerjiktir. Zihin açık ve kıvraktır. Çevre değişikliklerine karşı oldukça hassastırlar. Sese ve temasa karşı keskin tepki gösterirler ve yüksek tondan hoşlanmazlar.
• Canlı hareketli, kolay heyecanlanan, ne yapacağı belli olmayan, düş gücü kuvvetli kişilerdir.
‘Vata tiplerinde görülen hastalıklar’
• Uykusuzluk, kronik kabızlık, gerilime bağlı mide rahatsızlığı, kaygı ve depresyon, adale spazmları ve krampları, PMS (adet öncesi sendromu), hassas barsaklar, kronik ağrı, yüksek tansiyon, artrit.
Pitta tipinin özellikleri
• Orta derecede beden yapısı.
• Orta derecede güç ve dayanıklılık.
• Girişimci kişilik, mücadeleden hoşlanma.
• Keskin bir zeka. Espiri yapma yeteneği.
• Keskin açlık ve susuzluk, güçlü hazım.
• Öfke’ye ve gerilim altında asabiyete eğilim.
• Çoğunlukla çilli, açık ya da pembe cilt.
• Güneşten ve sıcaktan hoşlanmama.
• Açık ve tane tane konuşma.
• Öğün atlayamama.
• Sarı, açık kahverengi ya da kızıl saç.
Pitta’nın teması ‘yoğunluk’
Parlak kızıl saçlı ve al yanaklı kimselerde genellikle pitta tipidir.. Hırslı, keskin zekalı, açık sözlü, gözüpek, tartışmayı seven, ya da kıskanç kimseler Pitta özelliklerini taşır. Dengedeyken Pittalar duygularında sıcak, ateşli, sevecen ve mutludurlar.
• Yemek yarım saat gecikse, kurt gibi acıkmak.
• Dakik olmak ve zamanının harcanmasına içerlemek.
• Gece sıcaklık hissederek ve susamış olarak uyanmak.
• İdareyi ele almak ya da almak gerektiğini düşünmek.
• Başkalarının zorlayıcı, alaycı ya da eleştirici bulduğunu deneyim sonucu öğrenmek.
Yürürken kararlı adımlar atmak özellikleri arasındadır. Pittaların genellikleri zekaları çok keskindir ve dikkatlerini çok iyi yoğunlaştırabilirler. Düzenli olmak, paralarını ve enerjilerini verimli bir şekilde kullanmak onların doğal eğilimleridir.
Pittalar’da sıcaklık her şekilde ifade edilir; öfke, sıcak el, ayaklar, gözlerde deride, midede ve bağırsaklarda yanma hissi. Sıcaktan çabuk yorulur ve zor bedensel işlerden hoşlanmazlar. Gözleri de parlak ışıktan rahatsız olur.
‘Pitta tiplerinde görülen hastalıklar’
İsilik, akne, mide ekşimesi, peptik ülser, erken saç dökülmesi, erken saç beyazlaması, zayıf gözler, endişe.
Kapha tipinin özellikleri
• Sağlam, güçlü bir beden yapısı, fiziksel güç .
• Düzenli enerji, yavaş ve zarif hareket.
• Sakin ve yumuşak kişilik, yavaş öfkelenme.
• Serin, düzgün, sert, soluk ve yağlı cilt.
• Yeni bilgiyi yavaş kavrama, iyi bellek.
• Ağır, uzun uyku.
• Şişmanlığa eğilim.
• Yavaş sindirim, hafif açlık.
• Sevecen, hoşgörülü, affedici.
• Sahiplenmeye ve kendini beğenmeye eğilim.
Kapha tipinin ana teması ‘sakinlik’
Kapha kişileri sağlam ve iri yapılı bedenlere sahiptir ve bu onlara fiziksel güç ve dayanıklılık sağlar. Ayurveda’nın Kapha kişileri şanslı sayılırlar çünkü genel olarak çok sağlıklıdırlar ve kişilikleri, sakin, mutlu ve huzurlu bir şekilde dünyaya bakmalarını sağlar.
• Bir karar vermeden önce uzun uzun düşünmek.
• Yavaş uyanmak, yatakta uzun süre yatmak, kalkar kalkmaz kahve içmeye gereksinim duymak.
• Mevcut durumdan memnun olmak ve başkalarının gönlünü alarak bunu korumak.
• Gerçekten tarafsızlık duyarak başkalarının duygularına saygı göstermek.
• Yemek yiyerek duygusal rahatlık aramak
• Şişman olsa bile zarif hareketleri, berrak gözleri, kayar gibi yürüyüşü olmak.
Sakin ve çekingen oldukları için Kapha tipleri çabuk kızmazlar ve çevrelerinde huzur sağlamayı isterler. Dünyaya doğal tepkileri tat ve koku yolu iledir.
Doğa olarak, Kaphalar şefkatli, hoşgörülü ve bağışlayıcıdırlar. Anaç olmak Kapha’yı gösterir. Kaphalar bunalım durumunda kolay yıkılmazlar ve hep çevrelerine birilerini toplarlar.
Kaphalar’a özgü olumsuz duygular açgözlülük ve fazla bağlılıktır. Dengede olmadıkları zaman Kapha tipleri, inatçı, durgun, uyuşuk ve tembel olurlar.
‘Kapha tiplerinde görülen hastalıklar’
• Şişmanlık, tıkalı sinüsler, göğüs üşütmeleri, ağrılı eklemler, astım, alerji, depresyon, diyabet, yüksek kolesterol kronik sabah uyuşukluğu.
Yorumlar kapalı.