1. Haberler
  2. Ekonomi
  3. Dolar iki ayın zirvesinde

Dolar iki ayın zirvesinde

Dolar/TL paritesi, Türkiye ile ABD arasındaki gerginliğin hortlamasıyla baskılandı ve uzun zaman sonra 5,89’lar bandını test etti

featured


Küresel piyasalarda yaşanan yükselişe borsa da eşlik ederek dün 111 bin 950 puana yükseldi ve Nisan 2018 sonrası en yüksek seviyeye çıkarken yıllık bazda da kazanç sağladı ancak kur tarafında ise lira negatif fiyatlama yaşanmaya devam etti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz indirimine aralık periyodunda da devam etmesi ve 2020 içinde de faiz indiriminin devam edeceği algısı, piyasalarda Türk lirası (TL) satışlarına neden olmaya devam ediyor.

Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında yaşanan gerginliğin yeniden tetiklenmesi ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, senatonun sözde Ermeni soykırımı onaylaması durumunda Türkiye’nin de hava üslerini kapatacağı yönündeki açıklamaları da iki ülke arasındaki tansiyonun hala yüksek olduğu kaygısını artırdı. Hisseler, küresel yükselişe paralel değer kazanmaya devam ederken, döviz tarafında ise TL satışları yaşandı. Dolar/TL kuru dün 5,8850 seviyesine çıkarak son iki ayın zirvesini gördü.

KKTC serbest piyasalarına bakıldığındaysa, dün yaşanan kapanış itibarıyla Amerikan dolarının 5,8941 TL, Euro’nun 6,5768 TL, İngiliz sterlininin ise 7,7524 TL’den fiyatlandığı görüldü.

Büyüme kaygısı kırılganlığı arttırdı

ABD’nin, ekim dönemi başında Türkiye’ye yaptırım kararı alması ve sınır ötesi harekatın jeopolitik riskleri artırması ile 5,94 seviyesine çıkan kur, sonrasında hem Rusya hem de ABD ile mutabakat sağlanması ile gerilemişti. Erdoğan’ın kasım dahilinde ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmeden somut bir sonuç çıkmamasına rağmen kurdaki tepki sınırlı kalmış ve TL, küresel risk iştahına da uyumlu fiyatlanmıştı.

Son hafta ise merkezin faiz indirimini devam ettireceği ve enflasyon başta olmak üzere göstergelerdeki hassasiyetin, devam edecek faiz indirimiyle savunmasız kalabileceği kaygısı, uzmanlara göre TL’nin kırılganlığını artırdı. Gelişen ülke paralarının tamamının değer kazandığı bu hafta TL, en çok değer kaybeden para birimleri arasında ilk sırada yer alıyor. Dolar/TL kurunda 5,87 üzerinde 5,94 seviyesi en yakın direnç olarak izlenirken, yükseliş ivmesinin hız kesmesi içinse 5,78 seviyesine doğru geri çekilme bekleniyor.

Dış borç stoku 118 milyar dolar

Öte yandan, Türkiye’de kısa vadeli dış borç stoku, ekimde geçen yılın sonuna kıyasla yüzde 3,6 artarak 118 milyar dolara yükseldi. TCMB tarafından Ekim 2019 dönemine ilişkin kısa vadeli dış borç istatistikleri açıklandı. Buna göre, ekim sonu itibarıyla kısa vadeli dış borç stoku, 2018 sonuna kıyasla yüzde 3,6 artışla 118 milyar dolar oldu. Bu dönemde, bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku yüzde 1 azalarak 56,6 milyar dolar, diğer sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku yüzde 8,2 artarak 55 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.

Bankaların Türkiye dışından kullandıkları kısa vadeli krediler, geçen yılın sonuna göre yüzde 22,1 azalarak 8,6 milyar dolara geriledi. Banka hariç yurt dışı yerleşiklerin Döviz tevdiat hesabı yüzde 9,8 artarak 20,8 milyar dolara, yurt dışı yerleşik bankaların mevduatı da yüzde 2,6 artışla 13,4 milyar dolara yükseldi. Türkiye dışı yerleşiklerin TL cinsinden mevduatları geçen yılın sonuna göre yüzde 2,4 azalışla 13,7 milyar dolara geriledi. Diğer sektörler altında yer alan ithalat borçları, 2018 sonuna göre yüzde 7 artarak 42,6 milyar dolara ulaştı.

Özel sektörün dış borcu 89,9 milyar dolar

Borçlu bazında incelendiğinde, tamamı kamu bankalarından oluşan kamu sektörünün kısa vadeli borcu yüzde 3,7 azalışla 21,7 milyar dolar, özel sektörün kısa vadeli dış borcu yüzde 5,2 artışla 89,9 milyar dolar oldu. Alacaklı bazında incelendiğinde, özel alacaklılar başlığı altındaki parasal kuruluşlara olan kısa vadeli borçlar 2018 sonuna göre yüzde 6,7 azalarak 45,2 milyar dolar, parasal olmayan kuruluşlara olan borçlar yüzde 11,4 artarak 72,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.

Geçen yılın sonunda 99 milyon dolar olan kısa vadeli tahvil ihraçları yüzde 26,3 azalışla ekim sonu itibarıyla 73 milyon dolara geriledi. Aynı dönemde resmi alacaklılara olan kısa vadeli borçlar 468 milyon dolar oldu. Ekim sonu itibarıyla kısa vadeli dış borç stokunun döviz kompozisyonun yüzde 50’si dolar, yüzde 30,6’sı avro, yüzde 13,4’ü TL ve yüzde 6’sı diğer döviz cinslerinden oluştu.

Bitcoin yedi ayın en düşüğünde

En büyük piyasa değerine sahip kripto para Bitcoin, kasımdan beri ilk kez 7 bin Amerikan doları seviyesinin altına geriledi. Satış dalgası, Bitcoin’i mayıs döneminden bu yana en düşük seviyesine taşıdı. Dijital para için gelecek destek seviyesi, kasımda gördüğü 6 bin 500 dolarda bulunuyor. Teknik göstergelere göre bu seviyenin altına düşmesi durumunda mayıstan beri görülmeyen 4 bin dolara gerileme yaşanabilir.

Miller Tabak & Co. Hisse Stratejisti Matt Maley, “Geçmiş altı ayda daha düşük yüksek/düşükler serisi kaydedilmesinin iyi olmadığına şüphe yok. Temel göstergelere bakıldığında bence Bitcoin filizlenebilir ancak ilgi çekmesi çoğu insanın düşündüğünden daha fazla sürecek” ifadelerini kullandı.

Kripto paralar, Çin’in müsamaha etmekten vazgeçip sert davranmasıyla geçtiğimiz aylarda baskı altında kaldı. Çinli otoriteler, haziranda yüzde 600’e varan kazanç vaat eden birden fazla saadet zinciri şüphelisini tutukladı. Bitcoin, derlenen fiyat bilgilerine göre dün Türkiye saati ile (TSİ) 11.27’de 6,860 dolar civarından işlem gördü.

Dolar iki ayın zirvesinde
+ -

Yorumlar kapalı.

  1. Haberler
  2. Ekonomi
  3. Dolar iki ayın zirvesinde

Dolar iki ayın zirvesinde

Dolar paritesi, küresel piyasada majör para birimleri karşısında gerilerken; TL özelinde‘jeopolitik riskler’temelinde yaşadığı yükselişi sürdürüyor

featured


Küresel piyasalarda bu hafta Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Çin görüşmesi ile Federal Açık Piyasa Komitesi/The Federal Open Market Committee (FOMC) tutanakları gündemin ilk sırasında yer alırken, Türkiye içinde ise Barış Pınarı Harekatı izleniyor.

FOMC tutanaklarında komitenin ekonomiyi desteklemek için faiz indirimlerine devam edilebileceği yönündeki mesajlar, piyasa beklentilerini karşıladı. Son verilerdeki zayıflamanın ardından dün açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) rakamları da sonraki toplantı fiyatlaması için oldukça önemli.

Uluslararası piyasaları şekillendiren bütün bu küresel gelişmelerin KKTC serbest piyasalarına yansıması irdelendiğindeyse, Kuzey Kıbrıs’ta dün Amerikan dolarının 5,8798 TL, Euro’nun 6,4748 TL, İngiliz Sterlini’nin ise 7,1931 TL’den işlem gördüğü kayıtlara geçti.

TL’deki düşüş sürdü

ABD-Çin arasındaki ticaret müzakerelerinin dün itibarıyla başlaması beklenirken, görüşme öncesinde ABD’nin yerli firmaların Çinli firmalarla birlikte çalışmasına daha esnek baktığı yönündeki haberler de iyimser bir algı yarattı. ABD Dolar Endeksi, dün 98,66 seviyesine gerileyerek aylık bazda negatif bölgeye geçti ve dolar, Euro başta olmak üzere majör paralar karşısında düşüş yaşarken, gelişen ülke paralarının da düşüşte olduğu görüldü.

Türk Lirası (TL) tarafında ise Fırat’ın doğusuna yapılan harekat ile düşüş yaşanıyor. Hafta başında ABD’den gelen açıklamalarla zayıflayan TL, önceki gün başlayan harekat sonrasında girdiği düşüş trendini sürdürüyor. Dolar/TL kuru dün Türkiye’de 5,8980 seviyesine çıkarak 26 Ağustos’ta Asya seansında yaşanan kısa süreli sert atak sonrası gördüğü en yüksek seviyeye çıkarken, Euro/TL de 6,51 üzerinde işlem görüyordu.

Gelişen ülke endekslerinden negatif ayrışan Morgan Stanley Capital International (MSCI) Türkiye Endeksi’nin aylık kaybı dün yüzde 9’a yaklaşırken, 5 yıllık Turkey Credit Default Swap (CDS) risk primleri de 400 baz puan (bp) üzerine çıktı. BIST 100 ise dün yüzde 1,20 kayıpla 98 bin 400 puana geriledi ve 3 Eylül sonrası en düşük seviyeye indi. Jeopolitik risklerin artması ile Türkiye içinde altın fiyatları da yükselişe geçti ve gram altın, dün 286 TL’ye çıkarak son bir ayın zirvesinden işlem gördü.

Barış Pınarı Harekatı ve Trump

ABD’nin Suriye’deki askerlerini çekmeye başlaması ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Türk ekonomisini hedef alan açıklamalarının ardından TL varlıklar, haftaya düşüşle başlamıştı. Geçen haftayı 5,70 altında kapatan dolar/TL kuru, ABD’den gelen açıklamaların ardından 5,85’e yükselmişti.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, önceki gün Barış Pınarı Harekatı’nın başladığını açıklaması ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) Fırat’ın doğusuna girmesiyle piyasalarda hareketlilik arttı. Harekatın başlamasının ardından ABD ve Avrupa Birliği (AB) yetkililerinden gelen açıklamalar TL üzerinde baskıya neden oldu ve kur önceki gün 5,8750’ye yükseldi. Dün gerek Türkiye Milli Savunma Bakanlığı gerekse Türkiye Dışişleri Bakanlığı harekatın sadece terör örgütlerinin konuşlandığı noktaları hedef aldığını açıkladı ve sivillerin can güvenliğinin korunduğunun da altını çizdi.

Trump, Kürtlere karşı bir savaş olur ve Kürtler yok edilirse Türkiye ekonomisini hedef alacağını tekrar ederken; senatörler ise yaptırım tasarısı konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı ancak bu, resmi bir karar değil. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise “Türkiye’nin, güvenlik konusundaki risklere karşı kabul edilebilir ve meşru gerekçeleri var” dedi.

“Türkiye her türlü senaryoya hazır”

Öte yandan, Türkiye’den bir Hazine yetkilisi, Barış Pınarı Harekatı’nın Türkiye ekonomisine kalıcı olumsuz etkisinin beklenmediğini söyledi. Reuters’ın ‘harekatın sonuçlarının olası yaptırımlar da dahil olmak üzere ekonomi üzerinde etkisine’ yönelik sorusuna, bahse konu yetkili, şöyle yanıt verdi:

“Şu an konu hem Türk askerinin canı hem de milli bekamız. Harekatın Türkiye ekonomisine ise kalıcı olumsuz etkisini beklememekle birlikte Barış Pınarı Harekatı gelecekte doğabilecek çok farklı alanlardaki kayıpların da önünü almakta. Türkiye son bir yılda aldığı önlemler ile ekonomisini her türlü senaryolara karşı çok daha güçlü bir yapıya kavuşturdu.”

Türkiye’nin, Suriye’nin kuzeydoğusunda, güvenliğini tehdit ettiği gerekçesiyle YPG ve İslam Devleti militan örgütüne karşı başlattığı geniş çaplı askeri operasyonun kara harekatı, önceki gece yarısına doğru devreye alınırken; Türkiye Savunma Bakanlığı da belirlenen hedeflerin ele geçirildiğini bildirdi. Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde, Fırat nehrinin doğusunda yürüttüğü harekatı, Batılı bazı ülkeler ile Arap ülkeleri kınarken; ABD’li bazı senatörler de Türkiye’ye karşı yaptırım tasarısı açıkladı.

Euro/dolar iki haftanın en yükseğinde

ABD ve Çin arasındaki görüşmeler başladı ve üst düzey müzakere öncesinde ABD’nin bazı şirketleri kara listeye alması uzlaşı beklentilerini azaltmıştı. Dün ise bazı şirketlerin Çinli firmalarla olan ortak çalışmasına izin verileceği haberleri iyimser algıyı destekledi. Ticaret görüşmeleri yaklaşırken ABD Dolar Endeksi 98,66 seviyesine geriledi. Endekste yaşanan düşüşte FOMC tutanakları da etkili oldu, tutanaklarda faiz indiriminin yıl içinde devam edebileceğine dair mesajların olması ve piyasa beklentilerinin de desteklenmesi endeksi bir miktar zayıflattı.

Haftanın 4’üncü işlem gününde, doların küresel piyasalarda zayıflaması ile Euro/dolar kuru 1,1033 seviyesine çıkarak 20 Eylül sonrası en yüksek seviyeyi gördü ve bu banttan işlem gördü. Paritenin son 2 haftanın en yüksek seviyesine çıkması sonrasında Euro, sterlin ve yen gibi majör paralar karşısında da değer kazandı.

Dolar iki ayın zirvesinde
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir