Küresel piyasalarda yaşanan yükselişe borsa da eşlik ederek dün 111 bin 950 puana yükseldi ve Nisan 2018 sonrası en yüksek seviyeye çıkarken yıllık bazda da kazanç sağladı ancak kur tarafında ise lira negatif fiyatlama yaşanmaya devam etti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz indirimine aralık periyodunda da devam etmesi ve 2020 içinde de faiz indiriminin devam edeceği algısı, piyasalarda Türk lirası (TL) satışlarına neden olmaya devam ediyor.
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında yaşanan gerginliğin yeniden tetiklenmesi ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, senatonun sözde Ermeni soykırımı onaylaması durumunda Türkiye’nin de hava üslerini kapatacağı yönündeki açıklamaları da iki ülke arasındaki tansiyonun hala yüksek olduğu kaygısını artırdı. Hisseler, küresel yükselişe paralel değer kazanmaya devam ederken, döviz tarafında ise TL satışları yaşandı. Dolar/TL kuru dün 5,8850 seviyesine çıkarak son iki ayın zirvesini gördü.
KKTC serbest piyasalarına bakıldığındaysa, dün yaşanan kapanış itibarıyla Amerikan dolarının 5,8941 TL, Euro’nun 6,5768 TL, İngiliz sterlininin ise 7,7524 TL’den fiyatlandığı görüldü.
Büyüme kaygısı kırılganlığı arttırdı
ABD’nin, ekim dönemi başında Türkiye’ye yaptırım kararı alması ve sınır ötesi harekatın jeopolitik riskleri artırması ile 5,94 seviyesine çıkan kur, sonrasında hem Rusya hem de ABD ile mutabakat sağlanması ile gerilemişti. Erdoğan’ın kasım dahilinde ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmeden somut bir sonuç çıkmamasına rağmen kurdaki tepki sınırlı kalmış ve TL, küresel risk iştahına da uyumlu fiyatlanmıştı.
Son hafta ise merkezin faiz indirimini devam ettireceği ve enflasyon başta olmak üzere göstergelerdeki hassasiyetin, devam edecek faiz indirimiyle savunmasız kalabileceği kaygısı, uzmanlara göre TL’nin kırılganlığını artırdı. Gelişen ülke paralarının tamamının değer kazandığı bu hafta TL, en çok değer kaybeden para birimleri arasında ilk sırada yer alıyor. Dolar/TL kurunda 5,87 üzerinde 5,94 seviyesi en yakın direnç olarak izlenirken, yükseliş ivmesinin hız kesmesi içinse 5,78 seviyesine doğru geri çekilme bekleniyor.
Dış borç stoku 118 milyar dolar
Öte yandan, Türkiye’de kısa vadeli dış borç stoku, ekimde geçen yılın sonuna kıyasla yüzde 3,6 artarak 118 milyar dolara yükseldi. TCMB tarafından Ekim 2019 dönemine ilişkin kısa vadeli dış borç istatistikleri açıklandı. Buna göre, ekim sonu itibarıyla kısa vadeli dış borç stoku, 2018 sonuna kıyasla yüzde 3,6 artışla 118 milyar dolar oldu. Bu dönemde, bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku yüzde 1 azalarak 56,6 milyar dolar, diğer sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku yüzde 8,2 artarak 55 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.
Bankaların Türkiye dışından kullandıkları kısa vadeli krediler, geçen yılın sonuna göre yüzde 22,1 azalarak 8,6 milyar dolara geriledi. Banka hariç yurt dışı yerleşiklerin Döviz tevdiat hesabı yüzde 9,8 artarak 20,8 milyar dolara, yurt dışı yerleşik bankaların mevduatı da yüzde 2,6 artışla 13,4 milyar dolara yükseldi. Türkiye dışı yerleşiklerin TL cinsinden mevduatları geçen yılın sonuna göre yüzde 2,4 azalışla 13,7 milyar dolara geriledi. Diğer sektörler altında yer alan ithalat borçları, 2018 sonuna göre yüzde 7 artarak 42,6 milyar dolara ulaştı.
Özel sektörün dış borcu 89,9 milyar dolar
Borçlu bazında incelendiğinde, tamamı kamu bankalarından oluşan kamu sektörünün kısa vadeli borcu yüzde 3,7 azalışla 21,7 milyar dolar, özel sektörün kısa vadeli dış borcu yüzde 5,2 artışla 89,9 milyar dolar oldu. Alacaklı bazında incelendiğinde, özel alacaklılar başlığı altındaki parasal kuruluşlara olan kısa vadeli borçlar 2018 sonuna göre yüzde 6,7 azalarak 45,2 milyar dolar, parasal olmayan kuruluşlara olan borçlar yüzde 11,4 artarak 72,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.
Geçen yılın sonunda 99 milyon dolar olan kısa vadeli tahvil ihraçları yüzde 26,3 azalışla ekim sonu itibarıyla 73 milyon dolara geriledi. Aynı dönemde resmi alacaklılara olan kısa vadeli borçlar 468 milyon dolar oldu. Ekim sonu itibarıyla kısa vadeli dış borç stokunun döviz kompozisyonun yüzde 50’si dolar, yüzde 30,6’sı avro, yüzde 13,4’ü TL ve yüzde 6’sı diğer döviz cinslerinden oluştu.
Bitcoin yedi ayın en düşüğünde
En büyük piyasa değerine sahip kripto para Bitcoin, kasımdan beri ilk kez 7 bin Amerikan doları seviyesinin altına geriledi. Satış dalgası, Bitcoin’i mayıs döneminden bu yana en düşük seviyesine taşıdı. Dijital para için gelecek destek seviyesi, kasımda gördüğü 6 bin 500 dolarda bulunuyor. Teknik göstergelere göre bu seviyenin altına düşmesi durumunda mayıstan beri görülmeyen 4 bin dolara gerileme yaşanabilir.
Miller Tabak & Co. Hisse Stratejisti Matt Maley, “Geçmiş altı ayda daha düşük yüksek/düşükler serisi kaydedilmesinin iyi olmadığına şüphe yok. Temel göstergelere bakıldığında bence Bitcoin filizlenebilir ancak ilgi çekmesi çoğu insanın düşündüğünden daha fazla sürecek” ifadelerini kullandı.
Kripto paralar, Çin’in müsamaha etmekten vazgeçip sert davranmasıyla geçtiğimiz aylarda baskı altında kaldı. Çinli otoriteler, haziranda yüzde 600’e varan kazanç vaat eden birden fazla saadet zinciri şüphelisini tutukladı. Bitcoin, derlenen fiyat bilgilerine göre dün Türkiye saati ile (TSİ) 11.27’de 6,860 dolar civarından işlem gördü.



















Yorumlar kapalı.