Mustafa GÜRSEL
Çevremizin her anlamda tükenişi ve kirletilmesi sürerken, çok sevimli bir kuş türü de sessiz sedasız doğamızda yaşama tutundu ve çoğalmaya başladı…
Yeni kuş türümüzün adı Küçük Kumru (Streptopelia/Spilopelia senegalensis).. Gülermiş gibi öttüğü için İngilizler ona “Laughing Dove” diyor. Bu güzel kuşa “Palm Dove” da deniliyor.
Hayatta kalma uzmanı
Senegal (Afrika) orijinli olan Küçük Kumru’yu nadir de olsa artık adanın her yerinde görmek mümkün; Limasol’da, Girne’de, Karpaz’da, Baf’ta…
Üveyik-Kumru karışımı görüntüsü olan Küçük Kumru istilacı bir tür. Yer değiştirme şeklinde kısa mesafe göç etme özelliği de olan Küçük Kumru, beğendiği yerde duruyor. Yerleşik olarak hayatını sürdürüyor. Çoğaldıkça da başka bölgelere yayılıyor. Toplu olarak değil de yalnız çiftler halinde yaşıyor. Küçük Kumruların esas yaşam alanı Afrika, Suudi Arabistan, İran, Afganistan, Pakistan ve Hindistan. Bu bölgelerin dışında yaşayan Küçük Kumruların insanlar aracılığıyla yayıldığına inanılıyor. Küçük Kumruların gemilere konup Avusturalya’ya bile ulaştığı bilgileri var…
Meraklıları bu kuşları alıp başka şehirlere, başka ülkelere götürüyor. Bu şekilde de yaşam alanlarını genişletiyorlar.. Doğamızın yeni kuşu sevimli, kendini korumaktan aciz gibi görünen bir küçük kumru; ama o aslında bir “hayatta kalma uzmanı…”
Eşler ömür boyu birlikte
KIBRIS muhabirinin doğa fotoğrafçısı Birtan Gökeri’den aldığı bilgiye göre, bu kuşun Kıbrıs’a son birkaç yılda yerleşip yayıldığı düşünülüyor. Kıbrıs’ta özellikle 2012 yılında dikkat çektiler.
Adada üreme kayıtları da var. Dişiler erkeklere göre biraz daha küçük ve daha soluk renkli. Eşler ömür boyu birlikte yaşıyor, yuvaya dönüşümlü oturuyor ve yavrularını birlikte besliyor…
Gökeri, ilk kez 8 Ocak 2013’te Güzelyurt’ta kasaba içinde bir çift gördüğünü, daha sonra Gemikonağı ve Beyarmudu’nda da doğa fotoğrafçılarının bu kuşların kaydını yaptığını söyledi. Gökeri, 2017’de Limasol’da ve Dipkarpaz burun bölgesinde, 3 Nisan 2019’da yine Güzelyurt’ta ve 18 Nisan’da da Yeni Erenköy’de çift olarak Küçük Kumru gözlemlediğini belirtti. Gökeri, Güzelyurt Sanayi Bölgesi’nde de uzun süredir iki çift Küçük Kumru’nun yaşadığını kaydetti.
Rum Avcılık Federasyonu’nun avlama amacıyla bu kumrulardan doğaya saldığı bilgileri olduğuna da değinen Gökeri, özellikle Larnaka Aradippou’da yüzlerce Küçük Kumru gözlem kaydı olduğunu söyledi.
İnsan olan yerlerde yaşıyorlar
Küçük Kumru insanların olmadığı yerlerde değil, köylerde kasabalarda şehirlerde, insanların olduğu yerlerde ve insanlara yakın doğal alanlarda yaşıyor.
Ağaçlar ve çalıların yanında binaların uygun yerlerine, klimalara, balkondaki saksılara veya yumurtalarını dahi düşürebileceği olur olmaz her yere, özensiz şekilde yuva kuruyor. Küçük Kumrular bahar ve yazda olduğu gibi yılın herhangi bir zamanında da üreyebiliyor. Türkiye’de aynı çiftin aynı yuvada bir yılda yedi kez yavru çıkardığı kaydı var.
Kıbrıs’ta çoğalması kolay
Küçük Kumru adı gibi; Halkalı Kumru ve Üveyik’ten daha küçük.. Kızıl kahverengi renkte. Göğüs ve boğazında siyah benekler var. Kanat dirsekleri gri renk.. Tane ve küçük böceklerle besleniyorlar. Beton yığını mega kentlerde, örneğin İstanbul’da dahi yaşayabilen Küçük Kumrular, çöplerden, kırıntılardan da karınlarını doyurabiliyor. Şehrin kirli havasından ve çöp karıştırmaktan tüyleri kirleniyor. Ama onlar, kuşlara hiç acımayan bu büyük kentlerde de hayatta kalmayı başarıyor…
Sokaklarda, meydanlarda ve parklarda, insanların ayaklarının içinde gezinip yerdeki kırıntıları topluyorlar. Kentin karlı günlerinde dahi, ağaç dallarında birbirlerine sokulmuş Küçük Kumru çiftleri görmek mümkün. “Yaşam uzmanı” yeni kuşumuzun Kıbrıs’ta kolaylıkla çoğalması ve önümüzdeki yıllarda halkalı kumru gibi bahçelerimizde, sokaklarımızda, elektrik tellerinin üzerinde görünür olması bekleniyor…
Fotoğraflar: Birtan GÖKERİ
Yorumlar kapalı.