SORUN “HALK SAĞLIĞI”…İçerisinde bulundukları tüm ekonomik çıkmazlara rağmen halk sağlığı için Koronavirüse karşı ilaçlama çalışmalarını sürdüren belediyeler, hükümetin ekonomik tedbir adı altında aldığı “belediyelere verilen devlet katkısından yüzde 25 kesinti yapılması” kararıyla iyice çıkmaza girdi. Bilindiği üzere birçok belediye bu karardan önce bile ekonomik sorunlar nedeniyle ilaç almakta sıkıntı yaşıyordu.

“MÜCADELE ZORA GİRDİ”… Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı ve Belediye Emekçileri Sendikası Başkanı Mustafa Yalınkaya konuyla ilgili KIBRIS’a açıklama yaptı. Harmancı da, Yalınkaya da belediyelerin devletten aldığı katkı payından yüzde 25 kesinti yapılmasının belediyelerin Koronavirüse karşı verdiği mücadeleyi olumsuz etkileyeceğini söyledi.

Ceren ÖZBİL-Ahmet UÇAR

İçerisinde bulundukları tüm ekonomik çıkmazlara rağmen halk sağlığı için Koronavirüse karşı ilaçlama çalışmalarını sürdüren belediyeler hükümetin ekonomik tedbir adı altında aldığı “belediyelere verilen devlet katkısından yüzde 25 kesinti yapılması” kararıyla iyice çıkmaza girdi.

Belediye başkanları kara kara bu ekonomik şartlar altında ilaçlama çalışmalarını nasıl sürdürebileceğini düşünüyor.

Bilindiği üzere bazı belediyeler bir süre önce ellerindeki ilaç stokunun tükenmek üzere olduğunu ve ilaç alacak paraları da olmadığını söyleyerek, devletten ilaç yardımı talep etmişti.

Belediyelere yapılan katkıdan yüzde 25’lik kesinti yapılacağının açıklanmasının ardından Lefkoşa Türk Belediyesi (LTB) Başkanı Mehmet Harmancı ve Belediye Emekçileri Sendikası (BES) Başkanı Mustafa Yalınkaya, huzursuz olan Temizlik ve İlaçlama Birimi çalışanları ile dün sabah bir araya geldi, çalışanları göreve devam etme konusunda ikna etti.

Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı ve Belediye Emekçileri Sendikası Başkanı Mustafa Yalınkaya konuyla ilgili KIBRIS’a açıklama yaptı.

Harmancı da, Yalınkaya da belediyelerin devletten aldığı katkı payından yüzde 25 kesinti yapılmasının belediyelerin Koronavirüse karşı verdiği mücadeleyi olumsuz etkileyeceğini söyledi.

Harmancı: Koronavirüse karşı verilen

mücadeleyi olumsuz etkileyecek

Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı, hükümetin düzenlediği ekonomik tedbirler ve destek paketleri çerçevesinde belediyelerden %25 kesinti yapılmasının belediyeleri oldukça olumsuz etkileyeceğini belirterek, belediyelerin zaten çok zor şartlarda ayakta durduğunu kaydetti.

Harmancı Covid-19 adlı virüsün etkili olduğu bir dönemde belediyelerin ne kadar önemli olduğunun ortaya çıktığını dile getirerek, halka en yakın olan kurumların belediyeler olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Tüm belediye çalışanlarının Covid-19 ile mücadele noktasında motive bir şekilde emek sarf ettiğine işaret eden Harmancı, bu durumun belediyeleri yıprattığını anlattı.

Harmancı, Lefkoşa Türk Belediyesi olarak ellerinden geleni yapacaklarına işaret ederek, yerel yönetimlerin önem arz ettiğini kaydetti.

Belediye olarak atılacak adımlar hakkında da konuşan Harmancı, hükümetle görüşüleceğini ve kredi olanağına sahip olunması yönünde girişimlerde bulunulacağına vurgu yaptı.

Yalınkaya: Belediyeler kapısına kilit vuracak

Belediye Emekçileri Sendikası Başkanı Mustafa Yalınkaya da, belediyelere verilen katkıdan yüzde 25 kesinti yapılmasının belediyelerin kapısına kilit vurması anlamına geldiğini ifade etti.

Yalınkaya, dört, beş belediye dışında hemen hemen hepsinin borcu olduğunu ve ekonomik olarak zor ayakta durduğunu hatırlatarak, yüzde 25 kesinti ile birlikte belediye hizmetlerinin aksayacağını belirtti.

Tek sorunun belediyelerin maaşları ödeyip, ödeyememesi olmadığını belirten Yalınkaya şu şekilde konuştu:

“Birçok belediye daha da zora girecek. Zaten belediyelerin büyük bir bölümünün borç batağında olduğu biliniyor. Bir de bu kesinti ile birlikte daha zora girecektir. Hükümetin bu konuda daha duyarlı davranması gerekiyor. Zaten şu anda veznelerin kapalı olması nedeniyle belediyeler tahsilat da yapamıyor.”

“Önerilerimizi sunduk”

Mustafa Yalınkaya konu ile ilgili Başbakanla görüşme yaptıklarını ve öneri sunduklarını ifade etti. Bu öneriler arasında ise belediyelere su paralarından muafiyet sağlanması, belediyelerin bankalara olan borçlarının ötelenmesi olduğunu kaydeden Yalınkaya, konunun Belediyeler Birliği’nde de ele alınacağını ifade etti.

“Belediyeler sağlık hizmetlerini veremeyecek”

Lefkoşa Türk Belediyesi’nin virüse karşı tedbir çalışmalarında ilaç için 2 milyon TL harcadığını söyleyen Yalınkaya, birçok belediyenin de benzerini yaptığını kaydetti. Yalınkaya şu şekilde konuştu:

“Belediye hizmetleri şu anda halk sağlığı açısından da büyük önem taşıyor. Sokaklardaki ilaçlamaları belediye çalışanları yapıyor. Bakıldığında bu görevi devlet kurumlarının değil, belediyelerin yaptığı açıkça ortadadır. Eğer belediyelerin hizmetleri durursa ne olacak? Bu durumdan kesinlikle sorumluluk kabul etmeyeceğiz. Belediye çalışanları canla başla çalışıyor. Şu anda önemli olan halka gerekli sağlık hizmetini vermektir.”

TAZMİNATLAR İÇİN 750 MİLYON TL GEREKİYOR… Ekonomi ve Enerji Bakanı Hasan Taçoy, mecliste yaptığı konuşmada, Taşınmaz Mal Vergisi konusunda gündeme gelen düzenlemeyle, belediyelerin topladığı vergilerin yüzde 15’inin Taşınmaz Mal Komisyonu’na aktarılmasının hedeflendiğini söyledi. Bakanın bu açıklamaları ise belediyelerde ciddi endişe yarattı. Belediye başkanları, bu uygulamaya geçilmeden önce belediyelerin gelirlerinin artırılması gerektiğini belirtti. Taşınmaz Mal Komisyonu’nun tazminatları ödeyebilmesi için yaklaşık 750 milyon TL’ye, yani yaklaşık 100 milyon sterline ihtiyacı var.

“OKULLARA DESTEK SAĞLANAMAYACAK”… KIBRIS’a konuşan belediye başkanları, TMK’ya mali destek olmak için adım atılacaksa bunun sadece belediyeler üzerinden yapılmaması gerektiğini söyledi. Bu çalışmayla emlak konusundaki adaletsizliğin ortadan kaldırılmış olmayacağını belirten başkanlar, belediyelerin topladığı emlak vergisinin yüzde 15’inin yasa gereği okullar için harcandığını, bu kesinti olursa okullara destek yapılamayacağını ifade etti. Başkanlar, kesinti yapılırken vergi oranları konusunda da güncellemeye gidilmesi ayrıca ekonomik olarak zor durumda olan belediyelerin düşünülmesi gerektiğini vurguladı.

Ceren ÖZBİL

Taşınmaz Mal Komisyonu (TMK), kaynak yetersizliği nedeniyle tazminatları ödeyemeyecek duruma gelmesiyle, hükümet yetkilileri, çözümü, belediyelerin topladığı emlak vergisinin yüzde 15’ini komisyona aktarmakta arıyor.

Ekonomi ve Enerji Bakanı Hasan Taçoy, geçtiğimiz günlerde Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Taşınmaz Mal Vergisi konusunda bir düzenlemenin gündemde olduğunu söyledi. Taçoy, belediyelerin topladığı vergilerin yüzde 15’inin Taşınmaz Mal Komisyonu’na aktarılmasının hedeflendiğini kaydetti.

Bakanın bu açıklamaları ise belediyelerde ciddi endişe yarattı. Birçok belediye başkanı yapılan bu çalışma ile ilgili kendilerine bakanlık tarafından yeterli bilgi verilmemesi nedeniyle kafa karışıklığı yaşıyor.

Ciddi borç yükü altında bulunan belediyelerin, toplanan emlak vergisinin yüzde 15’ini de TMK’ya aktarması durumunda daha da ekonomik çıkmaza gireceği tahmin ediliyor.

TMK’nın, şu ana kadar sonuçlanan ya da dostane bir şekilde çözülen başvurular için 750 milyon TL’ye, yani yaklaşık 100 milyon sterline ihtiyacı var. Hatta bu rakamın daha da artabileceği konuşuluyor.

Konuyla ilgili KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Belediyeler Birliği ve Güzelyurt Belediye Başkanı Mahmut Özçınar, Lefkoşa Türk Belediye Başkanı Mehmet Harmancı, Girne Belediye Başkanı Nidai Güngördü, Lefke Belediye Aziz Kaya, Paşaköy Belediye Başkanı Habil Tülücü, Vadili Belediye Başkanı Mehmet Adahan, Dipkarpaz Belediye Başkanı Suphi Coşkun ve İnönü Belediye Başkanı Ali Öncü, belediyelerin emlak vergisinin yüzde 15’nin TMK’ya aktarılmasının belediyeleri nasıl etkileyeceğini değerlendirdi.

Başkanlara göre, bu uygulamaya geçilmeden önce belediyelerin gelirleri artırılmalı…

Ayrıca konuyla ilgili daha detaylı bilgi alınmak istenen Ekonomi ve Enerji Bakanı Hasan Taçoy’a ise ulaşılamadı.

Özçınar: Çözüm sadece belediyeler

üzerinden aranmamalı

Belediyeler Birliği Başkanı Mahmut Özçınar, belediyelerin topladığı emlak vergisinin yüzde 15’inin TMK’ya aktarılmasını birlik olarak kendilerinin de basından duyduğunu ifade etti ve bu nedenle bu konuda Belediyeler    Birliği adına konuşmak istemediğini belirtti.

Bu konuda henüz belediyelere bilgi verilmediğini kaydeden Özçınar, TMK’ya mali destek olmak için böyle bir adım atılacaksa da bunun sadece belediyeler üzerinden yapılmaması gerektiğini söyledi.

Özçınar, “Emlak vergisi, belediyelerin topladığı bir vergidir. Eğer TMK için bir formül düşünülüyorsa, devlet kendi fonlarından da aktarmalıdır. Bu sadece belediyelerin emlak vergileri ile çözülecek bir sorun değildir” dedi.

Harmancı: Emlak vergisi metrekareye

göre değil, değere göre olmalı

Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı söz konusu yasa tasarısının sadece belediyelerin topladığı emlak vergisinin 15’inin Taşınmaz Mal Komisyonu’na aktarılmasını değil, aynı zamanda belediye meclislerine,  topladığı emlak vergisini iki katına kadar çıkarma hakkına sahip olmasını içerdiğini söyledi.

Harmancı ancak bu tasarı ile emlak konusundaki adaletsizliğin ortadan kaldırılmış olmayacağını belirterek, şöyle konuştu:

“Emlak, bizde, ederine göre değil, metrekareye göre vergilendiriliyor. Emlak vergisi yerel yönetimler için dünyada önemli bir gelir kalemidir ve emlakın bedeli üzerinden alınıyor.

Örneğin siz Girne’de, dağ deniz manzaralı bir villada oturuyorsanız ve bu emlakın değeri 1 milyon sterlin ise, o 1 milyon sterlinin üzerinden bedelini ödersiniz.

Ancak bizde o ev 200 metrekare ise bunun üzerinden ödenir.

Güneyde de emlak vergisi bedeli üzerinden ödenir. Çok büyük bir gelir kalemidir.

Bizde ne yazık ki bütçemizin 3’te birini oluşturuyor. Bana göre bu tasarı günü kurtarmaya yönelik bir şey… Zaten çalışma da yapılırken belediyelerden görüş alınmadı”.

Güngördü: Okullara ciddi katkıda bulunuyoruz

Girne Belediye Başkanı Nidai Güngördü, göreve geldiği dönemden bugüne belediyelerin topladığı emlak vergisinin yüzde 15’nin yasa gereği okullar için harcandığını ve bu yapılanların karşılığında da Milli Eğitim Bakanlığı ile yazılı bir akit yapıldığını söyledi.

Bu harcamaların park yapımı, kırık camların tamiri gibi işlemler olduğunu kaydeden Güngördü, şöyle devam etti:

“Şimdi duyduğum kadarıyla emlak vergisine yüzde 30 zam yapılması gerektiği gündeme geldi. Bu yüzde 30’u devlet alacak ve yüzde 15’i TMK’ya, yüzde 15’i de Eğitim Bakanlığı’na aktarılacak.

Halkın yerel yönetimlere ulaşması daha kolaydır.

Bu para Milli Eğitim Bakanlığı’na aktarıldıktan sonra belediyeler okullara yatırım yapmayacak. Bu da beraberinde sıkıntıları getirecek.

Bunun en büyük örneği sokak aydınlatmalarıdır. Sokak aydınlatmaları belediyelerden alınmıştır. Ancak vatandaş yine bir sorun olduğunda belediyelere geliyor. Çünkü yerinde yönetim anlayışı düşünülüyor.

Ayrıca ben Girne Belediyesi için söyleyebilirim ki bizim okullar için yaptığımız harcama, söz edilen oranın çok daha üzerindedir”.

“Emlak vergilerine düzenleme getirilmeli”

Emlak vergilerinin evlerin değerine göre değil metrekareye göre toplandığına dikkat çeken Güngördü, bunun da doğru olmadığı düşüncesinde olduğunu ifade etti.

Güngördü, “Girne merkezdeki bir evle, Beylerbeyi’ndeki bir ev aynı değerde değildir. Evlerin konumuna göre emlak vergisi alınması gerekir” dedi.

Kaya: Olumlu bakmıyoruz

Lefke Belediye Başkanı Aziz Kaya, belediyelerin emlak vergilerinin zaten yüzde 15’nin, hatta daha fazlasının okullar için kullanıldığını söyledi ve Taşınmaz Mal Komisyonu için de bir yüzde 15 kesilmesinin, belediyeleri etkileyeceğini anlattı.

Buna olumlu bakmadığını ifade eden Kaya, ayrıca, belediyelerle ilgili birçok düzenlemenin de yıllar öncesinden kalan düzenlemeler olup, güncellenmesi gerektiğini belirtti.

Kaya “Örneğin bugün bir çöp için yılda 120 TL yani ayda 10 TL toplayabiliyoruz” dedi.

“Zaman belediyelerin aleyhine işliyor”

Kaya, Taşınmaz Mal Komisyonu için ayrı bir fon oluşturulması gerektiğini savundu ve şöyle konuştu:

“Emlak vergileri ile ilgili düzenleme 2002 yılında yapıldı. Bu düzenlemeye göre ücra köşedeki bir emlakla, en gözde yerdeki bir emlak için aynı oranda vergi ödeniyor.

Buna bir düzenleme getirilmesi lazım…

Ayrıca belediyelerle ilgili yasa taslağı da hazırdır. Herkesin anlaştığı bir taslaktır. Neden bu gündeme getirilmiyor? Zaman belediyelerin aleyhine işliyor”.

Tülücü: Önce belediyelerin gelirleri artırılmalı

Paşaköy Belediye Başkanı Habil Tülücü, belediyelerin zaten emlak vergisinin yüzde 15’ini eğitime verdiğini söyledi ve bu durumda yüzde 15 de Taşınmaz Mal Komisyonu için para ayıramayacağını ifade etti.

Tülücü, “Bu kararı desteklemiyoruz. Önce belediyelerin gelirleri artırılmalı ve ardından böyle bir şey düşünülecekse düşünülmelidir. Biz zaten yok ayakta zor duruyoruz” dedi.

Adahan: Karar doğru ancak belediyelerin gelirleri de artırılmalı

Vadili Belediye Başkanı Mehmet Adahan bu öngörünün geç kalınmış bir öngörü olduğunu söyledi ve bunun çok önce uygulamaya girmesi gerektiğini kaydetti.

Ancak bu uygulamaya başlanırken belediyelerin gelirlerinin de artırılması gerektiğini belirten Adahan, ayrıca bu tarz kararlar alınırken, ilgili bakanlıkların belediye başkanları ile de görüşme yapması gerektiğini savundu.

Adahan, “İçişleri Bakanı bizi çağırsın görüşelim” şeklinde konuştu.

Coşkun: Karşı değiliz

Dipkarpaz Belediye Başkanı Suphi Coşkun, belediyelerin topladığı verginin yüzde 15’nin Taşınmaz Mal Komisyonu’na aktarılmasına karşı olmadığını söyledi.

Ancak bu kesinti yapılırken vergi oranları konusunda da güncellemeye gidilmesi gerektiğini ifade eden Coşkun, “Belediyelerin gelirleri artırılırsa biz bunu kabul ederiz” ifadesini kullandı.

Öncü: Belediyelerin durumu da göz önünde bulundurulsun

İnönü Belediye Başkanı Ali Öncü, belediyelerin topladığı verginin yüzde 15’nin Taşınmaz Mal Komisyonu’na aktarılmasını desteklediğini ancak bu yapılırken, belediyelerin durumunun da göz önünde bulundurulması gerektiğini kaydetti.

Vergi oranlarında güncellemeye gidilmesi gerektiğini ifade eden Öncü, “Biz bu öngörüye karşı değiliz ancak belediyelerin durumunu da düşünsünler” dedi.