Eniz ORAKCIOĞLU
“KARARLAR SADECE PANSUMAN”… RES-BİR Başkanı Salih Kayım, Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı ekonomik önlemler paketinden memnun olmanın mümkün olmadığını söyleyerek, kararların çok karışık ve muallak olduğunu kaydetti. İŞAD Başkanı Enver Mamülcü de kararlarların sadece pansuman niteliğinde olduğunu, ayakları yere basan, işletmeleri rahatlatacak kararların alınmadığını belirtti
“PAKET DEĞİL, MANİPÜLASYON”… KTİMB Başkanı Cafer Gürcafer, Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı kararların ekonomik paket değil, manipülasyon olduğunu ifade etti. KTOB Başkanı Dimağ Çağıner paketin, sektörün sıkıntılarını kaale alan bir ekonomik paket olmadığını, sadece paket açıklamak için açıklandığını kaydetti. KTEZO Genel Koordinatörü Hürrem Tulga ise ortada ekonomik tedbir diye adlandırılacak hiçbir şeyin olmadığını vurguladı
Ülkede ağır pandemi koşulları yüzünden büyük mağduriyet yaşayan ekonomik örgütler, hükümetin reel sektöre destek olarak açıkladığı ekonomik önlemler paketinden memnun olmadı.
2020’nin Mart ayında alınan kapanma kararının ardından pandemi koşullarıyla yaşanan 11 aylık süreçte pek çok işletme kapanmış, binlerce kişi işsiz kalmış, ayakta kalmaya direnenler de hükümetin sağlayacağı destekleri dört gözle beklemeye koyulmuştu.
Bakanlar Kurulu’nun önceki gün açıkladığı ekonomik önlemler paketinde reel sektör için öngörülen kararlar ise ne yazık ekonomik örgütleri tatmin etmedi.
KIBRIS, konuyla ilgili ekonomik örgütlerin başkanlarıyla konuştu.
Restorancılar Birliği (RES-BİR) Başkanı Salih Kayım, Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı ekonomik önlemler paketinden memnun olmanın mümkün olmadığını söyleyerek, kararların çok karışık ve muallak olduğunu kaydetti.
Kıbrıs Türk İş İnsanları Derneği (İŞAD) Başkanı Enver Mamülcü de Bakanlar Kurulu sonrası yapılan açıklamaları “trajikomik” olarak niteleyerek, “Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararlar sadece pansuman niteliğindedir. Ayakları yere basan, bizleri rahatlatacak kararlar alınmamıştır” dedi.
Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği (KTİMB) Başkanı Cafer Gürcafer, Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı kararların ekonomik paket değil, manipülasyon olduğunu savunarak, “Bizler zaten ekonomik önlemlerle ilgili bir beklenti içerisinde değildik. Tek isteğimiz, herkesin aşılanması ve kapılarımızı aşı yapmış olmak kaydı ile karantinasız dünyaya, turiste ve öğrenciye açalım” şeklinde konuştu.
Kıbrıs Türk Otelciler Birliği (KTOB) Başkanı Dimağ Çağıner, ekonomik paketin, sektörün sıkıntılarını kaale alan bir paket olmadığını, sadece paket açıklamak için açıklandığını söyleyerek, çok kötü günlerin bizi beklediğini bildirdi.
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası (KTEZO) Genel Koordinatörü Hürrem Tulga ise Bakanlar Kurulu’nca açıklanan paketi yorumlarken, ortada ekonomik tedbir diye adlandırılacak hiçbir şey olmadığını söyledi. Tulga, pakette, ödeme zamanı gelen borç faizleri, kredi taksitleri, alınan krediler ve sigorta üzerinden yapılan ve ödemesi gelen borçlandırmalarla ilgili hiçbir tedbir olmadığına dikkat çekti.

Kayım: Ekonomik paket muallaklık oluşturdu
Restorancılar Birliği (RES-BİR) Başkanı Salih Kayım, Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı ekonomik önlemler paketinden memnun olmanın mümkün olmadığını söyleyerek, kararların çok karışık ve muallak olduğunu kaydetti.
Kayım, 2020’de, Bakanlar Kurulu’nun, Haziran 2021’e kadar ihtiyat sandığı ve sosyal sigorta primlerinin işverene ait kısmının yüzde 100’ünü karşılayacağı yönünde karar ürettiğini hatırlatarak, “Yeni pakette bu ödemeler 3’e ayrıldı. Kararlara göre en fazla 10 çalışanı olan işletmeler için sigorta priminin işveren hissesinin tamamının, 11-20 çalışanı olan işletmeler için yüzde 50’sinin, 21’in üzeri çalışanı olan işletmeler için ise yüzde 30’unun devlet tarafından karşılanacağı açıklandı. Daha önce böyle bir sınıflandırma yoktu ve bu karar, sektör açısından iyi olmadı” dedi.
“Kararlar karmaşık”
Kayım, Bakanlar Kurulu’nun aldığı diğer karmaşık kararın ise sokağa çıkma yasağından en çok etkilendiği tespit edilen kapalı işletmelere, kapalı kaldıkları süre göz önünde bulundurularak aylık en fazla bin 500 TL destek ödemesi olduğunu belirtti.
Salih Kayım, sektördeki meyhane ve alakart gibi yerlerin iki aydır sokağa çıkma yasağının akşam başlamasından dolayı çalışamadığına ve bu yerlerin paket servis de yapmadığına dikkat çekerek, destek ödemelerinin nasıl olacağı konusunda belirsizlik olduğunu vurguladı.
Aynı şekilde salon ve paket servis olarak çalışan ama hükümet kararı ile şimdi sadece paket servisi açık olan restoranların değerlendirmesinin ne olacağını soran Kayım, bu iki kararla ilgili hukukçularından da destek alarak Bakanlar Kurulu ve Turizm Bakanlığı’na yazı gönderdiklerini söyledi.
Kayım, bu kararların netleştirilmesini talep ettiklerinin altını çizerek, sektörün, ülkemizde de, dünyada da ekonomik anlamda en çok etkilenen sektör olduğunu bir kez daha hatırlattı.

Mamülcü: Hükümete güvenimiz kalmadı
Kıbrıs Türk İş İnsanları Derneği (İŞAD) Başkanı Enver Mamülcü, Bakanlar Kurulu’nun ekonomik destek diye açıkladığı kararlardan ne memnun kaldıklarını, ne de mutlu olduklarını belirterek, yaptıkları açıklamaları da
“trajikomik” olarak niteledi.
Mamülcü, çarşamba günü PCR testini zorunlu kılan Bakanlar Kurulu’nun ertesi gün, bir sonraki emre kadar PCR testlerini durdurmasının da güvensizlik yarattığını ifade ederek, açıklanan kararlar arasında birçok çelişki bulunduğunu kaydetti.
Hükümetin, çalışana, geçmiş aylardan alacakları olan bin 500 TL’yi henüz ödemediğine dikkat çeken Mamülcü, yine, en fazla bin 500 TL destek ödeneceği sözünün verildiğini, ama ortada kaynak bile olmadığını belirtti.
“Hükümete güvenimiz kalmadı” diyen Mamülcü, paketin dayandığı hiçbir unsur olmadığının altını çizdi.
“Kararlar sadece pansuman niteliğinde”
Enver Mamülcü, bankalara yapılacak ödemelerle ilgili alınan bir kararın da ortada olmadığını, çek ödemelerinin tarihinin 15 günden 22 güne uzatıldığını ama kimsenin bu kısa zamanda çeklerini ödeyemeyeceğini anlatarak, şubat ayı ile birlikte kredi ödemelerinin zamanının geldiğini, bu konuda da bir adım atılmadığını söyledi.
Dövizin düştüğüne ama piyasada fiyatların yükselmeye devam ettiğine dikkat çeken Mamülcü, şöyle devam etti:
“Hükümet, bu durumun önüne geçecek de bir adım atmadı. İşverenlere verilen katkı da, bizim bastırmamızla gerçekleşti.
Kısacası Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararlar sadece pansuman niteliğindedir. Ayakları yere basan bizleri rahatlatacak kararlar alınmamıştır.
Ekonomiyi zaten yerle bir etmişlerdi, sağlığı da yerle bir ettiler.
Bu noktada sağlığı toparlamak ve herkesin hızla aşılanmasını sağlayarak, ardından da ekonomiyi güçlendirmek gereklidir.”

Gürcafer: Ekonomik paket değil, manipülasyon
Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği (KTİMB) Başkanı Cafer Gürcafer, Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı kararların ekonomik paket değil, manipülasyon olduğunu vurgulayarak, “Bizler zaten ekonomik önlemlerle ilgili bir beklenti içerisinde değildik. Tek beklentimiz, tüm ülkenin bir an önce aşılanması, aşıya ulaşabilmek, sonrasında açılıp ekonomimizi geri kazanabilmekti” dedi.
Gürcafer, pandeminin ilk gününden bugüne devletin kaynakları doğru kullanmadığı ve kaynakları tükettiğini söyleyerek, hükümetin toplumu ve ekonomiyi planlı ve programlı bir şekilde zarar görmeden bir limana çıkarabileceğini beklemekten uzun zaman önce vazgeçtiklerini kaydetti.
Hükümete, “Biz bir şey beklemekten vazgeçtik ama en azından fakire, fukaraya, aç insanlara katkı yapın” dediklerini hatırlatan Gürcafer, hükümetin buna rağmen açıkladıkları kararları ekonomik paket diye yutturmaya çalıştığını savundu.
Gürcafer, asgari ücretin bile açlık sınırının altındayken, aç ve işsiz kalan insanlara hükümetin açıkladığı bin TL’lik katkı ile bu insanların geçinemeyeceğine işaret etti.
“Alınan kararlar alay eder nitelikte”
Hükümetin sadece kendi alacakları ile ilgili kararlar aldığına vurgu yapan Gürcafer, hükümetin kendi alacağı ödemeler için kolaylıklar yaptığını, bunun insanlarla alay etmek anlamına geldiğini kaydetti.
Gürcafer, hükümetten tek istekleri olduğunu belirterek, bunu da şöyle anlattı:
“Türkiye ile konuşarak bize tek seferde 300 bin aşı göndermeleri konusunda ikna etmelerini istiyoruz ki herkesi aşılayabilelim ve kapılarımızı, aşı yapmış olmak kaydı ile karantinasız, dünyaya, turiste ve öğrenciye açalım.”
“Kaderiyle baş başa
bir reel sektör var”
Bu arada Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği Başkanı (KTİMB) ve Ekonomik Örgütler Platformu (EÖP) Dönem Sözcüsü Cafer Gürcafer, “Acil Önlemler Paketi” adı altında hazırlanan yeni ekonomik paketle ilgili
yazılı bir açıklama yaptı. Gürcafer, ekonomik örgütlerin salgının ilk gününden beri konuyu değerlendirdiğini kaydetti ve “gelinen noktada kaderi ile baş başa bir reel sektör vardır” dedi.
Ekonomik örgütlerin “devletten bir şey beklememeliyiz” gerçeğini kabullendiğini ve “kendi başımızayız ve bunun için neler yapabiliriz” konusunu konuştuğunu ifade eden Gürcafer, “Onun için aşı konusu uzun bir süredir ekonomik örgütlerin gündemindedir ve direkt olarak aşıyı biz ülkemize getirmek için çaba sarf ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Cafer Gürcafer, nisan ayı itibari ile toplumun en az yüzde 40’lık bir kesimini aşılayıp, Sağlık Üst Kurulu’nun da onayı ile ülkenin aşılı insanlara, karantinasız şekilde açılmaması halinde çok ciddi iflasların yaşanacağı uyarısı yaptı.
Gürcafer, aşının bir an önce ülkeye gelmesi ve aşılamanın programın bir parçası olarak yapılması gerektiğini belirtti. Bu bağlamda şu andaki kapanmanın bir amaca hizmet etmediğini kaydeden Cafer Gürcafer, “Bu kapanmanın bir yere hizmet etmesi lazımdır. Şu anda kapanma bir yere hizmet etmiyor, zaten kapanma da yok. Ülkede bir kaos var. Ortaya konmuş olan yasak veya kuralları dinleyen yok. Sokaklar insan dolu. Alınan önlemlerin kalıcı olarak bir amaca hizmet etmediğini görüyoruz. Bu birçok insanı özellikle de iş dünyasını çok aha fazla endişeye itiyor” diye konuştu.
KTİMB Başkanı Cafer Gürcafer, şu anda hükümetin bu krizden çıkış ile ilgili bir planı olmadığını, günlük ve el yordamı ile önlemeler alındığını savundu.
Ülkede hemen bir kriz masası oluşturulması gerektiğine vurgu yapan Gürcafer, bu masanın kriterlerini ve yapılması gerekeni ise şöyle dile getirdi:
“Karar alma konusunda yetkili hemen bir kriz masasının oluşması lazımdır. Kriz masasının etrafında paydaşlar, hükümet ve muhalefet de olmalıdır. Bütün kararlar birlikte alınıp, birlikte hayata geçirilmelidir.
Şu anda yapılan gelenekleri yerine getirmek gibi bir şeydir. Bir evde 2 çalışan, 5’er bin TL aylık maaş ile ayın sonunu zorla getiriyor. Siz insanlara, ‘al 1000 TL de evini geçindir’ diyorsunuz. Bunu teklif etmek bana göre akıl tutulmasıdır ve gerçekten çok ayıptır. Evet bu acıyı çekeceğiz, belki daha fazlasını çekeceğiz ama ortada bir plan, hedef olması lazımdır.”
“Tek ses olmalı”
Gürcafer, “Aşıyı bulacağız, ödeyeceğiz, getireceğiz, toplumun aşılanması ile birlikte açılmaya gideceğiz” dedi. İçerisinde bulunan süreçte ortak akla ve tek sese ihtiyaç olduğunu da belirten Gürcafer, “İktidardan başka, muhalefetten başka, iş dünyasından başka, sendikalardan başka bir ses çıkıyor. Ortak aklımızın olduğunu bu dönemde ortaya koymamız lazımdır” dedi.
KTİMB Başkanı Cafer Gürcafer, “Acil Önlemler Paketi” adı altında hazırlanan yeni ekonomik paketi de eleştirdi.
Devletin pazarlama teknikleri geliştiren bir işletme gibi davrandığını söyleyen Cafer Gürcafer, “sanki bizim derdimiz şu anda vakıfların kira geliri, İhtiyat Sandığı geliridir. Ülkede 10 binlerce insan açlıkla karşı karşıyadır. Bu insanların nasıl geçineceği ile ilgili proje geliştirmemiz lazımdır. Sen bana sigorta priminin yüzde 60’ını karşılasan kaç yazar! Benim işletmem kapalı, çalışmıyor. Çalışanıma ekmek veremiyorum” diye konuştu.
Gürcafer, “Kira düzenlemesi, prim borçları ile ilgili düzenleme olacak evet ama önce hasarın tespitini yapmamız, ne zaman sona ereceği ile ilgili doğru öngörüde bulunmamız lazımdır. Bunun için bilimsel çalışma yapmamız lazımdır. Bu paydaşların da katılımı, özellikle de ekonomistlerin katılımı ile ciddi bir atolye çalışması isteyen bir çalışmadır” dedi. Bütün ülkelerin bu tip krizlerde, reel sektörü olabildiğince ayakta tutabilmek için gerekse de kamu çalışanlarını aç bırakmamak için ortaya kaynak koyduğunu hatırlatan Cafer Gürcafer, KKTC’de ise bankalara yönlendirildiğini kaydetti.
Reel sektörün şu anda borçlarının altından kalkabilecek noktada olmadığını dile getiren Gürcafer, “bu savaş bitip enkaz tespiti yapıldıktan sonra işletmelerin borç yükü, durumu ciddi şekilde çalışma gerektirir. Şu anda ülkemizde bankacılık sektörünü de tehdit ediyoruz” dedi.
Ekonominin çarklarını yeniden döndürmenin şart olduğunu ifade eden Gürcafer, “Şu anda kredilendirme geçinme ihtiyacı içindir. İşletme kredisi veya işletmelerin ayağa kalkması ile ilgili bir kredilendirme değildir. Bu işletmeleri aşağılamaktır” eleştirisini yaptı.
“Para sorunu yok”
Aşıya ulaşma noktasında yaşanan sıkıntının ise parasal olmadığını kaydeden KTİMB Başkanı Cafer Gürcafer, önemli olanın doğru aşıya ve doğru şekilde ulaşmak olduğunu belirtti.
Cafer Gürcafer, Sinovac aşısını pazarlayan 23 ulusal firmadan biri ile temasta olduklarını söyleyerek, çalışmaları olabildiğince hızlı şekilde neticelendirmeye çalıştıklarını kaydetti, “Sağlık Bakanlığımız ile de koordineli bir şekilde bunu alacağız” dedi.
Gürcafer, şöyle devam etti:
“Ülkeye 300-400 bin aşı gelecekse Türkiye’ye gidecek, orada 14 günlük kontrolü yapılacak, ondan sonra bize gelecek. Böyle bir aşı tedarikinin peşindeyiz. Mesele para değildir. Örneğin biz KTİMB olarak ‘2-2.5 milyon dolarlık ödeme yaparız, alırız” dedik. Ticaret Odası da Sanayi Odası da Otelciler Birliği de aynısı söyledi. Parada bir sıkıntı yok. Sorun doğru aşıya ve doğru şekilde ulaşmaktır. Açıkçası biz saygısızlık da yapmak istemedik. Türkiye bize aşı vereceğini söyledi, Türkiye bize aşı verirken birilerinin gidip de dışarıda aşı araması çok doğru bir yaklaşım olmazdı. Bu nedenle biz hükümete söyledik, ‘aşı bize ne kadar zamanda, ne kadar verilecek, Türkiye ile bunu netleştirin’ dedik. Türkiye’ye, ‘bize tek seferde aşıyı verirseniz, size ekonomik külfet olmaktan hem siz kurtulursunuz hem biz kurtuluruz, ayrıca ekonomimizi ayağa kaldırabiliriz. İmkanınız varsa bize bunu sağlayın’ demesini söyledik. Çünkü bunu bildiğimizde halkımıza hesap verebiliriz. Bundan dolayı biz 1-2 dolar fazla vererek aşıyı alma yoluna gittik.”
KTİMB Başkanı Cafer Gürcafer, alınacak bu aşıların tamamen Sağlık Bakanlığı’nın kontrolünde, ülkenin program çerçevesinde aşılanması için kullanılacağının da altını çizdi.
“Zenginler aşılanacak, fakirler kalacak” gibi söylemleri de eleştiren Gürcafer, “Biz iş dünyası olarak fakir halkın aşı ihtiyacını da karşılayalım, onlardan herhangi bir para talep edilmesin’ noktasındayken, bu eleştiriler, gerçek dışı ve çok çirkin eleştirilerdir. Bir otelin sahibi aşılanmışsa 300-400 çalışan aşılanmadığı sürece o otel açılamazki. Hatta belki özel hastaneleri de devreye sokarak aşılanma süreci hızlandırılabilir bu çok önemlidir” dedi.

Çağıner: Çok kötü günler bizi bekliyor
Kıbrıs Türk Otelciler Birliği (KTOB) Başkanı Dimağ Çağıner, açıklanan paketten sektör olarak tatmin olmadıklarını, alınan önlemlerin sektörün sıkıntılarını karşılayabilecek kararlar olmadığının altını çizdi.
“Sektör olarak büyük ekonomik sıkıntılar içindeyiz” diyen Çağıner, 1 yıllığına ertelenen kredi ve vadelerin ödemelerinin tekrar geldiğini ama bu bir yıllık süreçte turizmcinin iş yapmadığını kaydetti.
Çağıner, bankaların yüksek faizlerle krediler verdiğine ve yapılan destek ödemelerine kısıtlamalar geldiğine dikkat çekerek, açıklanan ekonomik paket sektörün sıkıntılarını kaale alan bir ekonomik paket olmadığını, sadece paket açıklamak için açıklandığını söyledi.
“Bu plan ve programsızlık, bunun yanında da sağlık ve ekonomideki strateji eksikliği devam ettikçe, ilerleyen günlerde bugünleri mumla arayacağız” diyen Çağıner, çok kötü günlerin bizi beklediğini vurguladı.

Tulga: ortada ekonomik tedbir diye adlandırılacak hiçbir şey yok
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası (KTEZO) Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, ekonomi ile ilgili en çok çalışan ve en çok da ihtiyacı olan sektörün esnaf olduğunu belirterek, Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı pakette, ekonomik tedbir diye adlandırılacak hiçbir şeyin olmadığını vurguladı.
Tulga, ekonomik önlemler ve kararlar paketi diye açıklanan maddeler içinde ödeme zamanı gelen borç faizleri, kredi taksitleri, alınan krediler ve sigorta üzerinden yapılan ve ödemesi gelen borçlandırmalarla ilgili hiçbir tedbir olmadığına dikkat çekti.
“İşletmeler, esnaf ve diğer tüm sektörler, 11 aydır yaşanan pandemi sürecinde tüm birikimlerini tüketti” diyen Tulga, alınan önlemler arasında bir tek kayda değer önlemin, küçük esnaf, tarım ve hayvancıya tanınan 1 yıl ödemesiz, 4 yıl vadeli, yüzde 15 faizli 105 bin TL’lik kredi paketi olduğunu söyledi.
Hürrem Tulga, “kredi paketi kararında ise bu haktan yararlanacak ne kadar kişi var” bunun sorgulanması gerektiğini, çünkü krediyi vermek için bankaların sicile baktığını belirterek, 11 aylık bu süreçte sicili temiz kalan çok az miktarda işletme kaldığını söyledi.
Öte yandan Tulga, kapalı kaldıkları süre göz önünde bulundurularak aylık en fazla bin 500 TL destek kararının da belirsiz olduğuna işaret etti.



















Yorumlar kapalı.