Bu konuşmadan sonra, Nalbantoğlu 15 Kasım 1957 Cuma günü Denktaş’ı ziyaret eder. Bu görüşmede Kıbrıs konusundaki gelişmeler, İngiltere Yunanistan yakınlaşması, EOKA terör örgütünün Türklere yönelik saldırılarının yoğunlaşması, Kıbrıs Türk halkının savunmasız durumu ve yeni bir yeraltı direniş örgütünün kurulması gerektiği ele alınır. Saatlerce süren bu görüşmeden sonra, akşam saat 22.00’de yeniden buluşmak üzere ayrılırlar.
TMT’nin kurulduğu ev
Nalbantoğlu anlaşıldığı üzere akşam saat 22.00’de Denktaş’ı evinden alır ve 5-6 dakikalık bir yolculuktan sonra Lefkoşa’nın varoşlarında bulunan Eğlence köyüne varırlar. Bu köyde kapısını çaldıkları ev TC Lefkoşa Başkonsolosluğu’nda İdari Ateşe olarak görev yapan Kemal Tanrısevdi’nin mütevazi evidir ve bu ev TMT’nin kuruluşuna tanıklık edecektir.
Eğlence’deki evde üç kişi
Denktaş bu tarihi olayı ve Eğlence’deki evde yaşananları anılarında şöyle anlatır:
“Aradan 3-5 gün geçti. Nalbantoğlu konuşmamızı hatırlattı. ‘Bu akşam buluşalım, görüşlerini paylaşan bir arkadaşım var, bana söylediklerini kendisine duyurdum. Birşeyler yapacaksak, senin de görev alman gerekir. Sensiz bir şey yapamayız’ dedi. Arkadaşının ismini verdi; Kemal Tanrısevdi. Birçok kez karşılaşmış ve konuşmuştuk. TC Başkonsolosluğu’nda İdari Ateşe olarak çalışmaktaydı. Gecenin geç vakti Lefkoşa’nın varoşlarında bir evde üç kişi bir araya geldik. Yeni bir Teşkilat?… VOLKAN’ın reaksiyonu ne olur?… Gizlilik!” (6- Denktaş, Rauf Raif Denktaş, Not Defteri 1957)
Kemal Tanrısevdi anlatıyor
Tanrısevdi’nin, Eğlence’deki evinde gerçekleşen toplantı ile ilgili olarak anlattıkları ise şöyledir; “Kıbrıs Türkü TMT’yi kendi bağrından çıkardı. TMT’yi 3 kişi kurdu. Ben, Nalbantoğlu ve Denktaş. Kendilerine hiç sormadım ama benim adayı dolaşmalarımdan gerek Burhan, gerekse Denktaş, beni o konuda görevli saymışlardı. Bir gün Burhan bana gelerek bir arkadaşımla sizi ziyarete geleceğiz’ dedi. Arkadaşı Denktaş’tı. O’nu akşamları Dr. Küçük’ün yanında görürdüm.
Randevu verdim, benim Eğlence’deki evimde buluştuk. Bana böyle bir örgütün kurulması gerektiğini anlattılar, Ben de kendilerine yardımcı olacağıma dair söz verdim. Birçok Türk köyünde temas edecekleri isimleri verdim. Ada sathında temaslara geçilerek, bir nüve teşkil edilecekti.” (7- Cahit, Neriman “TMT YILLARI, 1-10” Ortam Gazetesi, 26,5, 1997)
Toplantılar ve zorluklar
Eğlence’deki evde sabahın ilk ışıklarına kadar toplantılar devam eder. Karşılaşılan pek çok zorluk vardır ve Denktaş bunları şöyle anlatır:
“Karşılaştığımız zorluklar vardı. Bunların başında konunun Dr. Küçük’e duyurulması konusuydu. İlk kez ve Dr. Küçük’e rağmen ve O’nun dışında bir teşkilat kurulacaktı. Ben buna şiddetle karşı çıktım. Neticede Dr. Küçük’e kuruluştan evvel bilgi verilmemesini kararlaştırdık. İlk beyannameler dağıtıldıktan sonra Dr. Küçük’e gereken bilgiyi ben verecektim ve desteğini isteyecektim. Öyle de oldu. Dr. Küçük TMT’nin tam teşekkülünden hemen sonra İstanbul’da bir otel odasında Karabelen Paşa ve İsmail Tansu ile buluştuğumuzda Dr. Küçük’e ‘Ağrı’ kod ismi verildi ve teşkilatın Fahri Başkanı yapıldı.” (8-Kasımoğlu, Erten “Eski Günler Eski Defterler” S.79) Denktaş, Rauf Raif Denktaş, Not Defteri, 1957)
İkinci büyük zorluk
Toplantılarda karşılaşılan ikinci büyük bir zorluk daha vardı ve bu hepsinden daha önemliydi. Denktaş bunu da anılarında şöyle anlatır:
“İkinci problem daha da çetrefilliydi. Nalbantoğlu ile Tanrısevdi kurulacak teşkilatın hiçbir şekilde Türkiye bile irtibatlı olmaması görüşünü savunuyorlardı. İşe Türkiye karıştığı takdirde elimizin kolumuzun bağlanacağını söylüyorlardı. Halbuki gaye, teşkilatın desteklediği siyasi liderliğin Türkiye’yi de etkileyip harekete geçirebilmesiydi. Ben buna da karşıydım. Çünkü, EOKA adı altında Rumların kendi halkına neler yaptığını görüyordum. Kurulacak teşkilat mutlaka Türkiye ile irtibatlı olmalıydı.”
“Denktaş eşinden boşanmalı”
Eğlence’deki evde devam eden toplantılarda yaşanan bir diğer zorluk ise Denktaş’ın evliliğidir. Nalbantoğlu, gizli yeraltı teşkilatı kurucularının evli olmalarının sakıncalı olduğunu ileri sürüyor ve Denktaş’ın eşinden boşanması gerektiğini söylüyordu. Denktaş bu konuyu da şiddetle reddediyordu.
Volkan nasıl feshedilecek?
Toplantılarda görüşülen bir diğer konu ise VOLKAN’ın nasıl feshedileceğiydi. Alınan karara göre VOLKAN’ın deşifre olmayan ve güvenilir olan elemanları belirlenecek ve bunlar kurulacak olan yeni teşkilata alınacaktı.
Silahlar nasıl alınacak?
Günler boyunca devam eden toplantılarda ele alınan önemli konulardan biri de yeni kurulacak olan teşkilata silahların nereden sağlanacağıydı. Nalbantoğlu, halktan para toplanıp, gizli silah alımını savunuyordu. Buna da şiddetle karşı çıkan Denktaş, bu konuyu da anılarında şöyle anlatır;
“Nalbantoğlu’na dedim ki, ‘teşkilat adına para toplayıp gizli silah alma işinde ben asla yoğum. Silah alma işini Türkiye’ye mal etmek gerekir. Çünkü kendi halkımı senin gibi çok iyi biliyorum. Bu iş bu memlekette üç günde şahsi ihtirasların aleti olur. Kontrol edemeyiz ve biz zaten bu işi bilmeyiz. Bu işi ya Türkiye’ye mal ederiz ve Türkiye bizi örgütler, böylelikle Türkiye’ye karşı sorumluluk içinde bu işi yürütürüz veya böyle başıboş bir yeraltı teşkilatı kuracaksanız, bilesiniz ki be bunda yoğum. Türkiye’den uzman ve silah isteyeceğim.” (9- Denktaş, Rauf Raif Denktaş, Not Defteri 1957)
TMT kuruluyor- kod isimleri belirleniyor
1957’nin Kasım ayında günler ve geceler boyunca devam eden uzun toplantılardan sonra yeni bir yeraltı teşkilatının kurulmasına karar verilir. Bu teşkilatın adı da TÜRK MUKAVEMET TEŞKİLATI olacaktır.
Denktaş “MÜLAYIM”, Tanrısevdi “NAZIM”, Nalbantoğlu ise “RACİ” kod ismini alır. TMT’nin ilk hücresinde bu isimler yer alırken, “TMT Merkez Komitesi” ile “TMT Siyasi Komitesi” de oluşturulur. Sıra, TMT’nin kuruluşunu duyuracak olan bildirinin hazırlanmasına ve dağıtılmasına gelir. Bu da büyük bir gizlilik gerektirmektedir. TMT’nin ilk bildirisi 26 Kasım 1957 akşamın geç saatlerinde dağıtılacaktır.
İlk bildiri hazırlanıyor
Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu, 23 Kasım 1957 akşamı Lefkoşa’da Çağlayan Bar’da bir akşam yemeği düzenler. Yemeğe Başkonsolos Burhan Işın ve diğer davetliler ile TMT’nin kurucuları katılır. Yemeğin sona ermesinden sonra Denktaş, Nalbantoğlu ve Tanrısevdi bir araya gelir ve TMT’nin kuruluşunu duyuracak olan bildiri hazırlanır. Nalbantoğlu, bildiriyi çoğaltmak ve tüm ada çapında dağıtmakla görevlendirilir. (10- Denktaş, Rauf R. Denktaş, Not Defteri, 1957)
Hazırlanan bildiriyi alan Nalbantoğlu, TMT’nin en güçlü merkezlerinden biri olacak olan Lefkoşa’daki Türk Lisesi’nin teksir makinelerinde çoğaltır ve 26 Kasım 1957 günü bu bildirinin tüm ada çapında dağıtılmasını sağlar. (11- Cahit, Neriman – “TMT Yılları, Ortam Gazetesi, 26,5, 1977)
TMT’nin ilk bildirisi
TMT’nin, 26 Kasım 1957 tarihinde “TMT Merkez Komitesi” imzasıyla dağıtmış olduğu ilk bildiri şöyledir:
KIBRIS TÜRK HALKINA
VOLKAN, 9 EYLÜL CEPHESİ ve buna benzer teşkilatlar lağvedilmiştir. Bunun yerine, Kıbrıs Türk halkının bağrından çıkmış, gerek emperyalist Sömürge İdaresi’ne gerekse Kıbrıs’ı Yunanistan’a ilhak yolunda ENOSİSİ temine çalışan Rum sürülerine karşı Kıbrıs Türklerini savunma görevini üstlenmek üzere yeni bir teşkilat kurulmuştur. Bu bir saldırı değil, bir savunma teşkilatıdır. Bütün Kıbrıs Türklerini bu teşkilata destek olmaya ve bu teşkilat içinde yer almaya çağırıyoruz.
Türk Mukavemet Teşkilatı- Merkez Komitesi.
Gizli kalmış belgeler,
bildiriler, notlar ve anılar…
Aydın AKKURT
Günlükler 06-06-23 “AKKURT IKI” klasöründe



















Yorumlar kapalı.