Ali CANSU
Kıbrıs Türk Seyahat Acenteleri Birliği (KITSAB) Başkanı Orhan Tolun, ülkemizin tanınmamasından dolayı ambargolar altında sıkıntılar yaşadığımızı ifade ederek, ekonominin kurtuluşunun turizmin kalkınmasından geçtiğini vurguladı.
Turizmden elde edilen yıllık gelirin 760 milyon Dolar olduğunu ve bunun da ülkemizdeki bütçe açığının önemli bir oranını karşılayabileceğine dikkat çeken Tolun, son yıllarda büyüme ve artış gösteren eğitim sektörünün de yabana atılmaması gereken bir sektör olduğunu ifade etti.
Tüm bu zorlukların yaşandığı ülkemizde, turizmcilerin başka ülkelere giderek fuarlar ve work shoplara katıldığını, ülkemizin tanıtımını yapıp, yabancı acentelerle görüşmeler gerçekleştirdiklerini kaydeden Tolun, acente bulup ülkeye turist getirmeye çalıştıklarını söyledi. Geçtiğimiz yıldan itibaren Türkiye’nin Rusya krizi, bu yılki darbe girişimi, Suriye savaşı nedeniyle bölgenin adeta ateş çemberi olduğunu anlatan Tolun, Türkiye’de yüzde 30’lara varan bir turist düşüşü olmasına rağmen bizde de düşüş beklenirken rakamsal olarak Türkiye’den gelen turistte bir düşme olmadığını belirtti.
Ülkemizde bu yıl sadece yabancı turistlerde bir düşme olduğuna dikkat çeken Tolun, turistlerin bize Türkiye’den gelmek istemediğinden veya bizi Türkiye ile bütünleştirdikleri için gelemediklerini kaydetti.
“Avrupa coğrafyasında tanıtım şart”
Tolun, KITSAB olarak Larnaka’nın teşviklendirilmesini önerdiklerini kaydederek, ülkemizin Türkiye coğrafyası yerine Avrupa coğrafyasında tanıtım yapmasını istediklerini söyledi.
“Biz ülkemizin Türkiye’ye, Suriye’ye ve İsrail’e yakın diyoruz. Ancak, orası savaşın içerisinde. Ancak, Rum kesimi ise ‘Ben AB toprağıyım, AB toprağı içindeyim’ diyor. Ancak, Kıbrıs beş milyon insanın altındaki ülkeler arasında dünyanın en güvenli ülkeleri arasında yer aldığını ön plana çıkarmamız gerekiyor. Biz güneyden gelen özel ilgi turizmine 15 Euro veriyoruz. Larnaka’dan gelenlere ise 20 Euro vereceğimizi açıkladık” dedi.
Geçmiş yıllarda Türkiye’den gelen turist sayısında yıllık yüzde 10, diğer ülkelerden ise yüzde 25’lik artışlar olduğunu hatırlatan Tolun, son iki yıldır yabancılarda büyük düşüşler yaşandığına dikkat çekti.
Tolun, bu yıl turist sayısında yüzde 30 bir düşme beklerken yabancı turistte yüzde 5, Türkiye’den gelenlerde ise yüzde ikilik bir artış olduğunu anlattı.
“Özel ilgi turizmine öncelik verilmeli”
Ülkemizde öngörülen turizm modelinin, Türkiye’den sadece casinolara gelen bir turizm modeli olmadığının altını çizen Tolun, master planın özel ilgi ile alakalı bir turizme ve başka ülkelerden gelen turistlere yer verilmesi olduğunu belirtti.
Türkiye’den ülkemize gelenlerin geceleme sayılarının üç olduğunu ancak yabancı ülkelerden gelenlerin ise yedi gün olduğuna dikkat çeken Tolun, ülkemiz için istenen özel ilgi ağırlıklı turist profilinin Avrupalı olduğunu söyledi.
İnsanımızın Avrupalı turiste hizmet verecek kalitede olduğunu ve kendi ürettiği şeyleri küçük tesisinde sattıklarını kaydeden Tolun, şöyle devam etti:
“Güneyde Baf ve Akama’da özel ilgi turizmi var ve yüksek gelir sağıyorlar. Mask turizmi için gelecek turist 500 Euro’luk paket alırken, özel ilgi için gelenler ise bin 500 Euro’luk paket alıp yerli ürün tüketiyor. Bizim yiyecek, yemek ve içeceklerimiz var. Ancak, Casinolu otellere gelenler ise sadece oteldeki yemekleri yer ve gider.
Burada casinoların kapanmasını istemiyoruz. Bu konuda Turizm Bakanlığı ile birlikte hem fikiriz. Bu konuda bir an önce turizm örgütünün kurulup istenilen turizm modeli seçilsin ve siyasetten uzak bir turizm modeli seçelim. Yedi yılda sekiz Turizm Bakanı değiştirildi.”
“Ülkede ciddi rehber sıkıntısı var”
Ülkede ciddi olarak başlayan büyük operasyonlarda rehber sıkıntısı yaşadıklarını hatırlatan Tolun, Rehberler Birliği’nin şu an 230 kayıtlı rehberi olmasına rağmen bunların 90 kişisinin memur olduğunu ve rehberlik yapmadığını, sadece rehberlik sertifikasını ellerinde tuttuklarını söyledi.
70 rehberin ise acentelerde çalıştığını, geriye kalan 70 rehberin büyük bölümünün serbest olarak çalıştıklarını anlatan Tolun, sıkıntının aşılması için geçmişte rehberlik yapan ancak şimdi yapmayan kişilerin tekrardan sertifikalarını yenilemeleri gerektiğini belirtti.
Ülkeye getirdikleri turistlere rehber bulamadıklarının altını çizen Tolun, büyük bir turist operasyonu olması halinde büyük bir sıkıntı yaşanacağına dikkat çekti.
Polislerin, turist transferlerinde araçta rehber yok diye araçlara ceza yazdıklarını da hatırlatan Tolun, “Acente rehber ister. Biz Rehber Birliği’nden rehber isteriz, yok cevabı gelir. Rehber kursu açılsın deriz, açılmaz. Üç yıldır rehber kursu açılmadı. Hangi ülkede bir eğitim durdurulur. Ancak, geçmişte her yıl kurs açılırdı. Bir taraftan özel ilgi turizmi geleceğimizdir diyoruz. Diğer taraftan özel ilgi turizmi rehberi ararız, o da yok” dedi.
“Rehberlik kursu açılması gerekir”
Tolun, geçtiğimiz yaz döneminde rehberlerin işsiz olduğunu ve devlette istihdam edilmek isteyen rehberlerin bakanlık tarafından ödenmesi talep edilirken, Rehberler Birliği’nin rehberleri taşeronculuk yaparak günlük 100 TL’ye çalıştırdığını söyledi.
“Biz rehber istediğimizde 70 ile 100 Euro istiyor” diyen Tolun, bugün anlatan ve konuşan bir rehbere ihtiyaç olduğunu, bu paranın verilebileceğini, ancak müzelerin yerini bilmeyen ve otobüste sessiz rehberlik yapan rehberlerin 70 Euro alamayacağını belirtti.
Zamanın profesyonel olma zamanı olduğunu, her meslekte zamana ayak uydurulması gerektiğini kaydeden Tolun, hep birlikte, Rehberler Birliği, acenteler, bakanlık el ele verip rehber kalitelisini yükseltemezsek bu ülkede rehberlik mesleğinin öleceğini söyledi.
Sadece fiyatı yükselt ve al mantığının doğru olmadığını kaydeden Tolun, Rehberler Birliği’nin yönetiminde yasal olarak rehberlik yapmaması gereken ve Yüksek Mahkeme tarafından ara emri alınan ‘devlet memurları ikinci iş yapamaz, rehberlik yapamaz’ dediği türden, geçmişte ellerinden sertifikaları alınmış kişiler olduğunu öne sürdü.
Devlet memurunun ikinci iş yapamayacağına göre, nasıl olur da rehberlerin yöneticilerinin devlet memuru olabildiğini soran Tolun, “Memurun başkan ve yönetim kurulu üyesi olması durumunda, rehberlerin hakkını savunup, rehberlerin kalitesini yükseltmesi olabilir mi? Mümkün değil. Biz bu ülkede turiste rehber bulamazsak bu meslek de ölüp gidecek. Yarın mecbur kalacağız, yurt dışından rehber gelecek” dedi.
“Road showları artırıp başka ülkelerdeki fuarlara gidelim”
Tolun, ülke tanıtımı için road showların artırılarak değişik ülkelerdeki fuarlara gidilmesi gerektiğini kaydederek, Turizm Bakanlığı’nın Türkiye’de birçok şehirde tanıtıma gittiğini belirtti.
Bu yıl İngiltere’de gerçekleştirilen Dünya’nın ikinci büyük fuarı World Travel Market’teki Kuzey Kıbrıs standının değişik ve güzel bir konseptle hazırlandığını anlatan Tolun, bunun sektör tarafından takdirle karşılandığını söyledi.
İran ve Bakü’de de güzel bir tanıtımın yapıldığına dikkat çeken Tolun, THY, bakanlık, KTOB ve KITSAB’ın güzel tanıtımlar yaptıklarını belirtti. Tanıtımın ötesinde, esas konunun ülkeye olan ulaşımı nasıl sağlayacağımızı düşünmemiz gerektiği görüşünde olduklarını belirten Tolun, “Dönüp baktığımıza Türkiye’de iç hatlar 150, bizde Türkiye’ye 450 TL’ye gidiliyor. Böylece havayolları da fiyatları yükseltiyor. Özel ilgi ile turist getirelim dedik ancak uçak fiyatları yüksek. Charterlerle getirelim dedik onlar da biraz geriledi. Bizi ülkemizde tutacak charter müşteri değildir. Bizim özel ilgiye ağırlık vermememiz gerekir” dedi.
“Turist istiyorsak kendi evimize çeki düzen vermeliyiz”
“Turist istiyorsak kendi evimize çeki düzen vermemiz gerekir” diyen Tolun, turistlerin çevreden, yolların ve şehirlerin kirliliğinden şikâyetçi olduğunu söyledi. Tolun, diğer yandan da restoranlarda ve otellerde ise yerli insan yerine Uzakdoğu ve Afrikalı insanların çalışmaya başlandığını söyledi.
Tolun şöyle devam etti:
“Girne bölgesinde, Lapta’dan Çatalköy’e kadar hizmet veren dolmuşlar kalite yönünden olukça geridir. Bir turist dolmuşa bindiğinde içi kirli, şoförün kıyafeti atlet, üstelik bir de elinde sigara ve telefonda konuşarak araç kullandığını görüyor. Ayrıca pabuçlarla aracı kullanıyor.
Taşocakları ise başka bir sorun. Doğudaki otelleri çoğaltırken taşocakları da aldı başını gidiyor. Trafikte kamyonlar yollarda. Kalifiye insan yok. Turizmde veya taşımacılıkta bir sertifikasyon yok. Adam ülkeye gelir ertesi gün altına kamyon TIR verilir. Turist bunlardan nasıl memnun kalsın?
Turiste nasıl davranacağını bilmeyen kişiler. Girne’nin içerisinde dozerler ve iş makineleri geziyor. Bunların girişinin yasak olması veya araçlar üzerinde götürülmesi gerekir. Binalar, inşaatlar plansız programsız, düzensiz. Adeta Girne’yi katlettik. Tüm bunlara baktığımızda, turizmi demek ki iyi başardık.”
“Bütçe ilk kez yüzde 30 arttı”
Bugüne kadar ilk kez bakanlığın bütçeyi önemli oranda arttırdığına dikkat çeken Tolun, 2017’deki turizm bütçesinin 19 milyon TL’den yüzde 30 artırılarak 25 milyon TL’ye çıkarıldığını söyledi.
Geriye bakıldığı zaman ise, her yıl turizm bütçesine yüzde 5 ile 10 arası artışlar yapıldığını ve bugüne kadar büyük bir ilerleme sağlanamadığını hatırlatan Tolun, “Ancak, esas bütçe 40 ile 45 milyon TL olması gerekirdi” dedi.
“Küçük otel, restoran ve acenteler desteklenmeli”
Dış tanıtımların yıllardır durduğunu ve bu yıl bakanlığın yaptığı konkur ile seçilen firmanın tanıtımlara başlayacağını kaydeden Tolun, özellikle tanıtımlarda İngiltere’ye ağırlık verilmesi gerektiğini söyledi.
İngiltere’de bir zamanlar 25 turist acentesinin yılda 60 bin turist getirirken şimdi 10 bin turist getirdiğini ifade eden Tolun, “Bir an önce İngiltere’de reklama gidilip, İngiltere’deki acentelerin desteklenmesi için karar alınması şarttır” dedi.
Bakanlığın çalışmalarını desteklediklerini kaydeden Tolun, sektöre bakıldığı zaman turistin sayısının durduğu dönemde küçük otellerin kapanıp doluluk oranlarının düştüğünü gördüklerini anlatan Tolun, casinolu büyük otellerin ise doluluğunun çıktığını gördüklerini söyledi.
Acentelerin zorluk içerisinde olduğunu ve özellikle küçük acentelerin kapılarını açamaz olduklarını anlatan Tolun, ciddi olarak küçük otel, acente ve restoranlara yardım yapılarak ayakta durmalarının sağlanması gerektiğini belirtti.



















Yorumlar kapalı.