Kıbrıs Türk halkının mücadele yıllarında, Ayvasıl köyünde katledilen 21 Kıbrıslı Türk, Türkeli köyündeki Ayvasıl Şehitliği’nde düzenlenen törenle anıldı.
Anma törenine, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Başbakan Faiz Sucuoğlu, TC Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Sezai Öztürk, Güvenlik Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Zorlu Topaloğlu, Ana Muhalefet Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Başkanı Tufan Erhürman, 39.Tümen Komutanı Tuğgeneral Nihat Ergün’ün yanı sıra bazı milletvekilleri, askeri erkan ve dernek temsilcileri katıldı.
Tören Cumhurbaşkanı Ersin Tatar tarafından anıta çelenk sunulması ile başladı. Ardından saygı duruşu, saygı atışı ve İstiklal Marşı ile bayraklar göndere çekildi.
TATAR
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar törende yaptığı konuşmada, 58 yıl önce Ayvasıl’da yaşananların insanlık tarihinde belki de az sayıda benzeri olan bir katliam olduğunu belirterek, bu vahşetin dalga dalga ada geneline yayıldığını ve soykırıma dönüştüğünü vurguladı.
Kıbrıs Türk halkının kahramanlığı, mücahit, Mehmetçik ve Anadolu’nun desteğiyle varoluş mücadelesinin sürdürüldüğünü dile getiren Cumhurbaşkanı Tatar, şehitlerin manevi huzurunda Kıbrıs’ın tarihinin çok iyi bilinmesi, anlatılması ve yapılanların hiçbir zaman unutulmaması gerektiğinin altını çizdi.
58 yıl önce bu olayların, Kıbrıs kuruluş anlaşmalarından sadece 3 yıl sonra başladığını ifade eden Tatar, Kanlı Noel, Ayvasıl, Kumsal, Kaymaklı, Geçitkale-Boğaziçi, Erenköy, Taşkent, Muratağa-Sandallar, Aleminyo’yu hatırlattı.
“Bu küçücük adada bu kadar saldırı, vahşet, zulüm, insanlık dışı muamele…” diyen Cumhurbaşkanı Tatar, Rum tarafının zihniyetinin, Kıbrıs’ın bir Yunan adası olması olduğunu kaydetti.
Rum tarafının Helen düşüncesi, megali idea ve Akritas Planı’nın uygulanmasına yönelik her türlü uluslararası anlaşmaya rağmen adımlar atıldığını belirten Cumhurbaşkanı Tatar, Kıbrıs Türk tarafının buna karşı durduğunu söyledi.
1974 Mutlu Barış Harekâtı ile Kıbrıs Türk halkının bağımsızlığına, özgürlüğüne, hürriyetine kavuştuğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Tatar, bu aşamadan sonra Kıbrıs Türk halkının Anavatan Türkiye ile uluslararası baskılara boyun eğmeyeceğini söyledi.
Kıbrıs’ta gerçeklere dayalı bir çözüm arayışı içerisinde iki devletin iş birliğiyle ancak bir anlaşma olabileceğine vurgu yapan Cumhurbaşkanı Tatar, “Bunu var gücümüzle bütün dünyaya haykıracağız” dedi.
Anavatan Türkiye’nin etkin ve fiili garantörlüğünün, Türk askerinin Kıbrıs’taki varlığının sürdürülmesi gerektiğini yineleyen Cumhurbaşkanı Tatar, tüm şehitleri rahmetle andı, ailelerine başsağlığı diledi ve acılarını paylaştığını ifade etti.
BENAN
Şehit Aileleri ve Malul Gaziler Derneği Başkanı Gürsel Benan da, “Bugün gözyaşı ve acılarla dolu günlerin başladığı, dünyanın ve Barış Gücü’nün gözleri önünde işlenmiş insanlık suçunun 58’inci yıl dönümüdür” dedi. Benan, Enosis hayaliyle yaşayan Rum-Yunan ikilisinin masum insanları zorla evlerinden ettiğini, göçe zorladığını, kadın, kız, yaşlı, çocuk demeden katlettiğini belirtti.
“103 TÜRK KÖYÜ TERK EDİLDİ, 25 BİN YURTTAŞIMIZ GÖÇ ETMEK ZORUNDA BIRAKILDI”
1950’li yıllardan, 1960’lı yıllara kadar Kıbrıslı Türklerin yaşadığı zorlukların, 1963’ten başlayarak, 11 yıl devam ettiğini ifade eden Gürsel Benan, baskı, zulüm ve katliamlarla 103 Türk köyünün terk edildiğini, 25 bin yurttaşın göç etmek zorunda bırakıldığını kaydetti.
Benan, Akritas Planı’yla Türklerin adadaki varlığına tamamen son verilmek istendiğini ve adadaki ilk toplu katliamın Ayvasıl köyünde gerçekleştirildiğini söyledi.
O dönemde Ayvasıl’da yaşananları anlatan Gürsel Benan, ilk şehit Ayşe İbrahim’in 10 yaşında olduğunu dile getirerek, 21 kişinin şehit edilmesiyle Ayvasıl’da tek bir Türk kalmadığını kaydetti.
1974’e kadar Kıbrıs Türk halkının örnek bir direniş ve dayanışma sergilediğini vurgulayan Benan, Barış Harekâtı ile Anavatan Türkiye’nin yalnız Türklere değil, Rumlara da barış ve özgürlük sağladığını belirtti.
Benan, Türk askerinin adada 47 yıldır devam eden barışın tek güvencesi olduğunu ifade ederek, Türkiye’nin garantörlüğü ile kalıcı bir anlaşma olabileceğini belirtti.
“Geçmişi unutamayız ama kin ve nefret ikliminin sonsuza dek sürdürülmesini istemeyiz” diyen Benan, Kıbrıs Türk halkının iki devletli bir çözüm için çaba sarf etmeye devam edeceğini söyledi.
Törenin ardından Cumhurbaşkanı Tatar ve Başbakan Sucuoğlu, şehitlikte bulunan fotoğrafları inceledi.

Ayvasıl (Türkeli) Şehitleri için düzenlenen tören Türkeli köyündeki Ayvasıl Şehitliği’nde yer aldı.

Anma törenine, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Teberrüken Uluçay, Başbakan Ersan Saner, TC Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Sezai Öztürk, Güvenlik Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Zorlu Toplaoğlu, 28. Tümen Komutanı Tuğgeneral Taner Uysal, 39. Tümen Komutanı Tuğgeneral Nihat Ergün, Meclis Başkan Yardımcısı Zorlu Töre, Turizm ve Çevre Bakanı Fikri Ataoğlu, bazı milletvekilleri, siyasi parti ve derneklerin temsilcileri katıldı.

21-25 Aralık Mücadele ve Şehitler Haftası etkinlikleri kapsamında düzenlenen ve şehit ailelerinin de hazır bulunduğu tören, Covid-19 tedbirleri çerçevesinde sosyal mesafe ve maske takılması kurallarına uygun olarak yapıldı.

Çelengin şehitliğe sunulması ile başlayan tören, saygı duruşu, saygı atışı ve İstiklal Marşı ile bayrakların göndere çekilmesi ile devam etti.

AÇMAN: “İNSANLIK SUÇUNUN 57’NCİ YIL DÖNÜMÜ”

Törende Şehit Aileleri ve Malül Gaziler Derneği Genel Sekreter Yardımcısı İbrahim Açman konuşma yaptı.

Açman konuşmasında, bugünün dünyanın ve Barış Gücü’nün gözleri önünde işlenmiş bir insanlık suçunun 57’nci yıl dönümü olduğunu söyledi.

Barış ve huzur içinde yaşanılan günlere gelinmesinde canlarını feda eden şehitlerin mücadelesinin unutulmaması gerektiğini vurgulayan Açman, Türkiye Cumhuriyeti’nin garantörlük hakkını kullanarak adaya yaptığı Barış Harekâtı ile hem Türklerin hem de Rumların can ve mal güvenliğini tesis ettiğini ve Türk askerinin adada devam eden barışın tek güvencesi olduğunu anlattı.

“GEÇMİŞİ UNUTMAYIZ AMA KİN VE NEFRET İKLİMİNİN SONSUZA DEK SÜRDÜRÜLMESİNİ DE İSTEMEYİZ”

KKTC’den ödün verilmeyecek, Anavatan Türkiye’nin garantörlüğüne dayalı bir ortamın sağlanması halinde kalıcı bir anlaşmanın olabileceğine inanç belirten Açman, “Geçmişi unutmayız ama kin ve nefret ikliminin sonsuza dek sürdürülmesini de istemeyiz” dedi.

Açman, onurlu ve yaşayabilir bir çözüm için gayret göstermenin herkesin öncelikli görevi olduğunu ve iki devletli bir çözüm için çaba sarf etmeye devam edeceklerini söyleyerek, “Toprağımızdan, bayrağımızdan ve de devletimizden asla vazgeçmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

23 Aralık 1963’te Rum Yunan ikilisi tarafından katledilen 19 Kıbrıslı Türk’ün anısını simgeleyen Ayvasıl Şehitliği’nde yer alan anma törenine, Cumhuriyet Meclisi Başkan Yardımcısı Zorlu Töre, Lefkoşa Kaymakamı Hüseyin Gültekin, bazı milletvekilleri, KTBK, GKK, siyasi parti ve muharip deneklerin temsilcileri, okullar, öğrenciler, askeri erkan, şehit aileleri ve diğer yetkililer katıldı.
Törende Şehit Aileleri ve Malül Gaziler Derneği Genel Başkan Yardımcısı Seyhan Canbaz, günün anlam ve önemini belirten konuşma yaptı. Canbaz, 21 Aralık 1963 Kanlı Noel’in Kıbrıslı Türklere acı dolu olaylar yaşattığını, ailelerini kaybettirdiğini ifade ederek, tüm şehitleri rahmetle andı.

Canbaz, Rum Yunan ikilisinin barbarlığını ve yaşattığı yürekler acısı insanlığa yakışmayan olayları unutmayacaklarını belirterek, Rum barbarlığı ve bu acı olayları tarihin affetmeyeceğini vurguladı.
Kıbrıs Türk halkına yaşam hakkı sunmak istemeyen Rum’un bugün de bu düşüncesinden vazgeçmediğini ifade eden Canbaz, Kıbrıs Türk halkının bağımsızlık ve egemenliğini devleti ve bayrağı altında sürdüreceğini kaydetti, Kıbrıs’ta Anavatan Türkiye’nin garantörlüğünde eşit siyasi haklarının korunacağı bir anlaşmanın yaşayabileceğini kaydetti.
Canbaz, bu toprakları vatan ve devlet yapan aziz şehitleri saygıyla andı, Türkiye Cumhuriyeti’ne ve kahraman askerlere şükranlarını sundu.
TSK’dan Üsteğmen Ahmet Karakoç da, toprağı vatan yapmak için canlarını feda eden şehitleri saygıyla anarak, geçmişin ve tarihin unutulmaması ve şehitlerin hatıralarının canlı tutulmasının gelecek için önemine vurgu yaptı.

Karakoç, Rum Yunan ikilisinin, 1963 yılında Akritas Planı’nı uygulamaya koyduğunu ve Kıbrıs Türk’üne yönelik katliam başlattığını, ancak şanlı Kıbrıs Türk halkının mücadelesi ve Türkiye’nin uluslararası haklardan yararlanarak yaptığı müdahale ile adaya barış geldiğini ve 44 yıldır adada huzur ve barış olduğunu vurguladı.
Karakoç, kin ve nefretin ömür boyu süremeyeceğini ancak barışa ulaşmak için de masada, adadaki gerçeklerin gözden kaçırılmaması gerektiğini belirterek, şehitlere; “Kabirlerinizde rahat uyuyun geçmişimizi asla unutmayacağız hep dimdik ayakta duracağız vatanımızı bayrağımızı sonuna dek koruyacağız” diye seslendi.
Törenin ardından şehitlik gezildi, çiçekler sunuldu.